Gjergj Fishta (Zekë Ndoci, Zef Ndoci) lindi ne fshatin Fishte te Zadrimes me 23 tetor 1871. Me 25 shkurt 1894 celebron Meshen e pare ne kishen e Troshanit- Veprat e shkruara si Lahuta e Malcise, Anzat e Parnasit, Hylli i Drites, Gomari i Babatasit, Mrizi i Zanavet etj, jane me vlera te perjetshme ..

Gjergj Fishta, jeta dhe veprat

Fishta Gjergj Fishta, Giorgio Fishta
Gjergj Fishta lindi më 23 tetor 1871, në fshatin Fishtë të Zadrimës, i biri i Ndokë Simon Ndocit dhe i Prendes të Lazer Kacit prej Kotrri me emrin Zekë/Zef Ndoci mbas tre vëllezërve dhe një motër të cilen e donte shumë. Familja e tij u shpërngul nga Domgjoni i Mirditës. Teolog, shkrimtar (poet e prozator), historian, pedagog, filozof, piktor (mendohet të ketë mbi 20 piktura), deputet dhe mbrojtës i Shqipërisë në arenën ndërkombëtare. Është shqiptari i parë i kandiduar për çmimin Nobel, dhe përfaqëson letrarin shqip në gjithë madhërinë e tij.

Merr pagëzimin nga italo-arbneshi At Leonardo de Martino, i cili atbotë ishte famullitar në Troshan. Për cilësitë e mira që kishte, ra në sy të At Marian Pizzochini nga Palmanova, (Udine), i cili kërkoi nga prindërit e tij ta shkollonte djalin. Prindërit nuk e refuzuan dëshirën e fratit. Meqë në fshatrat aty përqark nuk kishte shkollë dhe Kolegji nuk ishte hapur ende, e dërgoi me shpenzimet e veta në Shkodër në shkollën fretnore. Shkolla e Fretënve (Etënve Françeskaj) ishte hapur qysh më 1861 në Shkodër. Aso kohe Provinca Françeskane kalonte një periudhë të vështirë sa i takon formimit të klerit vendas. Tashmë duke qenë se At Marian Pizzochini ishte prefekt i misionit të Epirit dhe duke pasur mbështetjen edhe të Gjon Pjetrit nga Bergamo, prefekti i misionit të Kastratit menduan të themelonin një Kolegj për të rinjtë shqiptarë. Në vitin 1880 në Troshan afër vendlindjes së Fishtës, françeskanët në kuvendin e tyne hapin Kolegjen e tyre nën drejtimin e At Marianit e At Giampiero. Zefi i vogël në moshën 11-vjeçare, nga Shkodra rikthehet, tashmë jo si bari, por si nxënës, duke u shënuar kështu një ndër nxanësit e parë të kësaj shkolle. Në këtë kohë i shfaqen dhimbje në zemër, sa etërit françeskanë e dërgojnë menjëherë në Raguzë (Dubrovnik) të Dalmacisë (Kroaci) për shërim. Mbasi kthehet prej andej, vijon sërish mësimet në Troshan, por sikurse mund të merret me mend, në këtë shkollë ishte ende herët për të pasur standarde arsimore të mjaftueshme për formim në shkenca, sikurse kërkonin françeskanët, prandaj drejtuesit e kolegjit me miratimin e Gjeneralit të Urdhrit të Françeskanëve At Bernardinit prej Portogruaro vendosin që t'a dërgojnë për studime të mëtejshme në filozofi e teologji në Bosnje. Bosnja në këtë kohë sapo kishte fituar pavarësinë nga Turqia dhe katolikët e veçanërisht Urdhri françeskan kishte arritur t'i mbijetonte pushtimit turk, gjë që studentët shqiptarë e kuptonin më mirë se kushdo pasi kishin kaluar të njajtat peripeci. Në Bosnje françeskanët kishin një histori të mirë tradicionale të tyre me kisha, famulli, kuvende, kolegje e seminare. Pas 5 vitesh studime në Troshan, Zefi u nis vetë i shtati më 1886 së bashku me At Ejëll (Sebastjan) Paliq, At Severin Lushaj, At Pjetër (Simon) Gjadri, At Loro Mitroviç (Pashko Mazreku), At Bona Gjeçaj dhe At Pashko Bardhin (Anton Nënshati me emrin e pagëzimit, Martin; Jozef Blinishti, me emrin Mhill). Vitin e parë të provës e kaloi në Guçja-gorë afër Travnikut, me këtë rast ban dhe ndërrimin e emrit më 28 gusht 1886 dhe pranimit të kushteve të përkohshme të datës 23 tetor 1887, sipas ligjeve rregulltare nga Jozef në Gjon (Johannes), si emër i përmotshëm i një rregulltari.

Mësimet filozofike i mori në kuvendin e Sutidkës, ndërsa ato teologjike në kuvendin e Livnos. Lexonte klasikët grekë e latinë si dhe Dante Alighieri (1265-1321), Carlo Goldoni (1707-1793), Vittorio Alfieri (1749-1803), Alessandro Manzoni (1785-1873), Giosue Carducci (1835-1907), Giovanni Pascoli (1885-1912) etj. Sikurse dëshmon biografi i parë i jetës së Fishtës, njikohësisht edhe koleg i tij At Pashk Bardhi. Fishta dallohej në sprovat e hartimeve në punimet filozofike, teologjike e letrare vjetore në gjuhët latine, italiane dhe kroate. Sikurse kudo edhe në mjediset religjioze xhelozia etnike sllave nuk kishte si të mos gëlonte e ziente edhe ndaj Fishtës dhe bashkëvëllaznve të tij, ndaj Gjergji reagoi së bashku me bashkëvëllezërit e tij përmes një proteste, organizuar nga studentët shqiptarë të Fakultetit të Teologjisë të Livnos. Fishta bile ideoi krijimin e një shoqërie të vogël letrare-artistike, e cila do të mund zhvillonte e të ruante traditat dhe vlerat më të mira të kulturës shqiptare. Në një letër, e cila mban datën 2 shtator 1892, ndër 10 nënshkruesit ishte edhe emri i fra Gjergjit. Nënshkruhet Enea-Silvio-Giorgio Fishta. Pa dyshim, dy emrat e parë si të tillë u zhdukën, duke i mbetur vetëm i fundit, Giorgio, ndërsa në gjuhën kroate, Jure, në shqip, Gjergj, emër me anë të të cilit ne sot e njohim poetin kombëtar. Emrat e lartpërmendur të Fishtës janë personifikues të njerëzve të mëdhenj, si të humanistit, Papa Pio II, me emnat Enea dhe Silvio (Piccolomini). Ky Papë, në historinë tonë kombëtare njihet si ai, i cili u nis për në Raguzë, për ta kurorëzuar Gjergj Kastriotin, si "Atlet i Krishtit", por vdiq në vitin 1464, n' Ankona të Italisë, pa arritur ta finalizonte misionin e tij. Apo Enea, personazhi tek "Iliada" e Homerit dhe Silvio, emër i rilindasit të shquar kroat Silvie (Strahimir Kranjçeviq), miku i ngushtë i Fishtës etj. Ndërsa emri i fundit Gjergj, në aspektin fetar, personifikim i Shën Gjergjit, martir, shek. V, dhe në anën kombëtare, emri i Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti. Fishta shpenzonte pak kohë në përgatitjen e mësimeve, pasi mjaftonte një lexim i vetëm që ai t'i riprodhonte gati krejt përmendësh. Profesorati i zgjedhur që kishin ardhur nga Roma dha vlerësime maksimale për studentin. Lexonte poetët kroatë Grga Martiç (1822-1905), nga Bosnja, Andrij Kaçiç (1704-1760), nga Dalmacia, malazezin Petroviç Njegosh Petar (1813-1851) "Gorski vijenac", Ivan Mazuraniç (1805-1888). Në këtë kohë ai zë miqësi të ngushtë me poetin lirik kroat Kranjçeviç Silvije Strahimir (1865-1908), respekti dhe dashuëria e të cilit bëri që ai t'i kushtonte në shenjë mirënjohje në vitin 1892 edhe një poezi në italisht. Nisi dhe ushtrimet e para poetike, që u ruajtën nga At Bardhi. Mbasi kreu studimet e larta për filozofi e teologji shkëlqyeshëm, në vitin 1893 kandidati për meshtar kthehet me të (gjashtë) shtatë sivëllaznit e tij në Shqipëri, tashmë i formuar e me kulturë gjuhësore në disa gjuhë (latinisht, italisht, kroatisht, frangjisht e gjermanisht), me njohuri mbi muzikën, artet figurative etj.

Të dielën, më 25 shkurt 1894, në moshën 23 vjeçare, ngre (celebron) Meshën e parë në kishën e Troshanit ende pa e mbushur moshën e lejuar, e cila duhej të ishte 24 vjeç, gjë që për ta bërë këtë, duhet të kishte kërkuar leje të veçantë për shugurimin meshtarak. Kështu mundi të plotësojë dëshirën për të kremtuar meshën e tij të parë, përpara bashkëfshatarëve të tij, shokëve e miqve me të cilët ishte rritur. Meshtari i saposhuguruar emërohet mësues në Kolegjen e Troshanit, bash aty ku pati marrë mësimet e para. Të dielave ai mbulonte me shërbim meshtarak kishën famullitare të Dom Lleshit (Zojës Nunciatë) në Lezhë (në të cilën shërbeu si kapelan (1896-1897), e cila mban si vit të ndërtimit të saj vitin 1240, vit në të cilin thuhet se aty kishte ardhur vetë Shën Françesku dhe se aty ai kishte themeluar bashkësinë e parë françeskane. Në vitin 1899 Fishta caktohet famullitar i përkohshëm në famullinë e Gomsiqe, nen juridiksionin e Abatit. Detyra e famullitarit i jepte mundësinë që të ishte vazhdimisht në kontakt me grigjën e tij shpirtnrore dhe në këtë mënyrë të prekte me dorë e të kundronte për së afërmi cilësitë morale e shpirtnore të banorëve të këtyre maleve, doket, gjuhën idiomatike shpesh enigmatike, bujarinë, nderin, besnikërinë, trimërinë, urtësinë, krenarinë, drejtësinë, varfërinë ekonomike, mungesën e shkollimit, hakmarrjen, dëshirën për të qenë të lirë, të cilat do të preknin mendjen e meshtarit të ri. Me syrin e një psikologu, vëzhgues deri në imtësi, Fishta do të grumbullonte visarin gjuhësor, i cili do të ishte brumi me të cilin do të gatuante më pas veprën e tij letrare.

Në Gomsiqe:

"... Fishta do të njohë deri edhe skutat më të thella, njerëzit që u bindeshin normave juridike të Kanunit, Kodit Zakonor të Shqiptarëve ku është pasqyruar shpirti i vërtetë i rracës."

"Në Gomsiqe, koloriti i gjuhës së Zadrimës, u fuqizua tek Fishta me thelbin e të folmes malësore..."

Deri më 1899, Fishta shkruan me alfabetin latin të françeskanëve. Po këtë vit, pra më 1899, falë miqësisë dhe admirimit që krijoi tek abati Prengë Doçi, një nga personalitetet intelektuale më të kulturuara të kohës, ky i fundit e ftoi si bashkëthemelues të shoqërisë «Bashkimi» me Dom Ndoc Nikajn, e me At Pashk Bardhin, At Ambroz Marlaskajn, etj. Kundruem nga kandvështrimi letrar "Kur më 1899 themeloi Shoqërinë Letrare "Bashkimi" së bashku me abatin dinamik të Mirditës, Imzot Preng Doçi, At Gjergj Fishta i zotnonte të gjitha nivelet e komunikimit në gjuhën shqipe, nga modulimet e ëmbla dhe eufemizmat e të folmes femërore, në tonin therës dhe satirik të bejtexhijve, deri në të folmen madhështore të zonave alpine." - shkruan Koliqi. Po at vit vritet vëllai për gjakmarrje, që u bë shkak që ai të shfryhet mbi këtë fenomen në poezinë Gjaksorëve, ndërkohë që dhimbjen për humbjen e të vëllait, meshtari françeskan do ta falte për hir të Krishtit, duke marrë përsipër faljen e gjakut dhe duke lidhur të dy familjet në kumbari të krishterë. Simbas sivëllaut At Sirdani: "Kurë ishte At Fishta ende Meshtar i ri, i mbytur njanin vllà, pa kurrfarë fajit, po pak minuta mbasi kishte dalë prej odës së tij. Veç nji Zot e din se sa iu dhimbët ai vllà qi e kishte dashtë si sytë e ballit. Me gjith këta, ky e fali mejherë gjaksin e pashpirt, e bâni çëmos deri sa e detyroi të vetët jo vetëm me e falë, por edhe me u miqasue ato dy shpi nder veti me nji lidhni shêjte, me kumari ...".

Të njëjtën gjë na e konfirmon më vonë edhe Át Daniel Gjeçaj. V. 1989 shënon edhe fillimin e krijimtarisë letrare të Fishtës, e cila nis e publikohet së pari në revistën Albania të Faik Konicës, por gati e gjitha me pseudonime. Po ashtu do të botojnë edhe në përkohshmen Elcija (më vonë: Lajmtari) i zemres së Krishtit.

Në vitin 1902 emërohet sekretar i Komisariatit të Misionit Françeskan si dhe drejtor i shkollës françeskane në Shkodër. Si i pari drejtor shqiptar i kësaj shkolle, Fishta vendos në programin mësimor në vend të gjuhës italiane, gjuhën shqipe në të gjitha lëndët mësimore.

Kujtojmë këtu se gjuha shqipe përdorej në këtë shkollë, por lëndët e tjera mësoheshin në gjuhën italiane, kjo për arsye të mungesës së teksteve në gjuhën shqipe. Ky akt, për kohën ishte guxim i madh, madje nji rrezik. Fishtës iu desh nji punë jo e vogël që të hartonte tekste, të nepte mësimet me shënime tue i shumëfishue me shkrim n'orët mësimore. Mësues të shkollës kishte të njohurit Logoreci, Paluca, Kodheli etj.

Më 1911 u festua 50-vjetori i hapjes së saj, dhe me këtë rast u bë një aktivitet kulturor, në të cilin nuk munguan me pjesëmarrjen e tyre autoritetet zyrtare, fetare, shërbimit diplomatik, (konsullatës austro-hungareze), dhe shumë anëtarë të bashkësive të tjera fetare myslimane dhe ortodokse. Programi i këtij aktiviteti ishte përgatitë prej vetë Fishtës. E thirrun prej të gjithëve në Shkodër si shkollë kombëtare, më 24 mars 1912, Shkolla Françeskane u nderue nga qeveria turke, e cila tue pa përgatitjen e nxanësve të saj kërkoi sugjerime për mësues të rinj që kishin krye këtë shkollë, çka ishte meritim i posaçëm i Fishtës.

Në verën e vitit 1902, gjatë pushimeve të verës Fishta shkonte në Rrapshë të Hotit për të zëvendësuar famullitarin e atij fshati, Át Leonard Gojanin, e aty frati do të njihej e të lidhte miqësi me plakun Marash Uci, të cilin do ta përjetësonte më vonë në vargje.

"Kënaqej poeti, tue veshtrue kallximet e kreshnikut të maleve mbi lufta, në të cilat ai vetë kishte pasë marrë pjesë si i ri. Përleshja te Ura e Rrzhanicës iu ngul Fishtës në tru dhe, pa u largue nga ambienti i ushtarëve me çakçirë e kapuç të bardhë në krye, u vu ta përshkruej, ashtu si e kishte ndigjue nga luftëtari."

Në vitin 1904 At Pashk Bardhi, ndërsa jipte mësimin e gjuhës shqipe në Borgo Erizzo (Zara, Dalmaci, - Kroaci) dhe ishte kthyer në Shkodër për pushime, merr prej Fishtës për të lexuar dorëshkrimin e disa këngëve dhe pasi dha pëlqimin për to, vendosi t'i botojë. Do t'ishte Faik Konica, botuesi i revistës Albania dhe njëkohësisht miku i tyre i përbashkët, si dhe ndihma financiare e Ministrisë së Jashtme Austro-Hungareze, të cilët do të kontribuonin në botimin me titullin: Lahuta e Maltcis - Kangë Popullore I - Marash Utsi. Do t'ishte kjo sprova nismëtare, që do t'i nepte edhe famën Gjergj Fishtës. Edhe pse u botuen pa emën, Fishta muer urime e lavde nga shumë miq, intelektualë shqiptarë brenda dhe jashtë Shqipnisë, si dhe nga albanologë të huej. Dinjiteti meshtarak dhe përvuejtnia rregulltare nuk e penguen të luente rolin që duhej në skenën kulturore të kryeqendrës së Veriut, Shkodrës. Nuk ishte aspak e lehtë të përballonte tashma xhelozitë, dhe Fishtës anmiqtë dhe kundërshtarët për fatin e tij të keq, nuk i munguen as prej botës së jashtme, as prej klerit, as prej civilëve. Ky do t'ishte shkak që Fishta të transferohej sërish në Gomsiqe. Në v. 1906 Luigj Gurakuqi do t'ia kushtonte Fishtës veprën e vet Vargnimin n' gjuhë Shcype, e cila asht metrika e parë në gjuhën shqipe. Dy vjet ma vonë, më 15 shkurt 1907, së bashku me Shtjefën Gjeçovin, themeloi të parën bibliotekë shkollore në Shqipni, tue grumbullue gjithfarë librash. Po këtë vit pranë shkollës fretnore çon nji trupë teatrale amatore, në të cilën së pari do të vêjnë në skenë pjesët e veta dramatike, si dhe përshtatjet nga gjuhët e hueja, tue vû kështu nji tjetër gur themeltar në kulturën kombëtare. Po këtë vit ai arriti me botue pjesën e dytë të "Lahutës" me titullin Vranina, në të cilën protagonisti ishte sivëllai i Marash Utsit, Oso Kuka. Në vjeshtën e atij dimni Fishta hapë kurset e natës për të rritunit, për të mësue shkrim e këndim dhe ma vonë krijon nji shoqni bamirëse për fëmijët e varfën, për të cilët siguron ndihma të ndryshme ushqimore dhe veshmbathje. Ky do t'ishte nji nga shembujt e dashnisë së krishtenë të të varfnit të Shën Françeskut në mision. Po këtë vit arrin me botue në Sarajevë përmbledhjen satirike Anzat e Parrnasit, të cilën Fishta ua kushton "mikrobeve të Kombit" asaj frotës së shqiptarëve të shitun, pa ndërgjegje e moral mbi të cilët Fishat lëshon pa mëshirë ironinë dhe sarkazmen e tij gjegjës e therës. Në nandor 1908 mbledhet Kongresi i Manastirit. Fishta së bashku me Luigj Gurakuqin muer pjesë atje si përfaqësues i Shoqnisë Bashkimi, ku dhe mbajti ligjëratën "Për alfabetin latin", që i dha udhëzgjidhje marrëveshjes për alfabetin. Karshi Dom Ndre Mjedës, Mati Logorecit, Hilë Mosit dhe Luigj Gurakuqit si përfaqësues nga Shkodra. Aty "Fjala plot kuptim, logjika dhe oratoria e françeskanit të Shkodrës, që e bante Fishtën të dallohej ndër të tjerë, edhe në këtë mes bani që nga 52 anëtarë të Kongresit të fitonte për vete 49 zâje posi kryetar komisioni, të ngarkuem për studim të alfabetit. Qe një triumf për fratin e përvuejtë".

Sipas Karl Gurakuqit: "kongresi e pau t'udhës të caktonte poetin kombëtar Gjergj Fishtën ma fort në shenj nderimi dhe çmimi për veprat poetike që i pat falë popullit", ndërsa për Tomor Osmanin përveç kësaj ishte ai u zgjodh edhe për: "erudicionin e thellë, kulturën e gjërë, forcën e fjalës, mendjen e mprehtë dhe logjikën e fortë". Ditën e dytë të Kongresit të Manastirit Gjergj Fishta mbajti nji fjalim të zjarrtë për vetitë e mira të shqiptarëve dhe për nevojat e tyne. Fjala e Fishtës në Kongres sipas shtypit të kohës bani për vedi të gjithë delegatët, mjafton me sjellë këtu nji letër të Pashk Bardhit dërgue Shtjefën Gjeçovit, në të cilën i shkruen se fjalimi i Fishtës "kishte ba me kja shumë kongresista dhe mbas fjalimit nji hoxhë toskë e ka marrë në grykë me lot për faqe".

Fishta tashmë ishte bërë një personalitet publik i veçantë në jetët e qytetit të Shkodrës, por edhe të të gjithë Shqipnisë, përmes njohjes dhe bashkëpunimit me intelektualët ma të njohun, predikimeve, konferencave, fjalimeve publike etj. Jeta publike kishte ba që ai të merret e të trajtojë edhe çashtje politike. Në të gjitha qeveritë shqiptare prej vitit 1912 e deri sa vdiq, ai qe përfaqësuesi i vërtetë i shqiptarit dhe i etnisë, kampion i mbrojtjes së të drejtave të popullit të vet. Françeskanizmi shqiptar falë kontributit të Fishtës do t'ishte ai që njihet. Ai ishte ndër patriarkët e riorganizimit të Provincës. Në cilindo pozicion pune, famullitar, drejtor shkolle, bibliotekar, botues, sekretar province, guardian, definitor, kustod, e Ministër Provincial ai ishte shembulli i njeriut të përkushtuem, "... një avokat i përbetuar i integrimit të Shqipërisë në kulturën perëndimore të krishterë." Thotë Át Anton Harapi, nji prej kulturologëve ma të shkëlqyem shqiptar, n'artikullin "Shqiptari i Madh", në rastin e nji botimi përkujtimor mbi jetën dhe veprën e Fishtës, më 1943: "Kam ndollë vetë aty, kur nji ditë, nji shqyptar këthefit të vjetër, tue ankue për do shpërdorime të nierëzve të Shtetit me A. Gjergjin, dote disi me përfundue, se së ka Shqypni. Fishta don t'ia spjegojë punën, se njerzt e Shtetit nuk janë Shqypnija, edhe plaku, per me i diftue se kishte mbetë i bindun, i thotë: Po na se kemi dijtë, more zotni...veç prej jush e kemi xanë shka asht Shqypnija!". Po këtë vit ai nisë me lexue e njikohësisht tuj studjue me kujdes e vëmendje veprat e Shekspirit e Molierit. Vitin pararendës ai kishte ngritë një teatër të vogël, i cili vijonte ashtu që me nismën e De Martinos. Kështu ai ven në skenë: Gjokë Tarçuku ase mjek përdhuni, I ligu për mend, Dredhitë e Patukut, përshtatur sipas Molierit. Lexon Heinrich Heine (1797-1856). Fishta pati bashkëpunim me motrat Stigmatine, të cilat kishin ardhë në Shqipni në v. 1879. Ato pasi kishin hapë në Shkodër shkollën e tyne për vajza (1876), arritën qysh më 1925 ta kthejnë në shkollën e tyre (e cila muer emnin Normalja e Stigmatineve), ortake të denjë të gjimnazit Illyricum, e cila do t'edukonte të rejat e të tre besimeve. Duhet të merret me mend roli i françeskanëve dhe i motrave stigmatine në këtë nismë, ngaqë dihej gjendja e rëndë e femrës shqiptare, e cila lindej, martohej, lindte fëmijë, punonte e vdekte si qenie e dorës së dytë në krahasim me burrin. Ajo ishte e përjashtueme nga jeta publike, sepse ndikimi i presionit politiko-kulturor përgjatë shekujve të pushtimit osman, kishte lanë gjurmët e tij. Në këtë kuptim ndihmesa e bijve dhe bijave të Shën Françeskut ishte e madhe. Gjithashtu në v. 1908-1909 shkruen melodramat Sh' Françesku i Asizit, e cila u shfaq me rastin e 700-vjetorit të Urdhnit Françeskan (1209-1909), e që u botue në v. 1912, Odisea, Ifigenija n'Aulli dhe Kryepremja e Shën Gjonit. Po në v. 1909 boton në Zara Pika voeset, Shtypshkroja Vitalini, nji përmbledhje lirikash fetare, vepër së cilës ma vonë do t'ia ndryshojnë titullin në Vallja e Parrizit, por që kështu në botimin e parë ia kushton Luigj Gurakuqit. Disa prej ktyne poezive, origjinale si dhe përkthimeve, qenë publikue në revistën e etërve jezuitë Elçija e Zemrës t'Jesu Krishtit. Në v. 1911, më 19 dhjetor, me rastin e 50 vjetorit të hapjes së shkollës françeskane nisë me shkrue dramën Juda Makabe, të cilën e përfundon vetëm pas tre vjetësh, por këtu në këtë përvjetor u shfaq melodrama Shqyptari i qytetnuem, prej së cilës dilte mesazhi i Shqipërisë së lirë, çka shkaktoi entuziazëm e brohoritje tek të ftuemit. Justin Rrota kujton se "N'atë rasë, nepër dritën e llampavet, prej korit së kangtorìs pàsh, ke burra me mustakë e pleqë me thìja, të përmalluem, kjajshin si fëmija". Po këtë vit falë autoritetit që kishte dërgohet nga qeveria turke në Podgoricë së bashku me Imzot Jak Serreqin dhe Dom Luigj Bumçin (1872-1945) si ndërmjetës për arritjen e marrëveshjes së paqes midis Portës së Lartë të Stambollit dhe malcorëve kryengritës të Malsisë së Madhe dhe të Mbishkodrës që u çuen kundër xhonturqve. Më këtë rast nji vit ma vonë dekorohet nga Sulltani me dekoratën Mearif për shërbime paqeje dhe humaniteti. Më 28 janar 1912, Klubi "Gjuha Shqype" në pallatin ipeshkvor në praninë e Imzot Jak Serreqit, përmes kryetarit të saj Ndoc Çobës, i cili më këtë rast mbajti edhe nji ligjëratë mbi veprimtarinë e tij, i dhuroi Fishtës nji kunorë argjendi për merita në krijimtarinë letrare dhe po këtë vit ai dekorohet dhe nga Mbretëria Austro-Hungareze me medaljen Ritterkreuz (1912), për kontributin kulturor në Shqipni, sikurse e përmendëm nga Turqia u dekorue me dekoratën Mearif (1912), qyteti i Beratit i dërgoi nji pupël ari (pendë) (1913), Piu XI Medaglia di Benemerenza (1925), Urdhni françeskan Lector Jubilatus (1929), Greqia Phoenix (1931); qeveria italiane e bani anëtar të saj, Academico d'Italia më 1939. Miqtë e tij të ngushtë do të ishin Imzot Prengë Doçi, Luigj Gurakuqi, Faik Konica, At Pashk Bardhi, At Anton Xanoni S.J, At Pal Dodaj (frat) etj. Nga tetori 1912 deri në fund të prillit 1913, kohë kur Shqipnia gjendej në prehën të pavarësisë së saj, dhe kur Imzot Nikoll Kaçorri dhe Luigj Gurakuqi mbanin në kontakt gjithë zhvillimin e ngjarjeve, për rreth shtatë muej Shkodra u rrethue nga ushtria malazeze dhe kështu Fishta me Imzot Jak Serreqin arqipeshkvin e Shkodrës, Ndre Mjedën, Bernardin Shllakun ipeshkvin e Pultit e të tjerë u strehuen në Kuvendin e Arrës së Madhe. Më 12 qershor Fishta ngre flamurin kombëtar në Kishën Françeskane të Gjuhadolit, që dëshmon se edhe Shkodra u bashkue me Shqipërinë pas muejve të gjatë të rrethimit malazez. Në tetor të v. 1913 në prag të përvjetorit të parë të Pavarësisë, Fishta themelon të përkohshmen Hylli i Dritës, nji nga revistat ma të mira në historinë e shtypit shqiptar. Qè si shkruhej në editorialin e parë të saj "Perlimi ase programi i së përkohshmjes sonë, s'âsht tjetër veç t'orvatunt për lulzim t'Fesë e t'Atdheut, për t'marë t'Familjes e të zhdrivillimit t'Dijes në Shqypni, shka âsht njà për njà si me thânë për gjytetni e përparim të vërtetë t'komit Shqyptar". Këtu tek kjo revistë Fishta do të tregojnë nji tjetër cilësi të formimit të tij kulturor: publicistikën e tij. Do të jenë me dhjetëra artikujt letrarë, politikë, pedagogjikë e polemikë që do t'i napin nji tjetër përmasë personalitetit të tij. Hylli i Dritës mbas numrit të saj të dhjetë, kur Fishta botoi artikullin e famshëm "Nji komedi e pandershme e XX-ës qindvjetë", në korrik 1914, u ndërpre nga autoritetet ndërkombëtare (Komisioni i Kontrollit) sepse Fishta e dënoncoi hapun për pandershmëri dhe pabesi hipokrizinë dhe intrigat diplomatike që baheshin në kurriz të shqiptarëve. Për pasojë drejtori i saj u padit në Romë prej qeverisë ndërkombëtare si njeri i rrezikshëm për qetësinë e vendit dhe u dënue nga koloneli anglez G. Philipps me 20 muaj burgim në Maltë. Fishta iku fshehtas në Gomsiqe, tek Át Shtjefën Gjeçovi, m'andej në Vig, ku ishte Át Pashk Bardhi e ma në fund në Troshan, ku shërbente Át Pal Dodaj, sepse vetëm atje mund t'ishte jashtë juridiksionit të ndërkombëtarëve, të cilët administronin vetëm Shkodrën. Për fatin e Fishtës shpërtheu Lufta I Botnore dhe ai doli jashtë vëmendjes. Më 28 Nandor 1913 u kremtue festa kombëtare, natë në të cilën u lidhën simbolikisht me drita kandilash, minarja e xhamisë së Fushë-Çelës me kambanoren e kishës së Gjuhadolit. Gjatë kësaj kohe u desh ndërmjetësia e Imzot Serreqit, Imzot Bumçit e Imzot Kolecit që internimi të pezullohej. Filloi edhe Lufta e Parë Botnore dhe çashtja e Fishtës sikur u harrue, sepse ndërkombëtarëve u desh të merreshin me të tjera gjana më të rëndësishme. Janari i v. 1916 e gjen Shkodrën sërish të pushtueme, kësaj here nga austro-hungarezët, tashma jo për ndonji përfitim territorial, por ma tepër për justifikim strategjik. Ky vit do të shënojnë tre ngjarje të randësishme për Fishtën: Themelimin e revistës Posta e Shqypniës (5.12.1916 - 11.1918), instalimin e shtypshkronjës françeskane, si dhe krijimin e "Komisisë letrare" me sugjerimin e konsullit të përgjithshëm August Ritter von Kral (1859-1918). Më 3 gusht 1916 e themelon, bashkë me Luigj Gurakuqin, Rajko Nachtigall, Dom Mjedën, e Mati Logorecin, Gjergj Pekmezin, Át Ambroz Marlaskajn, Át Shtjefën Gjeçovin, Sotir Pecin, etj. Komisia Letrare e Shkodrës hedhi bazat e drejtshkrimit bazue mbi të dy dialektet e shqipes, si dhe punoi për nji terminologji të re për administratën shqiptare. Pas disa diskutimeve Komisia vendosi të përdorej "dialekti i Elbasanit" si një kompromis asnjanës për gjuhën letrare, më 1923 me nismën e Sotir Pecit. Ky vendim binte mjaft në kundërshtim me dëshirat e Gjergj Fishtës, për të cilin dialekti i Shkodrës ishte ma i përshtatshmi. Fishta shpresonte se koineja shqiptare e veriut së shpejti do të shërbente si normë letrare për të gjithë vendin, ashtu si gjuha e Dantes kishte shërbye si udhërrëfyese për italishten letrare. Po këtë vit më 5 dhjetor 1916 del numri i parë i gazetës "Posta e Shqypniës" shqip – gjermanisht e subvencionueme nga Austro-Hungaria në kuadrin e Kultusprotektorat-it, me gjithë që forcat pushtuese nuk para kishin besim te Fishta për shkak të aspiratave të tij kombëtare. Doli dy herë në javë për dy vjet me radhë deri më 23 nëntor 1918 (gjithsej 89 numra), dhe punën e drejtorit për pjesën shqipe e kreu Át Gjergji, i cili botoi aty afro 37 artikuj. Gazeta sipas Fishtës ishte "themelue për Kombin Shqyptar; veç po, artikuj kanë me u botue edhe gjermanisht, qi edhe dheu i jashtëm të dijë do punë tona, për të cilat Kombi mundet me pasë interesë..". Theksojmë se sikurse "Hylli i Dritës", edhe "Posta e Shqypniës" u mbyll nga ana administratorit francez të Shkodrës vetëm 5 ditë përpara se të kremtohej Festa Kombëtare e Pavarësisë, për shkak të disa artikujve polemikë të Át Gjergj Fishtës.

Në v. 1916 Fishta sjell në Shkodër shtypshkronjën, e cila do të marrë emnin Shtypshkroja Françeskane, pra françeskanët tash e mbrapa do të kenë shtëpinë e tyme botuese. Kujtojmë këtu se botimet e deritashme u banë në shtypshkronjën "Nikaj". Bashkë me Át Harapin, e Gurakuqin bajnë bashkë malcorët e Hotit e Grudës me ra në Shkodër në shenjë proteste për lanjen e ktyne tokave Malit Zi. Më 1917 Kryeipeshkvi i Shkodrës e merr Fishtën së bashku me Imzot Bumçin si pjestar të grupit negociator mes qeverisë dhe malësorëve. Me përfundimin e Luftës së Parë Botnore, ushtria austro-hungareze tërheket nga Shqipnia dhe sërish del në pah çashtja e kufijve territorialë. Kryetari i qeverisë së Durrësit Turhan Pashë Përmeti kryeson delegacionin shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris në prill të vitit 1919, në përbërje të të cilit janë edhe Imzot Luigj Bumçi, Luigj Gurakuqi, Mehdi Bej Frashëri, Dhimitër Berati, Mehmet Konica, Mustafa Kruja dhe Dr. Turtulli. Turhan Pasha emnoi Bumçin në krye të Delegatës, që të ndryshonte pamjen e huej të Shqipnisë si "Turqi e vogël" tue qenë se ai kishte qenë ambasador i Perandorisë Osmane në Shën Pjetërburg. Pas nënshkrimit të marrëveshjes më 29 korrik 1919, në mes Tittonit të Italisë dhe Venizelos të Greqisë, për ndarjen e Shqipërisë, sipas Konferencës së fshehtë të Londrës të vitit 1915, delegacionet shqiptare qenë të vendosur të bashkëpunonin me delegacionin e kryesuar nga Luigj Bumçi, i cili zgjodhi sekretar të delegacionit Gjergj Fishtën. Materialin, "Të drejtat e Shqipnisë etnike", në konferencë të mbajtun në Universitetin e Parisit të shkrueme në frangjisht nga Fishta e lexoi Imzot Bumçi. Bie në sy në këtë studim përgatitja e gjithanshme historike, kulturore, etnografike, ndërtimi stilistikor në pikëpamje letrare gja që mbetet ende edhe sot nji model i ndërtimit të nji esejeje apo shembull oratorie. Në letrën e Át Fishtës, datë 13 shkurt 1920, shkrue nga Parisi, provincialit Át Vinçens Prenushit, ndër të tjera thuhej: "Mos tjeter, preh fletoreve do të keni marr vesht, se çë rrezik i zi i kercenohet Atdheut t`onë. Me 20 të Kallndorit Konferenca u ka parashtrue Jugosllavve nji projekt, mbas të cilit Greqija merr Shqipniën jugore me Korçë e Argjirokaster; Italia Vlonen me hinterland e mandat mbi shqypniën e mesme; Jugosllavija pershtrihet deri në Dri ose, ndoshta der n`Mat". Tue qenë se situata ishte ndërlikue së tepërmi, në lidhje me shqiptarët dhe tue mos gjetë mbështetje nga Konferenca, delegacioni shqiptar, sipas letrës të Fishtës, dërgon në Romë imzot Bumçin, së bashku Mehdi Frashërin, ditën e dytë të Krishtlindjeve, te Papa Benedikti XV. Papa, tue qenë nga takimi i maparshëm i mirinformuem rreth problemit shqiptar, dëgjoi me kujdes të madh shqetësimet e delegacionit tonë. Në fund të bisedës, tue qenë i bindun se rreth çështjes në fjalë, do gjejë mbështetje në partinë katolike në Parlamentin italian, në diplomacinë angleze dhe amerikane, me të cilat Vatikanit kishte marrëdhënie të mira, Papa pat deklarue se do bante çmos për ta shpëtue Shqipninë nga moscopëtimi i matejshëm i saj. Tok me Bumçin më 5 shkurt, 1920, zhvilluen takimin e radhës me kardinalin në zâ të Brukselit, Disidre Mercier, primat i Belgjikës që me ndërkombtarizue ma tej çashtjen kombëtare, i cili muer përsipër t'i shkruente në favorin tonë kardinalit të Londrës dhe të Burnit, ekselencës së tij Balfuorit, mandej, mareshalit Fosh, Dechanelit, Milerandit etj. Mundi dhe djersa e Fishtës dhe të gjithë tjerëve, që u kunorëzue me pranimin e shtetit tonë më 30 gusht 1919 nga Brukseli dhe m'andej, më 19 dhjetor 1920, në Lidhjen e Kombeve, me këtë rast Shqipnia së fundi siguroi tanësinë e saj, në kufijtë e Konferencës së Londrës të vitit 1913. Tue qenë se Austro-Hungaria kishte hekë dorë nga Protektorati Kulturor mbi katolikët, Selia e Shenjtë mori në duer tashma vetë katolicizmin në Shqipni. Kështu Papa Benedikti XV, më 12 nëntor 1920, emnon Ernesto Cozzi-n Delegat Apostolik për Shqipninë, 35 ditë përpara se Lidhja e Kombeve ta njihte Shqipërinë si shtet sovran, që do të thotë se Vatikani realizoi i pari njohen diplomatike de facto të vendit tonë. Pasi pranon se edhe ai vetë, sa herë ka marrë pjesë në bisedimet me delegacionet e huaja:

"... të them të verteten se m'âsht dasht t'skuqesha për inferioritetin t'em. Âsht e kotë të gënjehemi. N'se përjashtohet Gurakuqi qi vetëm ai ka nji kulturë të përshtatshme, ka nji atdhetari të shëndoshë dhe nji njohuni të gjânë për njerëzit dhe për sendet e Shqypnisë, asnji nga anëtarët e qeverisë, kjoftë të saj së maparshmes, kjoftë të së tanishmes, nuk mund të thotë se e paraqet denjësisht Shqypninë dhe të mbrojë siç duhet interesat e sajë".

Më 1921 ridel pas 7 vitesh revista Hylli i Dritës në rrugën e ndërpreme, ndërkohë që aktivitetin e tij botues, qoftë letrar, qoftë publicistik, Fishta e zhvillon në revistën "Zani i Shna Ndout". Ndërkohë shkolla publike ishte nji projekt i ri që Fishta me shokë e kishin gjithnjë në mendje. Niveli i deritashëm nuk ishte i mjaftueshëm prandaj duhej nji gjimnaz klasik. Duheshin sigurue ndërtesa, orenditë, paisjet dhe mjetet didaktike shkollore, personeli i duhun, leja prej autoriteteve kishtare e zyrtare. Fishta së bashku me Provinçialin e ri, At Doden, shkojnë në Romë dhe takojnë Kryetarin e Urdhnit dhe priten për të dytën herë në audiencë nga Papa Benedikti XV, i cili u dha nji shumë prej 100 000 liretash, ndërsa Kuria Gjenerale u nep nji hua me lehtësi shlyemjeje, ndihma të cilat i ndihmuen për hapjen e shkollës publike me emnin tashma të njohun "Illyricum" me nxanës të të tre besimeve, katolikë, myslimanë dhe ortodoksë. Ndërtesa e bleme u bekue ditën e Shën Françeskut më 4 tetor dhe mësimin e filloi më 10 tetor të vitit 1921. Në 64 vitet të jetës së saj fillestare, ndër të cilat 22 vite si gjimnaz, tue i hekë periudhën 3 vjeçare 1933-1936 të pezullimit, kjo shkollë i ka dhanë Kishës 4 ipeshvinj, 110 meshtarë, 10 provincialë, 125 fretër. Më 6 qershor 1921 në zgjedhjet e para demokratike Shkodrën e përfaqësojnë në Parlamentin e parë shqiptarë si deputetë Ndre Mjedja, Gjergj Fishta, Luigj Gurakuqi e Hilë Mosi. Fishta në fillim zgjidhet anëtar e më vonë kryetar i komisionit të buxhetit, anëtar i komisionit të arsimit dhe në gusht të atij viti zgjidhet nënkryetar i Parlamentit. Kur dëtyrohet m'e lanë propozon At Ambroz Marlaskajn. Mbasi niset në shkurt 1922 nga Liverpuli, në letrën e tij datë 8.5.1922, dërgue provincialit, At Pal Dodajt, nga Uashingtoni thekson se, pas dymbëdhjetë ditëve udhëtimi me vapor nga Anglia, më në fund kishte arritur në Amerikë. Viziten e përshkruen mjaft bukur në nji letër dërgue Pater Justin Rrotes, që daton 11 mars 1922. Pa humbë shumë kohë, kishte fillue për të bâ lobing rreth çashtjes së Shqipnisë. Pas takimit që pati me françeskanin me ndikim të madh në qarqet diplomatike të Uashingtonit, At Godfried Shilling, Fishta takoi dhe senatorin katolik, Henri Cabot Lodge, i Partisë Republikane, njeri me autoritet të madh dhe i nji mendimi me Presidentin Wilson për të drejtat e barabarta të popujve. Në letrën e naltcitueme, Fishta do shprehej: "... âsht mirë qi Qeveria e Tiranes, t'i dejtojë nji shkresë nënsekretarit të Ministrisë së Jashtme të Amerikës, tue kerkue zyrtarisht këtë njohje..." Në fund të letrës, shkruen Fishta: "Ndërkaq vizita eme në Washington ka pasë si përfundim njohjen e Shqypnisë prej anës së Shteteve të Bashkueme të Amerikës. Të gjitha përpjekjet e maparshme të Qeverisë sonë, si ato të "Vatrës", s'kanë pasë sukses... Qenë Senatorët katolikë, të cilëve ua paçë paraqitë çashtjen sidomos në pikëpamje fetare, ata qi me ndërhimje të veta xuerën njohjen zyrtare të Shqypnisë nga Qeverija amerikane". Fishta, takimet në Uashington nuk i kishte ba në rolin e nji deputeti të Shqipnisë, edhe pse ishte mandatar nga populli në dy legjislacione, por si intelektual që kishte marrë famë kombëtare dhe ndërkombëtare. Faik Konica në përgjigje të nji letre që Fishta i kishte dërgue, i shkruen nga Bostoni këtij të fundit: "Ju falem nderit për letrën e bukur që më dërguat. Kini lënë nër Shqipëtarët e këtushëmë nji kujtim lartësie dhe drite, që kà shuar gjithë moskuptimiet e shkuara". Ndërkaq tue u kthye nga Amerika, Fishta i shkruen Át Pal Dodës se asht tue shkrue nji poemë satirike. Është fjala për poemën "Gomari i Babatasit", vepër e cila u botue në dhjetor 1923, me të cilën shënoi pjekuninë e tij të plotë artistike. Po këtë vit del gazeta "Ora e Maleve", që u ba shkolla e gazetarisë shqiptare, në të cilën kontribuen oratoria e Dom Lazër Shantojës, mençuria e Luigj Gurakuqit, penda ledhatuese dhe e ambël e Vinçenc Prennushit, studimet e holla të Anton Harapit, Nush Topalli, Ernest Koliqi, Karl Gurakuqi, Bernardin Palaj etj. Për këtë gazetë Ernest Koliqi shkruen: "Dihet se Ora e Maleve, e nisun ma s'forti me qellime kulturore, pat menjiherë nji zgjanim të papritun politik edhe u ba organi i nji grupi qi përfshinte në gjinin e vet fuqit fetare, shoqnore dhe ekonomike të Shkodrës unji dhe krejt krahinës së saj. Grupin e kryesonte Luigj Gurakuqi. Shkodra nuk njofti kurr stinë ma të lulzueshme me mugullime qellimesh e vullnetesh për nji përparim të njimendtë qytetnuer. Shkodranët pa dallim besimesh, klasash shoqnore, kulturash, me lagje të qytetit e me katunde e me male kreshnike... mblidheshin tok rreth Gurakuqit,- Bashkqytetarit zemër-madh e mende-ndritun, qi dinte me pajtue në shkrime në sjellje e në veprimtari ndertuese tharme jetike të traditave të shëndosha me nevojët e kohës moderne. Ai kalonte udhës i përsjellun gjithkund nga nji tubë djelmoshash e grat nga dyert e oborreve me fëmij në krah e reshëshin me nji breshën bekimesh. Kalonte si profet i rrethuem nga nderimi dashunuer i mbarë nji populli." dhe vijon: "Prej frymzuesavet qi ishin Emzot Mjedja, Gurakuqi, Patër Gjergji, prej bashkëpuntorvet të shquem si At Antoni, Shuk Gurakuqi, Kolë Kamsi, At Bernardin Palaj, prej redaktuesavet të rendomtë qi ishim Dom Lazri dhe unë e deri ke shtypshkruesat me Gjon Shqipnin ne krye e Tom Laca, shpërdas e shitës i fletores, kjo njehej si nji gja qi ishte pjesë e sejcilit prej nesh, pjesë e shpirtit dhe e jetës s'onë."

Në votimet për Kuvendin Kushtetues në dhjetor të vitit 1923, Fishta së bashku me Fan Nolin dhe Luigj Gurakuqin përfaqëson Opozitën, por nuk qe e thanë sepse qeveria nuk zgjati as nji vit, për shkak se Ahmet Zogu përmes Partisë Popullore vjen në pushtet më 24 dhjetor 1924. Burgosen Ndre Mjeda, Lazër Shantoja, Anton Harapi, Bernardin Palaj, Klement Miraj; Fan Noli dhe Luigj Gurakuqi detyrohen të largohen nga Shqipnia dhe Fishta për të njajtat arsye largohet gjithashtu në Itali më 1925-26, ku qëndron pranë Urdhnit Françeskan, ku pas kurimit me kujdes t'ekspozimit në pavionin shqiptar në Romë më 1925, u dekorue nga Papa Piu XII, e jo sikurse asht shkruar në ndonji rast për shërbime klerikale. Hylli i Dritës preu frymën përdhuni edhe nji herë tjetër mbas ndalimit të vitit 1914. Por, penda e poetit nuk heshti. Më 1924 botohet për së dyti "Mrizi i Zanave" dhe në vitin 1925 "Vallja e Parrizit" (botimi i dytë), "Ifigjinia n'Aulli", "Sh. Luigj Gonzaga" (1927), "Shqyptarja e gjytetnueme", e cila u shfaq në vitin 1929, dhe në revistën "Leka", "Mojs Golemi i Dibrës" e "Deli Cena". Në janar 1930 (këtu incidenti me Portland Cementi (142, 159, 164, 165), nis sërish pas një ndërprerje prej pesë vjetësh, Hylli i Dritës, drejtimin e së cilës Fishta ua besoi sivëllazënve të tij. Po më 1930 emnohet nga Urdhni Françeskan "Lector Iubilatus honoris causa". Në vitet 1930 Fishta përfaqëson Shqipninë në Konferencat Ballkanike në Athinë, (1930), në Stamboll, (1931), ku ai asht anëtar i delegacionit së bashku me Mehmet Konicën dhe më 1932 në Bukuresht. Më 1930 ftohet dhe pranohet anëtar i Bashkimit Ndërkombëtar të Poetëve në Nju Jork, në të cilin merrnin pjesë shkrimtarë nga rreth 60 shtete të ndryshme të botës. Qeveria shqiptare, për me mbrojtë interesat e vendit, muer pjesë në disa konferenca ballkanike në v. 1930-1933, nën kujdesin e Francës, ku merrnin pjesë dhe përfaqësues të Lidhjes së Kombeve. Në këto takime ndërkombëtare, flitej për krijimin e zonës së paqes në Ballkan si dhe mbrojtjen e të drejtave të pakicave në këto vende. Në fund të v. 1930, konferenca qe mbajtë n' Athinë, Shqipnia qe përfaqësue nga At Fishta dhe Mehmet Konica. Fishta në letrën e tij, datë 11 tetor 1930, nga Athina drejtue provincialit Át Vinçenc Prenushit, ndër të tjera, thotë se Konferenca nuk kishte sjellë diçka të re, edhe pse Mehmet Konica me referatin e tij, në krahasim më të tjerët, kishte qenë shumë në lartësinë e duhun. Fishta, në këtë Konferencë qe përqendrue në zhvillimet kulturore në Shqipni. Konferenca e dytë qe mbajtë në Stamboll, në vitin 1931, ku të dërguemit e Shqipnisë, rishtas qenë Fishta dhe Konica. Kjo Konferencë, sipas Fishtës, qe e organizueme shumë ma mirë se ajo e Athinës. Konferenca qe hapë nga Presidenti i Turqisë, Hasan Begu, fjalën e kishte mbajtë dhe Kryeministri i Turqisë, Ismet Pasha. Fishta, në letrën e tij nga Stambolli të datës 20.10.1931, drejtue provincialit, Pal Dodaj, tue ba nji përmbledhje të Konferencës, ndër të tjera shprehet: "Sod, 21, kemi pasë luftë më Jugoslav në Komisionin Politik. Mehmet Konica âsht sha keqas me Kryetarin e dergatës Jugoslave me nji farë Topaloviç. Joviç, Kryetari e Dergates Jugoslave i paska thânë Konitzes se âsht i shtím prej dikúj tjetër me prishë Konferencen. Konica i paska përmendë punët, qi Jugoslavet, kanë bâ dhe bâjnë mbi shqiptarët e Kosovës dhe e paska quejtë barbar". Fishta, në vazhdim të letrës, thekson se, për shkak të kësaj ngatërrese, në mes këtyne dy delegacioneve, Konferenca qe rrezikue të mbyllej para kohe, por, nga ana e jugosllavëve ishin tërheqë fyemjet e bama ndaj delegacionit shqiptar. Derisa grekët, rumunët dhe Turqia kishin kambëngulë që të nënshkruhej në këtë Konferencë pakti për pakicat, nga ana tjetër bullgarët kërkuen që kjo çashtje të shtyhet për nji konferencë tjetër, e cila do mbahej në vitin e ardhshëm. Pasi çashtja e pakicave nuk muer zgjidhjen e duhun, në v. 1932 u organizue Konferenca e tretë Ndërballkanike, në Sofje të Bulgarisë, ku morën pjesë të njajtët aktorë dhe pati të njajtën tematikë. Át Fishta, posë rolit të delegatit, tani kishte dhe rolin e provincialit, që përfaqësonte etnit françeskanë të Shqipnisë. Kjo konferencë pësoi fatin e atyne të maparshmeve, duke mos sjellë gjë konkrete për temën në fjalë.

Mbas ktyne Konferencave maratonë Ndërballkanike, gjaja më e mirë, që ambëlsoi shpirtin e trazuem të poetit, ishte pranimi i tij si anëtar i Bashkimit Ndërkombëtar i Poetëve, organizatë kjo e themelueme në Nju Jork. Ky bashkimi ndërkombëtar i poetëve, ku merrni pjesë rreth 60 kombe të ndryshme, ishte mënyra ma e gjetur për krijimin e urave të reja të bashkëpunimit dhe të mirëkuptimit në mes diplomacive të shumta botërore. Këto vite, ma të frytshmet e jetës së tij, i kaloi në qetësinë e kuvendit françeskan të Gjuhadolit në Shkodër, por pa u shkëputë kurrë nga problemet e mëdha qytetase, kombëtare e botërore. Të kësaj kohe janë edhe pjesa ma e madhe e dramave, dramave lirike, tragjedive etj. Më 1931 del nga botimi pjesa e tretë e Lahutës me titullin Lidhja e Prizrendit, e cila ishte botue periodikisht në revistën Hylli i dritës në vitin (1921-1922). Nji vit m'andej, pra më 1932 boton në revistën Leka fragmentin në vijim pas botimit në "Kalendarin e veprës Pijore", të poemës Mojs Golemi, e cila u la në mes. Këtu asht momenti i publiçistikës së Fishtës me polemikën e njohur me Hilë Mosin nën titullin: "Gabove Hilë!", qortim të cilin nuk pat kohë ta përmirësonte sepse iu shpejtue vdekja ministrit t'arsimit. "Vetë Fishtës i erdh keq, kur muer vesht se përgjegja e Hyllit kishte ba efektin e padëshiruem mbi jetën e kundërshtarit". Fill pas tij do t'ishte Mirash Ivanaj që do të bante të njajtën gja. Antiklerikalizmi çuditërisht do të kërkonte të përballej me françeskanët përmes dy ministrave t'arsimit, të cilët ishin katolikë. Ivanaj kërkoj polemikën mbështetë në ligjin e datës 23 prill 1933, i cili i mbyllte tashma shkollat private, e që komunistët do ta zbatonin besnikërisht 13 vjet më pas më 1946. Ka ngelë proverbiale thanja e Fishtës në praní të nxanësve në oborrin e gjimnazit "Rrnoftë Shqipnia pa ne (këtu françeskanët)". Gjimnazi u mbyll më 25 prill 1933, pas 12 vitesh si gjimnaz dhe 72 vitesh si shkollë fillore. Po këtë vit Fishta do të dëshmojë edhe nji tjetër anë të personalitetit të tij kulturor, estetin. Në revistën Hylli i Dritës ai do të publikojë traktatin estetik: "Shinime estetike, mbi natyrë t'artit", të lavduem edhe nga profesora t'universiteteve britanike tue pa te Fishta jo vetëm nismëtarin e atij zhandrri në Shqipni por nji estet të përmasave europiane e botnore që do çonte në nji stad të ri t'estetikës. Gjithashtu me randësi asht reçensioni që shërbeu si parathanje, bamun për librin "Kanuni i Lekë Dukagjinit", mbledhun nga Shtjefën Gjeçovi dhe botuem pas vdekjes së këtij të fundit, në të cilën ai shfaqi mendimet e tij vlerësuese për krijimtarinë gojore. Fishta në tetor 1934 do të shkruente nji tjetër artikull magjistral si përgjigje ndaj broshurës së Ismet Totos "Grindje me klerin" që ky i fundit kishte shkrue si përgjigje ndaj polemikës që kishte me Anton Harapit. M'andej Fishta i mërzitun nga mënyra se si ishin tue shkue gjanat, sikurse edhe në vitet 1924-25, shkon në Itali. Në qershor 1935 zgjedhet Proviçial. Po këtë vit rihapet gjimnazi françeskan mbas seancave gjyqsore që kishte fitue në Hagë kundër politikave të shtetëzimit e laicizimit t'arsimit t'aplikueme nga Mosi ma parë, e pasuesi i tij Ivanaj.

Viti 1937 shënon 25 vjetorin e Shpalljes së Pavarësisë me ç'rast ban edhe botimin përfundimtar të "Lahutës së Malcisë", e cila i kishte kushtue ma shumë se 30 vjet punë. Në prill t'atij viti shkon me mision në Çekosllovaki me detyrë prej Urdhnit. Më 17 qershor 1938 Fishta plotëson mandatin si provinçial dhe në këtë post e zavendëson Át Çiprian Nika. Pushtimi italian i Shqipnisë më 7 prill 1939 solli pështjellim në jetën politike, sociale e kulturore të vendit. Më 3 qershor 1939 Fishta emnohet akademik i Italisë, çfarë do të sjellin edhe mjaft polemika dashake në Shqipninë e periudhës 1945-1990. Duhet sqarue se pranimi i këtij vlerësimi nga ana e Fishtës nuk asht ba prej kurrëfarë hipokrizie politike, aq ma keq kur Shqipnia sa ishte pushtue nga Italia dhe dihen publikisht qëndrimet e Fishtës. Akademia e Shkencave e Italisë, ishte institucion shkencor mbipolitik, dhe si i tillë e propozoi dhe e pranoi unanimisht anëtar efektiv të saj Fishtën, për nji motiv të vetëm; personaliteti kulturor, letrar dhe pse jo edhe politik i bante nder asaj akademie. Në këtë mënyrë lehtësonte trysninë që psonin sivëllaznit e tij nga instancat fashiste të vendosuna në Shqipni. Gjithashtu ishte nji teknikë e mirënjohun kjo që tue titullue nji personalitet, do e mbanin larg vendit të vet italianët, sepse akademikët mbanin konferenca vende-vende, me parimin promoveatur ut amoveatur. Sipas kujtimeve të Át Zef Pllumit kur Fishtës iu kërkue që të refuzonte titullin e Akademikut nga sivëllaznit, me ç'rast Fishtës sipas nji rregulli të caktuem i binte që të mbante nji varg konferencash nëpër institucione të ndryshme kulturore, ai ishte përgjigjur se: "Un ndër konferencat e mia do t'ua përsëris italianëve pa ja dà se me të vërtetë Roma dikur e ka pasë namin e madh, por legjionet ilire dhe perandorët e mëdhaj ilirjanë ishin ata që kishin në dorë fatet e Romës. U bâj edhe nji premtim tjetër se përnji që ato konferenca do të kryejnë për gjashtë muaj, siç e don rregullorja, un menjiherë do të kërkoj me ardhë në Shqipnì". Nji vit ma pas, më 1940, Papa Piu XII e priti atë në nji audiencë të gjatë në Selinë e Shenjtë në Vatikan. Ernest Koliqi thekson se: "Poeti i ynë komtar qe fetar por jo konfesjonal. Ndjesinat teper të ndezuna atdhedashunore ia prenë mundësin e karjerës kishtare. Jo pse eprorët e tij njehshin si faj atdhedashunin, por pse drojshin se Ai, njeri me rrebe, mund të mirrte qindrime tepër të shtyme për nji gjerark kishtar." Aty nga fundi i vitit 1940 kërkon të shkojnë në Troshan, aty ku kishte nisë së pari jetën rregulltare, e pse jo edhe atë letrare, aty ku kishte mbathë sandalet dhe kishte vu rreth brezit litarin e Shën Françeskut. Sëmuret me 10 dhjetor dhe kërkoi pranë vetes mikun dhe Proviçialin At Pal Dodajn dhe sekretarin e tij Át Viktor Volajn, komentuesin e veprës së tij poetike. Më 14 dhjetor e sjellin në Shkodër, ku e shtrojnë në spital. Më 22 dhjetor, borën e skllotën që kishte mbulue qytetin, Fishta e kundron nga dritarja e kuvendit. Më 22 ra një borë e madhe dhe Fishta mori një polmonit që e rëndoi shëndetin e tij. Me 27 mjekët humbasin shpresat dhe Fishta bjen në kllapi. Fjalët e thanuna sivëllazënve që i ndejtne afër:

Po des kondend (i kënaqun) përse kam punue për Fe, Atdhe, e për Provincën tonë.", - e mbylli testamentin sipas Át Marin Sirdanit.

...jo për tjetër, por, sepse po lá anmikun mbî truellin shqiptar, mue më vjen keq qi m'duhet të 'des.", - fjalët e fundit të Poetit.

Më 30 dhjetor 1940 Át Gjergj Fishta nep shpirt. Arkivoli me trupin e tij u vendos në Kishën e Gjuhadolit prej nga u përcoll në banesën e fundit nga pothuej i gjithë qyteti si dhe autoritetet ma të nalta të kohës. Meshën e përmotshme e mbajti Emzot Gaspër Thaçi Arqipeshkëvi Metropolit i Shkodrës. Telegrame të shumta ngushëllimi muer Provinçiali At Çiprian Nika. Më 31 janar 1941 Akademia Mbretnore e Italisë mbajti nji Meshë Drite në kishën artistike të saj të Shën Lukës dhe Shën Martinës, meshë të cilën e udhëhoqi Gjenerali i Urdhnit Françeskan At Leonard M. Bello, këndue nga Schola Cantorum e Vatikanit, ndërsa pjesën muzikore të saj e drejtoi muzikanti i njohun Akademik Don Lorenzzo Perosi, ndërsa nji tjetër ceremoni përkujtimore u mbajt Reale Accademia d'Italia më 9 mars 1941. Përmbledhim këtu tue ba tonin vlerësimin e bamë nga Ernest Koliqi se: "... tek Fishta u shkrinë në nji, tana cilsitë e tij prej murgu, oratori, edukatori e politikani, ndërthurun në mënyrë të shkëlqyeme në përkushtimin e lindun ndaj poezisë."

Pranë i rrijnë shumë nga Franceskanët e mëdhenj që bënë epokë, në mes të cilëve edhe At Viktor Volaj, studiuesi i njohur i krijimtarisë letrare të Fishtës. Padër Gjergj Fishta vdes në Shkodër më 30 dhjetor 1940 në spitalin civil të qytetit të Shkodrës ku ai ishte shtruar nga një sëmundje e zemrës dhe e mushkërive. Shqipëria ishte nën pushtimin fashist. Ceremonia e organizuar me këtë rast kishte përmasat e madhështisë së merituar. Në të merrnin pjesë zyrtarë të lartë dhe e vetë mëkëmbësi i mbretit Jakomon. Shumë telegrame ngushëllimi, ku theksohej fakti që Gjergj Fishta ishte akademik i Italisë. Mbi arkivolin e poetit kombëtar ishte hapur flamuri i Italisë fashiste së bashku me flamurin shqiptar edhe ky i rrethuar me shpatat e Liktorit. Varrimi i tij u krye një ditë më vonë në kishën Françeskane të Gjuhadolit. Fjala e fundit u mbajt nga Prof. Aleksandër Xhuvani:

"Zotnij të ndershëm...

Si vetëtimë u-perhap an'e kand të Shqipnisë lajmi i idhët i vdekjes së poetit t'onë kombëtar At Fishtës dhe e mahnitun mbetet sot mbarë bota shqiptare, tue kujtue emnin zâmadh t'auktorit të Lahutës së Malcisë, që ka këndue, si dikur Omeri, burrnin'e besën e fisit t'onë, që ka ndezë zemrat e Shqiptarëvet, si dikur Tirteu i vjetërsisë.
E me të drejtë i kanë thanë Fishtës Tirteu i Shqipnisë, se sikurse ai me elegjit' e tij ndezi zemrat e Spartanëvet për luftë, njashtû edhe epopeja e Lahutës, odet edhe elegjit'e Mrrizit të Zanavet e të poezivet të tjera kanë mbjellë në zemër të djelmnisë s'onë dashunin e pamasë për truellin e të parëvet dhe për gjuhën amtare.
Nji këto dy ideale, atdhedashtënija dhe ruejtja e gjuhës si dritën e synit, lavrimi e përparimi i saj kanë qenë polat, rreth së cilëvet shtrihej gjithë vepra e çmueshme e Fishtës. E s'ka kush tjetër veç neve arsimtarëvet që kemi pasë e kemi ndëpër duer edhe ua kemi mësue nxanësvet poezit'e tij, që e çmon mâ mirë veprën zâmadhe të Fishtës, e cila si nji far i math dritëdhanës ka ndriçue mendjen e djelmënisë s'onë, si nji Ungjill shkëndimath morali ka zbutë e ka edukue zemrën e saj.
Nuk ka qenë pra Fishta për ne vetëm nji poet kombëtar epik, lirik, dramatik e satirik, por edhe nji edukator i rinisë s'onë. Nuk kanë mësue e shijue nxanësit e shkollavet t'ona vetëm artin e tij poetik, bukurin'e harmonin'e vargut, rrjedhshmnin'e dlirsin'e stilit e të gjuhës së tij, që âsht nji thesar i pashterun frazeologjije e leksikologjije të kulluet, por kanë thithë prej veprës së tij, si nji nektar të hyjnueshëm të bletës attike, idealet mâ të nalta të njerëzimit: urtinë, burrninë, besën, drejtësinë e dashuninë për të mirën, të bukurit, të drejtën e të vërtetën.
Nuk jam unë, o burra, i premë sot që të mund të thuri imne për veprën lavdimadhe të At Fishtës. Âsht historija që ka për të zbukurue faqet e saj me emnin zâmath të tij; âsht letërsija e jonë që do të mburret për veprat e tij grat-plota e të pavdekshëme; janë Zanat e malevet t'ona, që ai ua përcillte vallet me lahutën e tij, që kanë me këndue me katrime kumbim-randa deri te froni i Empirit, veprën e kangatorit zâ-ambël të tyne; âsht djelmënija shqiptare që ka për t'u-ushqye e për t'u-vaditë me manën hyjnore të tij; së mramit âsht Shqipnija mbarë, Gegë e Toskë, malsi e qyteta, që do të kujtojnë, deri sa të ndrisë e diellit rrota, emnin e njenit prej bijvet të mëdhej të saj, që e deshi, e lavdoi dhe e nderoi për gjithë jetën.
Na të gjithë lavdimtarë të veprës së tij, shokë e nxanës të tij, të pikëlluem e të mallëngjyem thellë, kah kujtojmë veprat e tij, fjalët e ambëla e plot atdhedashtëni e këshillat e tij, le t'i lutemi Fuqimadhit Perëndi, që t'i caktojë pranë fronit nji vend të meritueshëm, si në kët dhe, prej kah të vijojë me i lutë për lumnin e Shqipnisë.
Shkodër 31 dhjetor 1940.

"At Fishtën e zuri vdekja ndërsa kishte ndër duar përkthimin e Petrarkës në gjuhën shqipe, sikurse kishte përkthyer që me kohë "Hymnet e shenjta" dhe "Pesë Maj" të Manzonit disa nga ariet e Metazit dhe lirika nga shumë poetë të tjerë italianë."
Fishta nuk mbeti pa u vlerësuar nga qarqet e interesuara të kancelarisë së kulturës dhe të civilizimit evropian dhe nga bashkëkohësit e vet. Ai është nderuar me kurora dafinash argjendi nga Klubi "Gjuha Shqype" i Shkodrës në vitin 1911, "Penda e Artë" dhënë për merita të spikatura në cilësi shkrimore dhënë nga qyteti i Beratit në vitin 1917. Medalja "Mearif" e Klasit II, dhënë nga shteti i Turqisë më 1912, "Rihter-Kreuz" të dorëzuar nga Austro-Hungaria në vitin 1912, "Benemerenza" dhuruar nga Selia e Shenjtë në Vatikan më 1925, medalja me emrin e një zogu mitologjik "Phoenix" dorëzuar nga shteti i Greqisë në vitin 1931, etj. Më 1939, Italia e bën anëtar të Akademisë së saj, nga kjo pjesëmarrje potenciali i tij jehoi më fuqishëm, e e çoi në kandidim për Nobel. Me rastin e 130 vjetorit të ditëlindjes së tij. Këshilli i Bashkisë se Lezhës e bëri "Qytetar Nderi". Në këtë mbledhje përkujtimore, një grup intelektualësh kërkuan nga Kryetari i Qarkut dhe Prefekti qe t'i bëhet një propozim Presidencës që t'i akordojë poetit të madh titullin e lartë "Nderi i Kombit" për merita të shquara në shërbim të Kombit Shqiptar. Kjo dëshirë u realizua nga Presidenti Alfred Moisiu me 28 Nëntor 2002.

Veprat artistike, mendimi i Fishtës mbi edukimin e mësuesinë.

Arrin të botojë këngët e para të "Lahuta e Malcís", kryevepër e poezisë epike shqiptare, më 1904. Më 1907 boton përmbledhjen satirike "Anzat e Parnasit", dhe më 1909 përmbledhjen lirike "Pika voëset", më 1913 "Mrizi i Zanave". Gjergj Fishta veç krijimtarisë artistike, shkëlqeu edhe në fushën e pedagogjisë e të psikologjisë sociale, gjuhësisë etj. Si mendimtar me potencial të madh teorik dhe me një veprimtari të dendur praktike, në shërbim të mbrojtjes dhe të zhvillimit të gjuhës dhe të shkollës shqipe. Ai i kishte vënë vetes si qëllim që të luftojë për të ngritur nivelin kulturor e arsimor të bashkëkombësve dhe për të nxitur tek ata dëshirën për përparim dhe për atdhedashuri, si dy shtylla qe do t'i ndihmonin për të mbajtur në këmbë shoqërinë shqiptare të goditur nga pushteti disashekullorë otoman.

Do te ndalemi në periudhën e parë të veprimtarisë së tij politiko-arsimore, ku ai fillon përpjekjet për të vazhduar e çuar më tej punën e paraardhësve të tij, Naimit, Samiut, Petro Nini Luarasit etj, në luftë për ngritjen kulturore e arsimore të popullit. Kjo ishte koha e fundit e pushtimit turk dhe e viteve të para të Pavarësisë, domethënë deri kur ai do të zgjidhej deputet dhe do t'i vihej punës për zhvillimin e gjuhës dhe shkollës shqipe në kushtet e ekzistencës të një shteti shqiptar të pavarur. Kjo ishte një kohë që do të kërkonte jo vetëm aftësi krijuese shkencore pedagogjike të larta, por edhe një nuhatje të fortë politike për të shfrytëzuar me sukses çdo koniunkture në shërbim të zgjidhjes së çështjes kombëtare, pra edhe të problemeve të gjuhës dhe të shkollës shqipe.

Në këto kushte, historiko-shoqërore, Fishta luftoi për ngritjen e nivelit kulturor e arsimor të popullit që, sipas tij, do të ndikonte për fuqizimin e luftës për liri, pavarësi e përparim ekonomiko-shoqëror.

Pasi u kthye nga studimet e larta për teologji e filozofi, u caktua në kolegjin e Troshanit si profesor. Ai e deshi mësuesinë dhe e quajti "Zeje të shenjtë". Fishta nuk që vetëm krijues artistik i nivelit të lartë, por edhe linguist, pedagog, filozof, sociolog e diplomat, piktor dhe adhurues i muzikës etj. Pra, kishte një përgatitje të përgjithshme shkencore-pedagogjike në lartësinë e kërkesave të kohës. Ai njeh mendimin pedagogjik bashkëkohor evropian, të cilin përpiqet ta shfrytëzojë për të forcuar punën në shkollë. Kujtojmë fjalimin që përgatiti për ta mbajtur në parlament, kur po diskutohej për arsimin, ku dalin qartë parametrat e filozofisë së tij arsimore në kushtet e reja të ekzistencës së shtetit shqiptar. Pra, ai është një personalitet poliedrik. Ajo që të bie në sy menjëherë, kur studion veprën e tij, është se të gjitha këto aftësi i vë në shërbim të zhvillimit të kulturës dhe të arsimit shqiptar.

Ai, duke ndjekur traditën e shkrimtarëve te Rilindjes që, krahas krijimtarisë artistike, ìu kushtuan dhe punës për mbrojtjen dhe zhvillimin e gjuhës dhe të shkollës shqipe, punoi në mënyrë shumë të përkushtuar për të çuar më tej punën e nisur prej tyre në kushtet e reja të rënies përfundimtare të perandorisë turke dhe të krijimit të shtetit te ri shqiptar. Idetë e tij pedagogjike, veç artikujve shkencor që botoi në organe të ndryshme të shtypit të kohës, i gjejmë të kristalizuara edhe në veprat e tij artistike. Ky mund të jetë edhe ndikimi latin, sepse dihet se romakët edhe rregullat e stilistikës i paraqitnin në vargje. Për ilustrim po japim një tercinë nga përkthimi prej tij i "Prozodisë latine":

Në kohë të kryeme rrokja e parë zgjatohet,
Po që verbi dyrrokësh. Veçse kjo rrokje
Në Sto, Do, Findo, Scindo, Bindo do t'shkurtohet.

Fishta, duke i shfaqur idetë e tija pedagogjike edhe me anë vargjesh, ishte i bindur se ato do të kapeshin e do të kuptoheshin më shpejt nga bashkëkombësit e tij. Ai, nëpërmjet të kësaj rruge, u përpoq që të futej, jo vetëm në mendjen e bashkëkohësve të tij, por edhe në zemrat e tyre dhe mund të themi se ia arriti qëllimit. Fishta, pas binomit të njohur "Për fe dhe atdhe", mund të themi se krijoi dhe një binom tjetër shumë të fuqishëm: "Çdo gjë për gjuhën dhe shkollën shqipe". Ndërsa më të parin lëshonte kushtrimin madhor për të dhënë jetën për lirinë e trojeve shqiptare, në të dytin kërkon angazhimin e të gjithëve për mbrojtjen e kulturës, të gjuhës dhe të arsimit shqip. Mund të themi se të dyja këto thirrje plotësojnë njëra-tjetrën. Tek poezia kushtuar mikut të tij, historianit Pashk Bardhi, formulon qartë kredon e tij pedagogjike:

"Pêr çka se mjaft nuk âsht' me mkâmbë Shqipninë, porse duhen rrit edhe shqiptart, qi t'bâhen të zot me e mbajt Shqipninë"

Ky përfundim i filozofisë arsimore fishtiane ka qenë dhe do të mbetet qëllimi përfundimtar i shkollës sonë mbarë kombëtare. Poeti vizionar lufton që në shërbim të përparimit të kombit të vihet gjithë potenciali intelektual dhe për këtë qëllim përkrahë çdo lëvizje kulturore e arsimore që krijohet në atë kohë.

"Në prakun e vjetit 1899 themelohej në Shkodêr Shoqnija letrare "Bashkimi" nên kryesinë e Abatit të Mirditês, Emzot Prêngë Doçit, qellimi i se ciles âsht' zgjim'i popullit me anë botimesh në gìuhen amtare. At Gjergji, bashkëthemelues e si pjestar i nxehtë i saj, vûni të gjitha fuqitë e veta pêr të bâme që të përparonte: merrte pjesë rregullisht e pa u lodhun kurrë në mbledhjet e Kshillit e zbatonte me ndërgjegje të plotë dëtyrimet që i ngarkoheshin. Në të gjitha botimet e Shoqnisë, tue nisun prej Abetarit e tue vijuem ndêr librat tjerë deri te Fjalori i çmueshëm i vjetit 1908, At Fishta dhá ndihmesen e vet të vlefshme me k'shilla e me punë".

Ky angazhim me frytdhënie kaq të lartë shkencore, që në moshën 28 vjeçare në fushën e gjuhës, kulturës dhe të arsimit tregonte se në botën intelektuale shqiptare po hynte një force e re shkencore, e aftë për të kontribuar në përballimin e problemeve të mëdha të kohës në këto fusha me rëndësi shumë të madhe për kombin, që në atë kohë ishte i angazhuar në luftë për liri e pavarësi. Dihet se pa gjuhë nuk ka shkollë dhe pa shkollë nuk mund të ketë zhvillim modern të gjuhës.

"Alfabeti i Bashkimit,- thotë Vehbi Bala,- i projektuar nga Fishta përmblidhte veçoritë më pozitive të alfabeteve ekzistuese dhe Kongresi e pranoi atë si alfabet të vetëm të shqipes. Drejtësinë e këtij veprimi e tregoi koha: ai u bë alfabet kombëtar. Pra, edhe këtu, si gjetkë, Fishta dha një kontribut të spikatur për kombin shqiptar".

Edhe sikur vetëm kaq të kishte bërë Fishta për gjuhën dhe shkollën shqipe, do të ishte e mjaftueshme për ta vënë atë në sofrën e parë të mendimtarëve shqiptarë të të gjitha kohërave. Për Fishtën, gjuha shqipe është një pasaportë e gjallë, që provon identitetin e të qenit shqiptar.

Nper gjuhë shqype bota mbârë
ka me ju njohtë se ç'fis ju kini,
ka me ju njohtë për shqyptarë,
trima n'zâ, sikurse jîni

Kjo gjuhë për poetin pedagog është jo vetëm si "Kânga e zogut t'verës", por edhe "Si ushtime e nji termeti", sepse në këtë gjuhë, thotë ai, edhe Kastriota u pat fol atyne ushtrive "ngadhënjimtare" që çuditen boten dhe po në këtë poezi ai mallkon rëndë at bir shqiptari.

"qi përbuzë këtë gjuhë hyjnore,
qi n'gjuhë t'huej, kur s'asht nevoja,
flet e t'veten e lèn mbas dore."

Këto ide janë me vlera të përjetshme. Fishta, duke ndjekur traditën e Rilindjes, godet politikën arsimore turke dhe të vendeve fqinje, që synonin të shfrytëzonin në maksimum edhe shkollën si një mjet shumë të efektshëm për shkombëtarizimin e popullit. U përpoq që të forcojë shkollën shqipe, me qellim që ajo t'i shërbejë zgjimit të popullit për të ruajtur identitetin e tij dhe për të gjetur në vetvete forcat e nevojshme për t'ecur drejt lirisë, pavarësisë dhe përparimit. Ai lufton për të vënë në lëvizje mendimin krijues kombëtar, që pushtuesi pikërisht kërkonte ta mbyste. Fishta në luftën e tij ishte i hapur, i guximshëm, iniciator me largpamësi të madhe. Ai është tepër i ndjeshëm ndaj tronditjeve historike të kombit të tij në çfarëdo sfere jete që mund të ndodhin ato. Fishta luftonte për t'u hapur sytë bashkëkombësve të tij, që të kuptonin dhe të gjykonin vetë për politikën arsimore të pushtuesit otoman, që pranon pa asnjë kundërshtim që në territorin që mbulonte kombi shqiptar të hapeshin gjithfarë shkollash: italiane, greke, austriake e deri sllave, sepse, siç dihet, ato turke kishin mbuluar krejt vendin, dhe në të njëjtën kohë nuk lejonin që të çileshin shkolla shqipe, me qellim që të copëtohej sa më shumë uniteti shpirtëror i kombit. N'atë kohë, propaganda e huaj kishte bërë punën e saj për të çorientuar opinionin shqiptar për problemet e shkollës në gjuhën shqipe. Ajo kishte krijuar, siç e quan vetë poeti pedagog, një çoroditje që preku jo vetëm familjen e disa shtresave shoqërore, por edhe ndonjë segment të caktuar të shtetit të ri të posaformuar. Ai i vë gishtin plagës dhe i kushtohet tërësisht luftës për çlirimin e familjes dhe forcave e tjera shoqërore të kohës nga helmimi i propagandës shumë të rafinuar të pushtetit, që kërkonte zhvlerësimin e gjuhës dhe të shkollës shqipe. Ai në radhë të parë godet me forcë ftohtësinë e shqiptarëve ndaj dijeve dhe shkollës, kundër kësaj të keqeje të madhe, që shkonte në favor të propagandës së huaj, që siç dihet, ishte shumë e egër.

Më 1907, tek Nakdomonicipedija, krijon me një mjeshtëri të rrallë artistike episodin e një tregtie të çuditshme: Shënkolli, me urdhër të Zotit, del nëpër botë me një barkë ngarkuar me mend. Kush donte t'i shtonte ato që ka, mund të blinte edhe do të tjera. Më në fund rruga e qiti shejtin në Shëngjin. Në të njëjtën kohë, del në këtë port edhe djalli, që vinte nga Franca me një barkë ngarkuar me shkarpa për t'i shitur. Dihet se n'atë kohë, dikush e ndalonte shkollën shqipe me ligj, disa të tjerë e mallkonin ose e poshtëronin me metoda nga më të ndryshmet. Puna kishte shkuar deri atje sa disa parapëlqenin për fëmijët emra të huaj se gjoja tingëllonin më modern se ata që ishin brum'i shqipes. Poeti zgjedh si tipike familjen Guca, që ishte bartëse e këtyre kundërshtive. Me lindjen e djalit ndizet sherri. Filipi donte ta pagëzojë fëmijën me një emër shqiptar: Palokë, kurse e shoqja nuk pranon. Fishta tek "Paloke Guca" zbulon sesi zhvillohet kjo luftë edhe brenda mureve të shkollës. Ai vë ballë përballë Palokën me një mësues, siç e quan ai, të pantënzonë, që kërkonte që nxënësit e tij... "Gjithçka tjetër të dilnin, posë shqiptare, posë njerëz që ndiejnë për Atmé, gjuhë e t'Parë". Ai nxjerr lakuriq metodën që përdor ai për t'ia arritur këtij qëllimi të mallkuar. Kur Paloka kthen në shtepi, tek praku i derës, i thotë babë Filipit:

"Unë s'jam shqyptar: Unë jam shkodran".

Kështu poeti pedagog, me katër-pesë vargje, jep objektivin që i kishin vënë vehtes disa shkolla të huaja t'asaj kohe, për shkombëtarizimin e brezit të ri. Misioni i mësuesve të patënzonë s'ka si del më mirë. Por ata nuk ndalen deri këtu, por bëjnë çmos që fëmijët t'i largojnë dhe t'i shkëpusin fare nga figurat e shquara kombëtare. Fishta lëshon rrufenë e dytë drejtpërdrejtë në tryezën e mësuesit të pantënzonë, duke dhënë zënken me një nxënës tjetër, (Në një shënim në librin "Anzat e Parnasit" thuhet se ky është një fakt historik) të cilit i bie në tokë një fotografi e Skënderbeut që e tmerron mësuesin e patënzonë:

Ah! bre kulim,
Sh'âsht ky mjekërskjap?- po thotë me idhnim.
S'âsht mjekërskjap, zotní, âsht Skenderbeu.
N't'a pashë kyt surrat n'dorë prap,
T'a dijsh se jashtë si qenin kam me t'qitë.
I foli Tefes msuesi t'u i bërtitë.

Me rezistencën fëminore, Fishta do të thotë se shpirti heroik shqiptar, megjithëse i tronditur, vazhdon të jetojë dhe se ka të ardhme. Fishta kritikon edhe disa segmente të caktuara të shtetit të sapoformuar shqiptar, që lejojnë ende disa nga këto shkolla të vazhdonin punën, edhe pse në të vërtetë pak e kishin ndryshuar, ose më mirë të themi se e kishin fshehur objektivin e mëparshëm, domethënë të para 1912-ës, por ajo që e shqetëson poetin është edhe fakti se ato tani mbaheshin me paratë e taksapaguesve shqiptarë. Ja ç'thotë ai:

Po, edhe përpara luftës Ballkanike,
Në Shqyptará ka pasë shumë shkolla t'hueja.
Shkolla italjane, turke e helenike,
Shkolla serbjane e... "dijiji" e "kikuje",
Për t'rrejtë Shqyptar't me dokrra politike.

...

Por, shka âsht me zî, vetë kombit t'ngrâtë kto shkolla
Po i duhet sod m'e mbajtun m'kâmbë me t'holla.

Fishta kërkon që fatin e Palokës dhe të shokëve të tij ta mësojë gjithkush: çdo shqiptar, toskë e gegë. Kuptohet, ai dëshiron që secili të gjykojë vetë për atë që po ndodhte brenda familjes, shkollës dhe disa segmenteve të shtetit shqiptar. Ai e thotë copë se atyre shkollave veç sherrin ua kemi parë. Ato e kanë mbytur shpirtin krijues të njerëzve tanë:

"Aty, po, t'huejët në shpirt e tru na i tredhen, E pa kenë t'zott t'mendojmë ne me krye t'onë. Na shkimen n'shpirt çdo ide e ndìesi kombëtare; E ndêr e Atdhé, at-botë ne i dhâme per pare".

Këtyre mësuesve të patënzone u vë përballë mësuesin populloj Jak Specin, për të cilin kërkon t'i ngrihet një përmendore. Poeti pedagog ka besim të patundur tek fuqia e shkollës për të transformuar shqiptarin në një forcë aktive, t'aftë për të çuar përpara kombin e vet.

"Oh! at'here, kur n'shkollë zbutun shqyptari
N'mní t'ket marrun ej gjakun e dhunen,
E me dije t'ket kapun ej punen
Shqypnis fati do t'çilet tamam".

Fishta nuk qëndron vetëm tek polemika, por si njeri i veprimit kalon në terrenin konkret, siç shohim më lart kur u bë drejtor i shkollës françeskane. Fishta bën thirrje për zgjerimin e arsimit shqip në të gjithë territorin e shtetit të ri shqiptar.

"Aty nga viti 1914, - thotë Sterjo Spasse -, me gishtërinjtë e dorës numëroheshin shkollat fillore, që kishin për gjuhë zyrtare shqipen. Në artikujt "Gjuha e mësimit", "Gjuha shqipe" e në të tjera, poeti me këmbëngulje lyp që gjuha shqipe të jetë e detyruar në të gjitha shkollat fillore të Shqipërisë dhe të nxitë shqiptarët që të mos tregohen të fjetur e të përgjumur, kur është puna e gjuhës, sepse prej saj rrjedh jeta dhe vdekja e kombit".

Te "Shqyptarja e qytetnueme" Fishta kërkon që "edhe bijave shqiptare me u dhânë mësim në gjuhë amtare". Tek "Nevoja e mësimit" Fishta u thotë bashkëkombësve të tij se lufta për dije nuk është një kërkesë e rëndomtë. Fishta kërkon që edhe njeriu shqiptar të aftësohet për ta ngritur vendin e tij në nivelin e zhvillimit tekniko-shkencor të kohës. Vetë shkolla për Fishtën është produkt i genit njerëzor. Ai ka besim të plotë se ajo përpunon e zhvillon aftësitë kërkuese, zbuluese, përpunuese e krijuese të mendjes njerëzore, të cilat përbëjnë shpirtin e shkencës. Tek deklarimi i genit shpalosën idetë e poetit pedagog për rolin e shkollës ne formimin e figurave te shquara botërore dhe kalimin e tyre ne përjetësi:

"Mendjen e njeriut n'shkollë unë mpreha,
Ku kam rritë ata Platonët,
E ato shpatat me dy teha,
Demostanët e Ciceronët;
Edhe t'vetmin n'jetë, Homerin,
Me atë Virgjilin e Aligerin,
T'cilëve as vdekja s'ka çka u bân"

Kjo është fuqia çudibërëse e "Tempullit të dijes", siç e quan ai shkollën. Geni, që është personifikim i aftësive mendore të njeriut e të gjenialitetit të tij, vazhdon më tej:

Edhe zbuloj ku struket jeta,
Çka âsht' e mirë e çka âsht' e vêrteta,
Bukuria kah buroi.

Për Fishtën mendja e njeriut është e plotfuqishme, s'ka kufi, ajo është forca që i jep përpara zhvillimit dhe që çdo gjë e konkretizon me vepra. Fishta e shikon "Tempullin e dijes" si një vend ku bashkohen të gjithë, prandaj në shkollat e tija keni nxënës nga të gjitha besimet. Një gur nga themeli i tolerancës fetare në Shqipëri. Të gjithë, sipas Fishtës, duhet të mësojnë shkencën dhe të gjithë duhet ta vënë atë në jetë në dobi të kombit të tyre. Ai beson se shkenca krijon unitet human sepse rezultatet e saj i përkasin të gjithë njerëzimit. Ai e pranon se lufta për të fituar dije është punë e vështirë dhe e lodhshme, fjalën e ka për punën që bëhet në kërkim të së resë, të progresit, të shtigjeve të pashkelura.

Këtu shfaqet sistemi i punës së tij si artist e shkencëtar me rendiment të lartë, që është një shembull i shkëlqyer, jo vetëm për të rinjtë, por për të gjithë botën tonë intelektuale, që aktivizohet në fusha të ndryshme të punës krijuese.

Fishta, si poet me diapazon te gjere krijues, filozof e pedagog, sociolog e diplomat e klasit të parë etj. nuk është kundër kulturës se huaj, as kundër marrëdhënieve të drejta ne fushën e shkencës e arsimit me vendet e tjera, por ai është kundërshtar i prere i përdorimit te shkollës për shkombëtarizimin e një populli, që në kohën e tij përbënte një nga rreziqet më të madhe për lirinë e vendit tone. Ai godet edhe ata studente qe kane shkruar jashtë për të studiuar dhe nuk tregojnë kujdesin e duhur për te përfituar sa me shume nga përvoja e vendeve të tjera dhe për ta vënë atë në shërbim të zhvillimit shqiptar. Është interesante edhe kërkesa e tij këmbëngulëse qe meshtarët e rinj te përgatiteshin ne shtete të ndryshme të Evropës, me qellim që të mund të sillej edhe nëpërmjet të kësaj rruge kulturë e sa më shume vendeve të zhvilluara. Fishta është i orientuar nga kultura oksidental dihen konsideratat e tij për Geten, Shekspirin, Danten e shumë të tjerë. Por ai nuk ka nënvleftësuar as vlerat shkencore e artistike të popujve të lindjes. Mjafton të përmendim mendimet e tij për Kinën ku në mes tjerash thotë:

Por janë mjaft t'meçëm
kinez't e ngrâtë:
Punen e dijen
I kanë zanat'.

Për të realizuar mbrojtjen e gjuhës e të shkollës shqipe, si mjete që synojnë jo vetëm ruajtjen e identitetit shqiptar, por edhe për të vënë atdheun në rrugën e përparimit, ai kërkon që të mobilizohen të gjitha forcat intelektuale. Ai ka vlerësuar shumë punën e shkrimtarëve të shquar që "mrrijten me bâ të njihet gjuha shqipe si gjuhë msimi gadi në të gjitha shkollat dhe gjuhën zyrtare në të gjitha zyrat e shtetit, si dhe l'shuen rrânjen e parë të ndërgjegjes kombtare".

Kjo figurë e përkushtuar tërësisht zgjidhjes së problemeve të vështira, që kaloi kombi ynë në ato vite, kërkon studime të thella për të dalë në dritë tërë vlerat e tij, që krijoi edhe në fusha të ndryshme të shkencave. Konceptet e reja demokratike për vlerësimin e trashëgimisë, po të shfrytëzohen mirë, e lehtësojnë më shumë këtë punë, që domosdoshmërish duhet bërë. Këtë e thonë dhe bashkëkohësit e tij: "E kur me kalimin e kohës, familja shqiptare, e mbledhur rreth vatrës plot flakë, do të përmendë emrin e fratit poet, figura e këtij do të shkëlqejë më me forcë, sepse atëherë do të jenë zhdukur një herë e mirë dhe vogëlsirat më të kota të njerëzve. Atëherë jeta e poetit do të bëhet më interesante e më e pasur në kujtime". Këtë përfundim e vërteton dhe fakti se dikur lihej pa u përmendur emri i tij edhe kur flitej për Kongresin e Manastirit, ku siç dihet, qé firmë e parë, pa bërë fjalë edhe për shumë e shumë raste të tjera.

Tituj të veprave

1. Lahuta e Malcíse - poemë (Zarë, 1925)
2. Anzat e Parnasit - satirë (Sarajevë, 1907)
3. Pika voese, më vonë ribotuar si Vallja e Parrizit (Zarë, 1909)
4. Shqyptari i gjytetnuem - melodramë (1911)
5. Shqyptarja e gjytetnueme - melodramë
6. Vëllaznia apo Shën Françesku i Assisi-t (1912)
7. Hylli i Dritës - revistë (1913)
8. Juda Makabé - tragjedi (1914)
9. Gomari i Babatasit (Shkodër, 1923)
10. Mrizi i Zânavet (Shkodër, 1924)
11. Sh. Luigji Gonzaga, (Shkodër 1927)
12. Lahuta e Malcís - botimi komplet (1937)
13. Jerina ase mbretnesha e luleve, (Shkodër, 1941)

Mirënjohjet

1. Urdhrin "Nderi i Kombit" Shqipëri, (2002)
2. Medalja e Artë e Lidhjes së Prizrenit Kosovë.
3. Kurorë Argjëndi, nga Klubi "Gjuha shqipe" i Shkodrës (1911).
4. Dekorata Mearif, nga Mbretëria Turke (1912).
5. Dekorata Ritterkreuz, nga Mbretëria e Austrisë (1912).
6. Penë floriri, nga qyteti i Beratit (1913).
7. Medaglia di Benemerenza, nga Papa Piu XI (1925).
8. Lector Jubilatus, nga Paria e Urdhnit françeskan (1929).
9. Dekorata Phoenix, nga Greqia (1931).

COMMENTS

shkodra daily, sot lajme dhe informacione, sport, histori, tradite, news, fotografi, karnavaleve, humor, shkodradaily, shkodra shkoder, histori shkodrane, zakonet dhe traditat ne shkoder, shkodranews, shkodra lake, shkoder popullsia, shkodra dielli, shkodra blog, shkodra star, shkodra postal code, shkoder zip code, albano, shkodra city, qytet i bekuar, shkodra castle, shkodra albania, shkoder albania, marubi national museum of photography, shkoders, shkoder popullsia shkoder, almanak, shkodra ne mesjete, skada, albain, shkodra rozafa shkoder, shkodra qyteti shkoder, lagjet e shkodres, shkolla e shkodres, shkodra eshte nje jete, rinia shkodrane, shkoder shqip, muzike popullore shkodrane, tekste kengesh shkodrane, shkoder albania photos, stadiumi i shkodres, vllaznia shkoder, kuq e blu, volejboll basketboll, shkodra banore, shkodra list, shkodra cathedral, shkoder church, shkoder online, shkodra culture, albanio, shkoder city, shkodra djepi i kultures, muzeu kombetar i fotografise marubi, shkodra dhe venediku, shkodra dhe motet, shkodra dhe tradita e saj, shkodra dhe kultura e saj, familjet shkodrane, shkodra dhe historia e saj, shkodra dhe turizmi, shkodra e vjeter, elir, kosova shkodra, jare popullore shkodrane, shkodra ese, neshkoder, shkodra e rrethueme, shkoder ekspres, pasqyr, muzeu dioqezan, shkodra e bukur, shkodra e permbytur, shkodra eshte, shkodra e rrethuar, shkodra ekonomia, dasma shkodrane shkodra fest, shkodra foto, e folura shkodranshe, shkodranishte e shkodranishja, shkodra facebook, gegnishtja, dialekti shkodran, dialekti gege, shprehje shkodrane, fjale te vjetra shkodrane, thenie shkodrane, shkoder foto-galeri, shkodra fotografi, gegerishja, shkoder page, ne shkoder, shkodra go in, qarku i shkodres,shkoder shkoder scutari albania, sofra shkodrane, histori shqptare, shkodra gjate mesjetes, shkodra gjeografia, shkoder gazeta, shkoder media, shkodra history, shqiperia, shqiperi, shkoder harta, shkoder historia, illyrie, shkodres ... kosova, kosovës, .com, faqja e pare, lajmet, deshmoret, kultura, tema, panairin e librit dhe botuesit shqiptar, shqipëri, shqipe, shqiptaret, shkoder hidrografia, permbytje ne shkoder, shkodra images, shkodra foto, shkodra ime, fototeka marubi, muzeu shkoder, shkodra informacion, shkodra info, shkoder click, histori shkodrane, familjet e medha shkodrane, albanais, shkodra live, zoja e shkodres, kisha e zojes shkoder, kishat e shkodres, xhamite e shkodres, history museum shkoder website, diocesan museum shkoder, ne shkoder qyteti i shkodres, shkodra 2012, shkodra ne vitet, shkodra e viteve, vajza shkodrane, shkoder 4 te rinj, shkoder 4 djem, shkoder 4001, times... persona shkodrane, antena shkoder, djem nga shkodra, elita shkodra, shkodra vitet 80, shkodra 97, shkodra ne 97, gjakmarrja ne shkoder, shkoder albania, tradita shkoder, pedonale shkoder, komuna shkoder, kenge popullore shkodrane, novela dhe tregime ne gjuhe shqipe, poezi per shkodren, kenge te vjetra shkodrane, kenge qytetare shkodrane, jare shkodrane, humor shkodran i vjeter, teatri migjeni, inhumor shkodran i pavdekshem, humor shkodran i viteve 70, barcaleta shkodrane, humor shkodran i viteve 90, aktor i teatrit migjeni dhe kinematografise shqiptare, bejta shkodrane, humor puro shkodrane, tregime shqip, novela shqip, albanie, shkoder fest, .al, shkodra jone, tava e krapit gatimi, gjuetia e krapin, liqenit te shkodres, lumin buna, shkodra jeme, shkodra zemra jeme, illyrien, jehona shkodra, ese per shkodren, shkodra ka plot dashuri, shkodra kryeqyteti shqiperise, shkodra kryeqytet, shkodra kalaja e rozafes, shkoder kultura .net, shkodra klima, shkodra kalaja, shkodra ks, shkodra kodi postar, albanujo, shkoder lake, shkoder arkiva lajmeve albania, kosoves, kosovë, iliriano, shkodra love, shkodra lonely planet, voltana ademi, shkodra lajme sot, chat shkodra, shkodra info, burg rozafa albanien, shkoder albanien, scutari, shkoder sehenswürdigkeiten, shkodra in nordalbanien, shkodra dhe bejtat, barcaleta dhe humor, familja shkodra, shkodra 1997, shkodra 1913, shkodra 1911, shkoder 1991, wikipedia, shkoder 1913, shkodra sot, tv shkodra, shkoder poezi dhe vjersha, gjuhe shqipe dhe letersi test, shkodra youtube, shqipërisë, official shkodra daily web page, shkodradaily portal news information about shkoder, realiteti shkoders, shkodra sport, shkodra sport basket, ks vllaznia futboll, shkoder fk vllaznia, stadiumi loro borici,
Name

1 maji dita nderkobetare e punetoreve,1,1 maji historia,1,1 maji ne shqiperi,1,28 nanduer,1,28 nentor,1,28-nanduer,1,28-nentor,1,7 dhe 8 marsi,2,7 marsi dita e mesuesve,1,7 marsi festa e mesuesve,1,7-marsi-dita-e-mesuesve,1,7-marsi-festa-e-mesuesve,1,8 marsi dita e gruas,1,8 marsi dita e nenave,1,abat shale,1,abaz golemi,1,abaz xhudi,1,abaz-golemi,1,abaz-golemi-xhudi,1,abaz-xhudi,1,adelajde saraci,1,adem kastrati,1,adem kastrati aktori zhanrit komik,1,adem kastrati teatri migjeni,1,adem-kastrati,1,adivije alibali,1,adivije-alibali,1,adnan bala,1,adnan-bala,1,adriatic cafe,1,aferdita shahini,1,agata rogos,1,agjencite e para ne shkoder,1,agron tufa,2,ahengu i vjeter shkodran cuf shkreli,1,ahengu shkodran,2,ahengu shkodran shyqyri alushi,1,ahengu-shkodran,1,ahmet borici,1,ahmet bushati bashkia shkodres,1,ahmet bushati shkoder,1,ahmet efendi bushati,1,ahmet-bushati,1,aktoret e para teatrit migjeni,1,aktoret e teatri migjeni,1,aktori adem kastrati,1,aktori bep shiroka,1,aktori gezim kruja,1,aktori hasan smaja,1,aktori i madh i roleve te vegjel,1,aktori julian deda,1,aktori lazer filipi,1,aktori lec shllaku,1,aktori loro kovaci,1,aktori mihal popi,1,aktori ndrek luca,1,aktori ndrek shkjezi,1,aktori nefail piraniqi,1,aktori paulin lacaj,1,aktori paulin preka,1,aktori pjeter gjoka,1,aktori seit boshnjaku,1,aktori serafin fanko,1,aktori sulejman dibra,1,aktori tano banushi,1,aktori viktor bruceti,1,aktori zef deda,1,aktorja katerina biga,1,aktorja roza anagnosti,1,aktorja tinka kurti,1,aktorja zyliha miloti,1,ala franka lazer shantoja,1,albanian ambasy in usa,1,albanian burreresha,1,albanian trimeresha,1,albanian virgjeresha,1,albanologjia,1,albanologu eqrem cabej,1,albanologu gustav majer,1,albanologu robert elsi.,1,albanologu teodor ipen biografia,1,albanus albano,1,albatros regjaj,1,album balli kombetar shkoder,1,aleksandar stipcevic,1,aleksandar stipcevic illyrians,1,aleksandar stipceviq iliri,1,aleksandar-stipcevic,1,aleksander drenova asdreni,1,aleksander prosi,1,aleksander sirdani,1,aleksander stipceviq,1,aleksandër xhuvani,1,aleksander xhuvani biografia,1,aleksander-sirdani,1,aleksander-stipceviq,1,aleksander-xhuvani,1,alfred capaliku,1,alfred capaliku karnavalet,1,alfred capaliku poezi,1,alfred nobel,1,ali asllani,1,ali asllani hanko halla,1,ali kraja,1,ali sahatçia,1,ali tari,1,ali-asllani,1,ali-kraja,1,ali-kraja-tari,1,ali-tari,1,alibali jusuf,1,alisa baraku,1,alisa-baraku,1,alush beqari,1,alush-beqari,1,amaneti qe me la zef mala,1,amazonat shqiptare,1,amazonat-shqiptare,1,ambasada shqiptare ne shtetet e bashkuara,1,ana e malit,1,ana jakova,1,ana mehije fatakeqe,1,ana mehije fatakeqe andrea skanjeti,1,ana mehije fatakeqe novele andrea skanjeti ana mehije fatakeqe,1,ana-mehije-fatakeqe,1,anderr e nji mbasditje vere ernest koliqi,1,anderr-e-nji-mbasdite-vere,1,andrea kushi,1,andrea skanjeti,2,andrea-skanjeti,2,andromaqi gjergji,1,andromaqi-gjergji,1,andrrime fiorentine gasper pali,1,andrrime-fiorentine,1,angelin saraci,1,angjelin-nenshati,1,angjelina gurakuqi,1,anita take,1,anjeze bojaxhiu,1,anjeze-bojaxhiu,1,anton ashta,1,anton cefa,1,anton cefa poezi motiv i dikurshem shkodran,1,anton harapi,1,anton harapi cerciz topulli,1,anton harapi dy lot e nji betim,1,anton harapi fjalimi,1,anton harapi luigj gurakuqi,1,anton harapi mustafa qulli,1,anton harapi shkoder,1,anton harapi si e njohe gurakuqin,1,anton mazreku,1,anton mazreku biografia,1,anton mazreku veprat,1,anton papleka,1,anton xanoni biografia,1,anton xanoni veprat,1,anton zanoni,1,anton-ashta,1,anton-harapi,2,anton-mazreku,1,anton-xanoni,1,anzat e parnazit,1,apartamenti 2xl,1,apollon skalkovski,1,apologjia skenderbeut,2,apologjia-skenderbeut,2,araniti mithat,1,ari 24 karat,1,ariosto orlando furioso,1,ariosto the frenzy of orlando,1,arkivi muzeu historik shkoder,2,arra e madhe shkoder,1,arre temal,1,arsen idromeno,1,arshi pipa,2,arshi pipa dhe letersia shqiptare,1,arshi pipa libri i burgur,1,arshi pipa lundertaret,1,arshi pipa lyrika latine,1,arshi pipa meridiana,1,arshi pipa myzafer pipa,1,arshi pipa ne letersine shqipe,1,arshi pipa poezi elegjia vllazerore,1,arshi pipa poezi kupe danja,1,arshi pipa poezi nemesis,1,arshi pipa poezi per gac cunin,1,arshi pipa poezi shkodra,1,arshi pipa preludet,1,arshi pipa rusha,1,arshi pipa vepra,1,arshi-pipa,2,artissima art gallery,1,artissima-art-gallery,1,ashiku pjerin,1,ashim kopliku,1,asht asht nji jete,1,ashte bushat,1,asllani ali,1,astrit hafizi,1,astrit hafizi ne shkoder,1,astrit hafizi vllaznia,1,astrit-hafizi,1,at gjon shllaku,1,at martin gjoka,1,at zef pllumi,1,at zef valentini biografia,1,at-gjon-shllaku,2,atdhetari luigj gurakuqi,1,atdhetarit te koseves luigj gurakuqi,1,atdhetarit-te-kosoves,1,atdheut gjergj fishta,1,ate-gjon-shllaku,1,atentanti i luigj gurakuqit,1,athanas-banushi,2,atletja vera bregu,1,aurela cuku,1,aurela-cuku,1,babe dude karbunara,1,baks i ri,1,baks-rrjoll,1,balade dritash per lalin zef zorba,1,balade-dritash-per-lalin zef zorba poezi balade dritash per lalin,1,balli-kombetar-shkoder,1,ballkaniada 1946,1,ballkaniada-1946,1,balshajt,1,balshajt dhe muzakajt,1,baltasar benusi,1,baltasar-benussi,1,baltjon stamolla,1,banda frymore shkoder,2,banda-pare-frymore-shkoder,1,bandat muzikore shkoder,2,banimi ne gjermani,1,banka globale e farerave,1,barbullush,1,barcaleta shkodrane,1,barcaleta tef palushi,1,barcolle shllak,1,bardh smaja,1,bardhaj,1,bardhosh dani,1,bashkejetesa fetare ne shkoder,1,bashkia e shkodres,1,bashkia fushe arrez,1,bashkia malesi e madhe,1,bashkia puke,1,bashkia shkoder,1,bashkia shkoder popullsia,1,bashkia vau i dejes,1,bashkia-shkoder,1,bashkite e qarkut shkoder,1,bashknija e shqypris,1,basho jona,1,bebeziqi izet,1,bedi pipa,1,bedi-pipa,1,bedrie pipa,1,begzad baliu,2,bejta shkodrane nga gjosho vasija,1,bejta shkodrane pjeter gjini,1,belaj dajc,1,beltoje berdice,1,bene shllak,1,benussi shkoder,1,benussi tirane,1,bep shiroka,1,bep shiroka biografia,1,bep-shiroka,1,beqir gjylbegu,1,beqir sahatçia,1,beqir xhepa,1,berdice e madhe,1,berdice e mesme,1,berdice e siperme,1,bernardin palaj,2,bernardin palaj biografia,1,bernardin palaj frati i kangvet,1,bernardin palaj veprat,1,bernardin-palaj,3,bernardina kodheli,1,bernardina marubi,1,besa shqiptare,1,besime popullore,1,besime popullore ne shqiperi,1,besnik sahatçia,1,besnik taraneshi,1,best 10 north shkoder,1,best ten north shkoder,1,best-ten-north-shkoder,1,biblioteka marin barleti,1,biblioteka publike shkoder,1,biblioteka shkodres,1,biblioteka-marin-barleti,1,bicikleta e pare ne shkoder,1,big brother shkodra,1,big-brother-shkodra. shkodra sot,1,bik ndoja,1,bik ndoja biografia,1,bik ndoja jare shkodrane,1,bik ndoja kenge shkodrane,1,bik ndoja muzik shkodrane,1,bik ndoja oso kuka,1,bik pepa,1,bik pepa biografia,1,bik pepa cifti i lumtur,1,bik pepa veprat,1,bik-ndoja,1,bik-pepa,1,bini toske bini gege,1,biografi riza dani,1,biografia luigj bumci,1,biografia nasuf dizdari,1,biografia robert shvarc,1,biografia seit boshnjaku,1,biografia simon rrota,1,biografia tef palushi,1,bisede me nene terezen,1,bisede me qytetin tim gasper pali,1,bisede-me-qytetin-tim,1,bishop luigj bumci,1,bishtiqendia shkoder,1,bizneset e para ne shkoder,1,bizneset shkodrane vitin 1945,1,bleran,1,blerim komuna puke,1,blerje ne internet,1,blerje online,1,bobot,1,boga shkoder,1,boge albania,1,boge malesi e madhe,1,boge-shkoder,1,boja river shkoder,1,boks postribe,1,borici daut,1,borici loro,1,botë më vete,1,bote-me-vete,1,botime historise filologjise injaz zamputti,1,branko kadia,1,brashte shosh,1,breg lumi shale,1,bregu ranes shkoder,1,brucaj pult,1,bruno shllaku,1,bujar qamili biografia,1,bujar qamili kosova,1,bujar qamili pranvera,1,bujar qamili shkodrane,1,bujar qamili vllaznia,1,bujar-qamili,1,bukurie gjeçi,1,bukurija duhet fort hamid gjylbegu,1,buna fiume scutari,1,buna lumi thellesia,1,burhan juka,1,burrereshat shqiptare,1,bushati hamdi,1,bushatlit e shkodres,1,bushatllinjte e shkodres,3,bushatllinjtë e shkodrës,2,buze te ngrira ne gaz,1,buze-te-ngrira-ne-gaz,1,buzuku instrument,1,carl ritter von ghega,1,carlo gegha,1,cas velipoje,1,catin saraci,2,catin-saraci,1,cesk zadeja,1,cesk zadeja kompozitor shqiptar,1,cesk zadeja skenderbeu,1,cesk-zadeja,1,cezarina canco,1,cezarina daragjati,1,cezarina daragjati canco,1,cezarina-daragjati,1,çfare eshte banka globale e farërave,1,cfare eshte cmimi nobel,1,cfare eshte dita e tokes,1,cfare eshte illyricum sacrum,1,cfare eshte kongresi i manastirit,1,cfare eshte online shopping,1,çfarë është telepatia,1,cfare jane google doodle,1,cfare-eshte-telepatia,1,ciftelia,1,çifti lumtur,1,cifti-lumtur,1,cilat eshte dobia e agjerimit,1,cilat jane minierat e arit me te medha ne bote,1,cilat jane vendet me te mbrojtura ne bote,1,cilet jane tulipanet shqiptar,1,ciprian porumbesku,1,citta di scutari albania,1,cka do tjete shkodra,1,çmimi nobel,1,cmimi paloke nika,1,colonel sander,1,cubat gjergj fishta,1,cubat lahuta e malcis,1,cuf shkreli shkoder,1,cuf-shkreli,1,cuk marku,1,çuni i korculls,1,daija tish,1,dakaj antologji poezise boterore,1,dallendyshe eja poezi nga filip shiroka,1,dallendyshe-eja,1,dallendyshja u kthye poezi nga luigj gurakuqi,1,dallendyshja-u-kthye,1,daniel gjeçaj,1,daniele farlati,1,danish bebeziqi,1,danjel gjeçaj,1,dante alighieri,1,dante e ne shqiptaret ernest koliqi,1,dante-e-ne.shqiptaret,1,daragjat dajc,1,daragjati shkoder,1,dasho shkreli,1,dasma shkodrane kole idromeno,1,data e ditës së pashkëve,1,daut borici,1,daut borici biografia,1,daut borici vepra,1,daut-borici,1,de obsidione scodrensi,2,ded gjo luli,2,ded-gjo-luli,2,deka e burrnija gjergj fishta,1,deka-e-burrnija,1,deklarate-shtypi,1,delegatet e kongresit te manastirit,1,delija lin,1,denimi i fundit me vdekje ne shqiperi,1,denimi kapital ne shqiperi,1,denimi me vdekje ne shqiperi,1,dera-e-pertrime,1,deshir,1,deshir luigj gurakuqi,1,dhaskal todhri,1,dheu i lehte hajmel,1,dhimiter anagnosti,1,dhimiter-anagnosti,1,dialekti gegë,1,dialekti-gege,1,diana kastrati,1,dibra gjakova shkodra,1,digit alb,1,digitalb albania,1,dijetari kole ashta,1,dikur prane shimshirvet ernest koliqi,1,dikur-prane-shimshirvet,1,dirigjenti frano ndoja,1,diskriminimi dhe racizmi sot ne gjermani,1,diskriminimi ne gjermani,1,dita e luleve ne shkoder,1,dita e mesuesit,1,dita e tokës,1,dita nderkombetare e gruas,1,dita nderkombetare e tokes,1,dita-mesuesve,1,dixhit alb,1,dixhitalb,1,dizdari shkoder,1,djalli skenderbeu pjetri,1,dobraç,1,dom alfons tracki,1,dom anton muzaj,1,dom ernest coba,1,dom frano ilia,1,dom gasper thaci,1,dom gjergj simoni,1,dom lazer shantoja,2,dom mikel koliqi,1,dom ndoc nikaj,2,dom ndoc nikaj biografia,1,dom ndre mjeda,4,dom ndre zadeja,1,dom nikolle kacorri,1,dom nikolle kacorri shqip,1,dom zef ashta,1,dom zef simoni,1,dom-gjergj-simoni,1,dom-ndre-mjeda,6,dom-zef-simoni,1,domen postribe,1,don kishoti,1,don kishoti i mances,1,don quixote of la mancha,1,donat kurti,1,donat kurti biografia,1,donat kurti veprat,1,donat-kurti,1,donika kastrioti,1,donkishot,1,donkishoteske,1,donkishotizëm,1,doodle me flamurin shqiptar,1,dr anton ashta,1,dr frederik shiroka,1,dr hasan kaduku,1,dr rifat frasheri,1,dr sander ashta,1,dragoc postribe,1,dramaturgu andrea skanjeti,1,dramaturgu fadil kraja,1,dramaturgu kole jakova,1,dramosh,1,drini skender,1,drisht castle,1,drisht historia,1,drisht postribe,1,drisht shkoder,2,drisht statutet,2,drisht ura e mesit,1,drita kosturi,1,drita-kosturi,1,drivasto,2,dush vau dejes,1,dutari,1,dy lot e nji betim anton harapi,1,dy lule lazer shantoja,1,dy-lot-e-nji-betim,1,dyqanet e para ne shkoder,1,e gasper palit,1,e mark kaftallit,1,e vjetra shembet kohet po ndryshojne; nje jete e re po lulezon germadhash,1,e-commerce,1,earth day,1,edhe hana do te dije,1,edit durham,1,edit durham biografia,1,edit durham veprat,1,edit-durham,1,edith durham,1,edith-durham,1,egon gjadri,1,eheng shkodran,1,eheng-shkodran,1,eksploratori me i madh shqiptar,1,elegji per gac cunin arshi pipa,1,elegji-per-gac-cunin,1,elegjia vllazerore arshi pipa,1,elegjia-vllazerore,1,elhaida dani,1,elhaida-dani,1,eljaz gjylbegu,1,elsie robert,1,ema ndoja,1,ema ndoja aktore,1,ema ndoja biografia,1,ema-ndoja,1,emrat e hoxhallareve,1,emrat e lagjeve ne shkoder,1,engjell ceka,1,engjell çeka,1,engjelloret e drishtit,1,enver dracini,1,enver hoxha,3,enver hoxha ne shtoj,1,enver hoxha nikita hrushov,1,enver muriqi,1,enver muriqi biografia,1,enver-hoxha,1,enver-muriqi,1,eqrem cabej,2,eqrem cabej dhe gjuha shqipe,1,eqrem cabej per gjuhen shqipe,2,eqrem-cabej,2,Ergi Dini,1,erika camaj,1,erika-camaj,1,ernest koliqi,1,ernest koliqi anderr e nji mbasditje vere,1,ernest koliqi bernarnidn palaj,1,ernest koliqi biografia,1,ernest koliqi dante alighieri,1,ernest koliqi dante e ne shqiptaret,1,ernest koliqi dera e pertrime. dera e pertrime ernest koliqi,1,ernest koliqi dikur prane shimshirvet,1,ernest koliqi gjuhes shqipe,1,ernest koliqi hane gjaku,1,ernest koliqi kumbulla pertej murit,1,ernest koliqi kushtrimi i skanderbeut,1,ernest koliqi leze sakatja,1,ernest koliqi mall e merzi,1,ernest koliqi nane e perbashket,1,ernest koliqi nje cuterr ne helveti,1,ernest koliqi poezi,1,ernest koliqi poezi rrugash,1,ernest koliqi prroni i cepit,1,ernest koliqi qielli mbi oborr,1,ernest koliqi shkodra ne mbramje,1,ernest koliqi shkodra ne mengjese,1,ernest koliqi shkodra ne zheg,1,ernest koliqi veprat,1,ernest-koliqi,1,esat pashe toptani rrethimi shkodres,1,esat pashe toptari,1,estrada-e-shkodres,1,ethem bakalli,1,etnologjia shqiptare,1,etnomuzikografia shqiptare,1,fabrikat e para ne shkoder,1,fadil kraja,1,fadil kraja teatri migjeni,1,fadil-kraja,1,faik adem luli,1,faik luli,2,faik-luli,1,familja benussi origjina,1,familja borici,1,familja bushati shkodrane,1,familja çeka,1,familja ceka shkoder,1,familja coba origjina,1,familja cobajve shkoder,1,familja daragjati,1,familja e begollajve,1,familja e çaushollajve,1,familja gjylbegaj,3,familja gjylbegu,3,familja kasneci,1,familja pipa,1,familja rrota,1,familja rrota shkoder,1,familja saraci shkoder origjina,1,familja saraci shkoder. familja shkodrane saraci,1,familja suma,1,familja suma shkoder,1,familja-benussi,1,familja-borici,1,familja-ceka,2,familja-daragjati,1,familja-gjylbegaj,1,familja-gjylbegu,1,familjes coba shkoder,1,familjet e vjetra ne shkoder,1,familjet e vjetra shkodrane,1,familjet shkodrane,3,familjet shkodrane bushati,1,familjet shkodrane me origjine te huaj,1,familjet-shkodrane,3,fanko serafin,1,farmacistet e pare ne shkoder,1,fatbardh smaja,1,fatbardh-smaja,1,fatbardha saraci,1,fehime pipa,1,femi shqiptar ne lulishte,1,feminizmi shqiptar,1,femrat e para e teatrit migjeni,1,ferid bala,1,festa e 8 marsit,1,festa e flamurit,1,festa e karnavaleve,1,festa e pashkëve,1,fida shqiptare ndaj shtetit osman,1,fierze puke,1,figura mitologjike shqiptare,1,filip çeka,1,filip ceka shkoder,1,filip daija,1,filip daija barcaleta shkodrane,1,filip daija bejta shkodrane,1,filip daija humor shkodran,1,filip noga,1,filip noga biografia,1,filip shiroka,1,filip shiroka poezi bashknija e shqypris,1,filip shiroka poezi dallendyshe eja,1,filip shiroka poezi pleqnija,1,filip shiroka poezi shko dallendyshe,1,filip shiroka poezi shqypria,1,filip shiroka poezi vorri i skanderbegut,1,filip shiroka shkoder,1,filip-daija,1,filip-noga,1,filip-shiroka,4,filomena prosi,1,fiqiret juka,1,fishta gjaksorve poeme,1,fishta gjergj,15,fituesit e kampionatit boteror,1,fizarmonicisti luan barova,1,fjale ne gegerishte,1,fjale te urta shkodrane,1,fjalimi i fishtes,1,fjalimi i martin luter king ne shqip,1,fjalori etimologjik indoeuropiane,1,fk vllaznia,1,flamur tartari,1,flamuri ne bratile deciq,1,floreta faber,1,floreta faber luli,1,floreta luli,1,floreta-faber,1,florinda gjergji,1,floriri 24 karat,1,folklorit muzikor shqiptar,1,foto nenshati shkoder,1,foto shkodra,1,foto te vjetra shkoder,1,foto-nenshati,1,foto-shkodra,1,fotografi angjelin nenshati,1,fotografi nga shkodra,1,fotografi-nga-shkodra,1,fotografia e parë e modifikuar në photoshop,1,fotografia pici shkoder,1,fototeka marubi,2,fototeka-marubi,2,franco illia,1,frang bardhi,1,frang bardhit,2,frang-bardhi,2,frano gjini,1,frano ilia,1,frano illia,1,frano kulli,1,frano ndoja,1,frano ndoja banda,1,frano ndoja biografia,1,frano ndoja orkestra,1,frano-ilia,1,frano-ndoja,1,frati,1,frati shqyptar aleksander sirdani,1,frati-shqyptar,1,frederik ndoci,1,frederik ndoci biografia,1,frederik ndoci diskografia,1,frederik ndoci repertori,1,frederik reshpja,1,frederik rreshpja,1,frederik rreshpja kthim ne vendlindje,1,frederik rreshpja poezi deklarate shtypi,1,frederik rreshpja princi poezise,1,frederik rreshpja vepra,1,frederik shiroka,1,frederik shiroka biografia,1,frederik-ndoci,1,frederik-rreshpja,3,frederik-shiroka,1,frederikrreshpja,2,fredrik rreshpja erdhi ora te vdes perseri,1,fshati boge shkoder,1,fshati i ri bushat,1,fshati i shirokes shkoder,1,fshati lotaj,1,fshati zogaj shkoder,2,fshati-lotaj,1,fshatrat e shkodres,1,futbollistet shqiptar,1,futbollisti paulin ndoja,1,gac cuni arshi pipa,1,gaetan petrota,1,gaetano petrotta,1,gaetano petrotta populli gjuha dhe letersia shqipe,1,gaetano-petrotta,1,gajtan gur i zi,1,ganjolle gur i zi,1,garibaldini pa biografi te plote,1,gasper beltoja,1,gasper beltoja abetare per shkollat fillore,1,gasper beltoja shkolla e re,1,gasper benusi,1,gasper benussi,1,gasper çurçia,1,gaspër çurçia,2,gasper curcia biografia,1,gasper gurakuqi,1,gaspër gurakuqi,1,gasper harapi,1,gasper pali,1,gasper pali andrrime fiorentine,1,gasper pali bisede me qytetin tim,1,gasper pali hyjt mbi gremine,1,gasper pali kanga e poetit,1,gasper pali muzg mergimi,1,gasper pali poezi,1,gasper pali prendimi i andrrimeve,1,gasper pali psalm muzgu,1,gasper pali shkoder,1,gasper pali vegim mendimesh,1,gasper pali vepra,1,gasper-beltoja,1,gasper-curcia,2,gasper-gurakuqi,1,gasper-pali,1,gatime shkodrane,1,gatimi krapit,1,gatimi peshkut,1,gazmend kraja gazmend kraja,1,gaztoret shkodran filip daija,1,gaztoret shkodrane,1,gegë kodheli,1,gegë marubi,1,gege marubi biografia,1,gege postrippa,1,gege-marubi,1,gegërishtja,1,gegnisht,1,Genti Tavanxhiu,1,george kastrioti,1,gëzim dimnaku,1,gezim dimnaku biografia,1,gezim dimnaku rekorde,1,gezim kruja,1,gezim kruja biografia,1,gezim kruja teatri migjeni,1,gezim my uruci,1,gezim uruci,1,gezim uruci biografia,1,gezim uruci speleologjia shqiptare,1,gezim-dimnaku,1,gezim-kruja,1,gezim-uruci,1,gezuar vitin e ri ne gjuhe te ndryshme,1,gilbert gurakuqi,1,gimaj shale,1,giorgio fishta,15,giorgio-fishta,15,giulio varibobba,1,giuseppe valentini,1,giuseppe zamputti,1,giuseppe-valentini,1,gjaksorve gjergj fishta,1,gjama e tomorrit,1,gjegjan puke,1,gjek paloka,1,gjella e shen merise virgjer jul variboba,1,gjella-e-shen-merise-virgjer,1,gjelosh luli,1,gjelosh-luli,1,gjergj canco,1,gjergj elez alia,1,gjergj elez alia kenga,1,gjergj elez alia legjenda,1,gjergj elez alia mitologjia gjergj elez alia balada,1,gjergj fishta,15,gjergj fishta atdheut,1,gjergj fishta biografia,1,gjergj fishta deka e burrnija,1,gjergj fishta gjuha shqype,1,gjergj fishta hymi flamurit,1,gjergj fishta jeta,1,gjergj fishta lahuta e malcis,1,gjergj fishta makeronjana,1,gjergj fishta meshtari i malcis,1,gjergj fishta poezi shqypnise,1,gjergj fishta shqypnija,1,gjergj fishta tekstet shkollore,1,gjergj fishta tringa lahuta e malcis,1,gjergj fishta veprat,1,gjergj kastrioti,3,gjergj kastrioti skenderbeu,1,gjergj luca,1,gjergj pali,1,gjergj simoni,1,gjergj-fishta,16,gjergj-kastrioti,3,gjergj-kastrioti-skenderbeu,2,gjergj-simoni,1,gjergji andromaqi,1,gjermania per fillestaret,1,gjeto kola,1,gjimnazi qemal stafa,1,gjok vata,1,gjoke misloca,1,gjoke vata,1,gjoke vata biografia,1,gjoke-vata,1,gjon buzuku,1,gjon buzuku biografia,1,gjon buzuku meshari,1,gjon buzuku veprat,1,gjon coba,1,gjon marashin,1,gjon pantalia,1,gjon shkumi,1,gjon shllaku,2,gjon simoni,1,gjon simoni biografia,1,gjon ujka,1,gjon-buzuku,1,gjon-shllaku,2,gjon-simoni,1,gjosho vasija bejta shkodrane,1,gjosho vasija poezi shko meshar,1,gjovalin gjadri,1,gjovalin gjoka,1,gjovalin kolombi,1,gjovalin-gjadri,1,gjuha shqype gjergj fishta,1,gjuha shqype ndre mjeda,1,gjuha-shqype,1,gjuhes shqipe ernest koliqi,1,gjuhes-shqipe,1,gjuraj pult,1,gjush benussi,1,gjush sheldija,1,gjush sheldija biografia,1,gjush sheldija guida e pare per shkodren,1,gjush sheldija historia e shkodres,1,gjush sheldija veprat,1,gjush-sheldija,1,gjyqi special 1945,2,gjyqi special i shqiperise,1,gjyqi special i tiranes,2,gjyqi special ne shqiperi,1,gjyzepina kosturi,1,gjyzepina kosturi biografia,1,gjyzepina kosturi soprano,1,gjyzepina misloca,1,gjyzepina muzhani,1,golem,1,gomsiqe e re,1,gomsiqe vau dejes,1,gonxhe bojaxhiu,1,gonxhe-bojaxhiu,1,grand cafe,1,grand hotel savoia,1,gregor kodheli,1,gregor marubi,1,grigor orllov,1,grili shkoder,1,grude e re,1,grueja hotjane hile mosi,1,grueja shqyptare poezi nga vincenc prennushi,1,grueja-hotjane,1,grueja-shqyptare shqiptare,1,gruemire malesi e madhe,1,guci e re,1,guljelm deda,1,guljelm deda orlandi cmendun,1,guljelm-deda,1,guljem deda,1,gurakuqi luigj,1,gurakuqi mati logoreci,1,gurakuqi shkoder,1,gushte temal,1,gustav majer,1,gustav meyer,2,gustav-meyer,1,hafiz ali kraja,1,hafiz ali tari,1,hafiz sabri koçi,1,hafiz-muhamet-bekteshi,1,hajmel,1,haki mborja,1,haki stemilli,1,haki stermilli sikur t isha djale,1,haki-mborja,1,haki-stermilli,1,halid shenazi,1,halla hanko,1,halla-hanko,1,hamdi bushati,1,hamdi bushati biografia,1,hamdi bushati shkodra dhe motet,1,hamdi bushati veprat,1,hamdi-bushati,1,hamid gjylbegu,5,hamid gjylbegu biografia,1,hamid gjylbegu veprat,1,hamid kokalari,1,hamid-gjylbegu,6,hamit gjylbegaj,1,hamit kokalari,2,hamit-kokalari,1,hane gjaku ernest koliqi,1,hane-gjaku,1,hani salo kalit,1,hanko halla,1,hanko halla ali asllani,1,hanko-halla,1,hanny gurakuqi,1,harland sanders,1,harmoni fetare ne shkoder,1,harpa instrument,1,hasan kaduku,1,hasan kaduku dentist,1,hasan kaduku stomatolog,1,hasan riza,1,hasan riza pasha,1,hasan smaja,1,hasan-kaduku,1,hasan-smaja,1,haxhi ibrahim kaduku,1,haxhi-ibrahim-kaduku,1,henrik daragjati,1,henrik lacaj,2,henrik lacaj biografia,1,henrik lacaj rrethimi i shkodres,1,henrik lacaj vepra,1,henrik-lacaj,1,hermira fico gjoni,1,hermira-fico,1,hija e flatrave,1,hija e flatrave te medheja,1,hija-e-flatrave,1,hija-e-flatrave-te-medhaja,1,hil mosi,1,hil-mosi,2,hile mosi,2,hile mosi biografia,1,hile mosi poezi,3,hile mosi poezi grueja hotjane,1,hile mosi poezi kanga e djepit,1,hile mosi vajza mbi vorr,1,hile mosi veprat,1,hile-mosi,5,himni kombetar teksti,1,Histori Botërore,1,histori shkodrane,2,histori-shkodrane,3,historia e 8 marsit,1,historia e çmimit nobel,1,historia e himnit kombetar,1,historia e kampionatit boteror te futbollit,1,historia e mjekesia shkodrane,1,historia e shkolles ne shiroke shkoder,1,historia kenges moj e vogla si florini,1,historia kishtare e ilirisë,1,historiani robert elsi,1,historiku karnavaleve,1,homeri shqiptar,1,hot i ri,1,hotel parkcafe,1,hoten bushat,1,hoxhallaret e shkodres,1,hoxhallaret e shqiperise,1,hoxhllaret biografi,1,humanist dhe bashkepunetor i skenderbeut,1,humor tef palushi,1,humor-dhe-bejta-nga-gjosho-vasija,1,humoristi tefe palushi,1,hyesen kocia teatri operas dhe baletit,1,hyjt mbi gremine gasper pali,1,hyjt-mbi-gremine,1,hylli drites,1,hylli i drites,1,hylli i drites reviste kulturore e atdhetare,1,hylli-drites,2,hysen kocia,1,hysen kocia bishtalecat,1,hysen kocia o zumare,1,hysen kocia teatri kombetar,1,hysen-kocia,1,hysni bebeziqi,1,I have a dream,1,iballe puke,1,ibrahim kaduku,2,ibrahim kaduku hasan kaduku,1,ibrahim kaduku medreseja shkoder,1,ibrahim pashe bushati,1,ibrahim-kaduku,1,identiteti i gruas,1,identiteti kombetar,1,identiteti-kombetar,1,idromeno shkoder,1,ihsan borici,1,ilir gjylbegu,1,ilirishtja dhe shqipja,1,ilirishtja-dhe-shqipja,1,illyricum sacrum,1,illyricum-sacrum,1,imam salih myftia,1,imam vehbi ismaili,1,imzot jul bonati,1,informacion rreth jetes ne gjermani,1,informacione per korene e veriut,1,injac zamputi,1,injac zamputi per gjuhen shqipe,1,injac zamputti,2,injac zamputti dokumente per historine shqiperise,1,injac zamputti novele si te duen te tjeret,1,injac zamputti regjistri kadastres shkodres,1,injac zamputti vepra kerkimore,1,injac-zamputti,1,instrumente muzikore,1,isa alibali,1,isa boletini,1,isa-boletini,1,islam dizdari,2,islam-dizdari,2,ismail kadare,1,ismail kaduku,1,ismail qemali,4,ismail strazimiri,1,ismail-qemali,1,isuf alibali,1,ivanaj mirash,1,izabela luli,1,izet bebeziqi,1,izet bebeziqi biografia,1,izet bebeziqi jeta,1,izet bebeziqi vepra,1,izet-bebeziqi,1,jak serreqi,1,jak speci,1,jakin shkodra,2,jakova prenk,1,jakup kastrati,1,janica martiniani,1,jeta ne korene e veriut,1,jeta robert shvarc,1,jete e thjeshte poezi injac zamputti,1,jete-e-thejshte,1,joakin serreqi jak-serreqi,1,johann arendt,1,jolanda preka,1,jolanda shala,1,jolanda shala biografia,1,jolanda shala teatri migjeni,1,jolanda-shala,1,jordan misja,1,jorgji karbunara,1,jozefina coba topalli,1,juban gur i zi,1,jul variboba gjella e shen merise virgjer,1,jul variboba poezi,1,jul-variboba,1,juli ndoci,1,julian deda,1,julian-deda,1,jup kastrati,1,jup kastrati biografia,1,jup kastrati veprat,1,jup-kastrati,1,justin rrota,2,justin rrota biografia,1,justin rrota veprat,1,jusuf alibali,1,jusuf-alibali,1,k.f.c,1,kace dau dejes,1,kafja e madhe,1,kafja-e-madhe,1,kafja-madhe,1,kafja-madhe-shkoder,1,kajo karafili,1,kakarriqi shkoder,1,kalaja e drishtit,1,kalaja rozafa,1,kalaja shkoders,1,kalaja shkodres,1,kalaja-rozafa,1,kalase se rozafes,1,kalase se shkodres,1,kam mbet jetim ndoc nikaj,1,kam-mbet-jetim,1,kamera-live-shkoder,1,kamerat-e-sigurimit-ne-shkoder,1,kamerat-e-survejimit-ne-shkoder,1,kampionati boteror 2018,1,kampionati boteror i futbollit,1,kanga e djepit hile mosi,1,kanga e prendimit migjeni,1,kanga e te burgosunit migjenit,1,kanga-e-djepit,1,kanga-e-prendimit,1,kanga-e-te-burgosunit,1,kantautori gjoke vata,1,Kanuni,1,kanuni dukagjinit,1,kanuni lek dukagjinit shtjefen gjecovi,1,kanuni leke dukagjinit,1,kara mahmud pashe bushati,1,kardinal-mikel-koliqi,1,kardinali mikel koliqi,1,kardinali pare shqiptar,1,karikaturisti tefe palushi,1,karl gega,1,karl gegha,1,karl gurakuqi,1,karl gurakuqi biografia,1,karl gurakuqi fjala e perdorimi i saj,1,karl gurakuqi vepra,1,karl-gega,1,karl-ghega,1,karl-gurakuqi,3,karme vau dejes,1,karnaval ne shkoder,1,karnavalet e shkodres,1,karnavalet-e-shkodres,1,karnavaleve e shkodres,1,karnavaleve e shkodrës,1,kasem taipi,1,kasem taipi biografia,1,kasem taipi kenge popullore shkodrane,1,kasem taipi vepra,1,kasem taipi zana popullore,1,kasem-taipi,1,kastrat malesi e madhe,1,kastrati jup,1,katallani dhe bajlozi,1,katedralja e shen shtjefnit shkoder,1,katedralja e shkodres,1,katedralja shkoder,1,katedralja-shkodres,1,katerina biga,1,katerina biga teatri migjeni,1,katerina-biga,1,kelmend malesi e madhe,1,kendoj,1,kendoj lazer shantoja,1,kenga e konstitucionit,1,kenga gjergj elez alise,1,kenga moisi golemit,1,kenga popullore shkodrane,1,kenga qytetare shkodrane,2,kenga tre heronjve,1,kenga-qytetare-shkodrane,1,kenge kreshnikesh,1,kenge kushtuar oso kukes.,1,kenge nga gjoke vata,1,kenge nga tonin tershana,1,kenge popullore shyqyri alushi,1,kenge shkodrane shyqyri alushi,1,kenge te kultivuar shqiptare,1,kenge-kreshnike,1,kengetari adnan bala,1,kengetari bik ndoja,1,kengetari gjok vata,1,kengetari hysen kocia,1,kengetari shyqyri alushi,1,kengetari tonin tershana,1,kengetarja gjyzepina kosturi,1,kengetarja lucie miloti,1,kengetarja nikoleta shoshi,1,kengetarja violeta zefi,1,kengeve lahute,1,kentucky colonel,1,kentucky fried chicken,1,kërshëndellat,1,keshilli bashkiak shkoder,1,këshilli-qarkut-shkoder,1,keshtjella rozafa,1,keshtjella shkodres,1,kinematigrafi serafin fanko,1,kir pult,1,kirurgu frederi shiroka,1,kisha e dajcit shkoder,1,kisha e gjuhadolit,1,kisha e madhe shkoder,1,kisha e shirgjit,1,kisha e shirqit,1,kisha e shna prendes,1,kisha e zojes ne shkoder,1,kisha katedrale e madhe shkoder,1,kisha katolike shkoder,1,kisha ne fshatin shirq,1,kisha shkoder,2,kisha-zojes-shkoder,1,kllogjen temal,1,klubi sportiv vllaznia,1,koha e lules martin camaj,1,koha e re gjergj fishta,1,koha e re lahua e malcis,1,koha-e-lules,1,koha-e-re,1,koineja gjuhes shqipe dakaj,1,kokalari kokalari,1,kol gurashi,1,kol idromeno,1,kol logoreci,1,kol luli,1,kol shiroka,1,kol-gurashi,1,kol-idromeno,1,kol-shllaku,1,kole ashta,1,kole ashta leksiku historik i gjuhes shqipe,1,kole ashta urdhnimet e poezis,1,kole gurashi,2,kole gurashi dhe kenget popullore shkodrane,1,kole idromeno,1,kolë jakova,1,kole jakova biografia,1,kole kamsi,1,kole kamsi biografia,1,kole kamsi veprat,1,kole prennushi,1,kole shiroka,1,kole shiroka biografia,1,kole shllaku,1,kole sokoli,1,kole xhuxha,1,kole-ashta,1,kole-gurashi,1,kole-jakova,1,kole-kamsi,1,kole-shiroka,2,kolec kurti,1,kolec-shllaku,2,koliqi ernesto,1,koliqi-ernesto,1,koman,1,komedia hyjnore pashk gjeci,1,komisia letrare e shkodres,1,komisia letrare gjuhes shqipe,1,komisia-letrare-shqipe,1,kompozitoret e rilindjes,1,kompozitori cesk zadeja,1,kompozitori frano ndoja,1,kompozitori gjon simoni,1,kompozitori lec kurti,1,kompozitori mark kaftalli,1,kompozitori martin gjoka,1,kompozitori palok kurti,1,kompozitori pjeter gaci,1,kompozitori simon gjoni,1,kompozitori tonin harapi,1,komuna ana malit,1,komuna bushat shkoder,1,komuna dajc,1,komuna dajc bregu i bunes,1,komuna dajc shkoder,2,komuna rrethina,1,Komuna Shale,1,Komuna Shllak,1,komuna velipoje,1,komuna-ana-e-maili,1,komuna-berdice,1,komuna-bushat,1,komuna-dajc,1,komuna-gur-i-zi,1,komuna-hajmel,1,komuna-mnele-vig,1,komuna-postribe,1,komuna-pult,1,komuna-rrethina qarku i shkodres,1,komuna-shale,1,komuna-shosh,1,komuna-temal,1,komuna-velipoje,1,komuna-vig-mnele,1,komunat e shkoder,1,komunisti oreve të para,1,komunisti tuk jakova,1,komunisti-oreve-te-para,1,komuniteti katolik shkoder,1,komuniteti mysliman shkoder,1,komuniteti ortodoks shkoder,1,konferenca paqes ne paris,1,konferencen e londres,1,kongresi i alfabetit në manastir,1,kongresi i alfabetit shqip,1,kongresi i manastirit,1,konstadin kristoforidhi,1,konstandin kristoforidhi,1,koplik malesi e madhe,1,kosova djepi shqiptarizmit,1,kosova ne lufte,1,kostandin muzaka,1,kostandin naponi,1,kostumet tradicionale shqiptare,1,kozmav bushat,1,krapi tave,1,krijimi i rrozullimit pjeter zarishi,1,krijimi teatrit migjeni,1,krimet e komunizmit,1,krimet e komunizmit gjelosh luli,1,krishtlindja,1,krishtlindje,1,kristo luarasi,1,kristo-floqi mbi keshtjellin rozafat,1,kroni i madh,1,kryengritja malesise 1911,1,kryengritja-malesise,1,kshenellat,1,ku ndodhet shkodra,1,ku ndohet koreja e veriut,1,ku rriten tulipanet,1,ku u hap shkolla e pare shqipe,1,kuc gur i zi,1,kujtime ditari qemal dracini,1,kukel bushat,1,kullaj postribe,1,kulshedra lahuta e malcis gjergj fishta,1,kultura shkodrane,1,kultura shqiptare,1,kultura-shkodrës-per.kombin-shqiptar,1,kumbulla pertej murit ernest koliqi,1,kumbulla-pertej-murit,1,kunati i shokut xhemal,1,kupa e botes ne futboll,1,kupe danja arshi pipa,1,kupe-danja,1,kuq e zi 28 nandur vincenc prennushi,1,kuq-e-zi,1,kur bie shi ne shkoder viktor koliqi,1,kur bien pashket,1,kur eshte dita e tokes,1,kur hylli i drites ndalohej ne jugosllavi,1,kur jane pashket,1,kur u hapen shkollat e para shqipe,1,kur u ndertua universiteti i arteve,1,kur u themelua universiteti i arteve,1,kur u zhvillua kongresi i manastirit,1,kur-bie-shi-ne-shkoder,1,kuriozitete,18,kurti donat,1,kush e kompozoi himnin kombetar,1,kush e shkroi himnin kombetar,1,kush e vrau luigj gurakuqin,1,kush fiton çmimin nobel,1,kush i llogarit statistikat e ndeshjeve te kupes se botes,1,kush ishte alfred nobel,1,kush modifikoi fotografine e pare me fotoshop,1,kush-jane-shqiptaret,1,kushtrimi i skanderbeut ernest koliqi,1,kushtrimi-i-skanderbeut,1,kuvendi berlinit lahuta e malcis gjergj fishta,1,kuvendi prizrenit,1,kuvendi-berlinit,1,kuvendin e dibres,1,kuzhina shkodrane,1,lagja ndocej,1,lagjet e shkodres,1,lagjja perash,1,lagjja serreq,1,lagjja xhabije,1,lago di scutari,1,lahuta,1,lahuta e malcis,1,lahuta e malcis cubat,1,lahuta e malcis gjergj fishata,1,lahuta e malcis lugati,1,lahuta e malesis,1,lahuta e malesise,1,lahuta e malsis,1,lahuta e malsis te ura e sutjeskes. te ura e sutjeskes lahuta e malcis gjergj fishta,1,lahuta malcis koha e re,1,lahuta malcis kulshedra,1,lahuta malcis kuvendi berlinit,1,lahuta malcis mehmet ali pasha,1,lahuta malcis tringa,1,lahuta-malcis,1,lajmtari i zemres se krishtit,1,lamtumire poezi riza lahi,1,laskarina bubulina,1,lazer filipi,1,lazër filipi,1,lazer kraja,1,lazer shantoja,4,lazër shantoja,4,lazer shantoja kendoj,1,lazer shantoja kujtime franceskane,1,lazer shantoja poezi,1,lazer shantoja prendush gega,1,lazer shantoja shpirti i mjere,1,lazer-filipi,1,lazer-shantoja,7,lec fisha biografia,1,lec fishta,1,lec fishta teatri migjeni,1,lec gurmolla,1,lec kurti,1,lec kurti biografia,1,lec kurti veprat,1,lec shllaku,2,lec shllaku biografia,1,lec shllaku poezi kush nuk e njef shqipnine,1,lec shllaku poezi malli,1,lec shllaku poezi ora e shqipnise,1,lec shllaku poezi vendi i jem,1,lec-fishta,1,lec-kurti,1,lec-shllaku,4,ledia lahi,1,ledia-lahi,1,lef nosi,1,legjenda e misrit migjeni,1,legjenda e stomatologjise shqiptare,1,legjenda gjergj elez alia,1,legjenda-e-misrit,1,lek dukagjini,1,lek vojvoda shkoder,1,lek-vojvoda,1,lekaj shale,1,leke dukagjini kanuni,1,leke gruda,1,leke vojvoda,1,leke vuksani,1,leke-dukagjini,1,leke-vuksani,1,Letërsia,2,letersia arbereshe,1,letersia shqiptare dhe arshi pipa,1,levizja antikomuniste perpjekja shqiptare shkoder,1,leze sakatja poezi,1,leze-sakatja,1,libri i burgut,1,libri zef valentini,1,liceu i shkodres,1,lidhja shqiptare prizren,1,ligji i denimit me vdekje,1,lin delia,1,lin delija,1,lin delija antrodoco,1,lin delija biografia,1,lin delija carlo cesi,1,lin delija osimo,1,lin delija vepra,1,lin-delija,1,lindja e jezusit,1,lindja e krishtit,1,liqeni i shkodres,1,liqeni shkoder,1,liqeni shkodres,1,liqeni vau i dejes,1,lira instrument,1,lirijasi,1,liza bjanku,1,liza gjoka,1,llazar siliqi,1,llazar-siliqi,1,llazar-taci,1,lluke kacaj,1,llushta riza,1,lord paget house in shkodra,1,lorenzo borici,1,loro borici,1,loro borici biografia,1,loro borici kampion,1,loro borici lazio,1,loro borici shkoder,1,loro borici stadium,1,loro borici vllaznia,1,loro kovaci,1,loro kovaci artist i popullit,1,loro kovaci toka jone,1,loro kovaci tuc maku,1,loro-borici,1,loro-kovaci,1,lotaj komuna shale,1,lotaj shale,2,luan barova,1,luan barova biografia,1,luan borova,1,luan rama,1,luan-barova,1,luarze velipoje,1,lucia nadin statutet e shkodres,1,lucia nadin statuti di scutari,1,luciana simoni,1,lucie miloti,1,lucie miloti bishtalecat,1,lucie miloti kacurrelat,1,lucie miloti perendon dielli,1,luçie zorba,1,lucie-miloti,1,lucie-zorba,1,luçije kraja,1,luçije kuqani,1,luçije kuqani biografia,1,luçije kurti,1,luçije toska,1,lucije-kuqani,1,ludovik gjergji,1,ludovik pepa,1,Lufta e Parë Botërore,1,lugati gjergj fishta,1,lugati lahuta e malcis,1,luigj benussi,1,luigj bumci,1,luigj bumci nga kujtime e mija,1,luigj gurakuci poezi deshir,1,luigj gurakuqi,1,luigj gurakuqi hero i popullit,1,luigj gurakuqi per shkollen shqipe dhe arsimin kombetar vehbi hoti,1,luigj gurakuqi poezi atdhetarit te koseves,1,luigj gurakuqi poezi dallendyshja u kthye,1,luigj gurakuqi poezi zotnis geg postrippes,1,luigj guraluqi poezi shtepise sime,1,luigj paliqi,1,luigj-bumci,1,luigj-gurakuqi,2,luk kacaj,1,luke kacaj,1,luke kacaj biografia,1,luke-kacaj,1,lulash gjoni,1,lule vjeshtet,1,lules se majit,1,lulet e majit,1,luli i vocerr migjeni,1,luli-i-vocerr,1,lulja e majit,1,Lulzim Vulashi,1,lumejt e shkodres,1,lumi buna shkoder,1,lumi cemit,1,lumi drini bardhe,1,lumi drini zi,1,lumi shales,1,lumi vermoshit,1,lumnije juka,1,lumo-skendo,1,lushta riza,1,luta,1,lutfi muca,1,lutfi sahatçia,1,lutje,1,lyra-shqiptare,1,madre del buon consiglio,1,makeronjana,1,mal i gjymtit dajc,1,mal i jushit,1,malajgji kajvall,1,malarja ne shqiperi,1,malesi district,1,malesori ne paris,1,mali hebaj berdice,1,mali i taraboshit shkoder,1,mali kolaj,1,maliq gur i zi,1,mall e merzi ernest koliqi,1,mall per shkodren,1,mall-e-merzi,1,malsori ne paris pjeter gjini,1,mamica kastrioti,1,mandoline instrument,1,marash mernacaj,1,maria akshija,1,marie logoreci,1,marie logoreci arktore,1,marie logoreci filma,1,marie logoreci jeta,1,marie logoreci kinematografia,1,marie qyrsaqi,1,marie-logoreci,1,marie-qyrsaqi,1,marigo poçi,1,marigo posio,1,marigo pozio,1,marigo-poci,1,marigo-posio,1,marigo-pozio,1,marije logoreci,1,marije qyrsaqi,1,marije-qyrsaqi,1,marin barleti,1,marin sirdani,1,marin-sirdani,1,marino barlezio,1,marinus barletius,1,mark kaftalli,1,mark kaftalli muzika shkodrane,1,mark kaftalli shkoder,1,mark kakarriqi,1,mark luli,1,mark pici,1,mark tirta,2,mark-kaftalli,1,mark-kakarriqi,1,marketin pici,1,maro kondaj,1,martin cama nje fyell ne male,1,martin camaj,1,martin camaj brezi i vektares,1,martin camaj diptik,1,martin camaj ismail kadare,1,martin camaj koha e lules,1,martin camaj letersia shqipe,1,martin camaj mimozat,1,martin camaj njeri me vete e te tjere,1,martin camaj poetit te vdekun,1,martin camaj poezi mimozat camaj mimozat,1,martin camaj poezi te zgjedhura,2,martin camaj poezija e rilindjes,1,martin camaj shiu mbi lum,1,martin camaj shkrimtari i lartesive,1,martin camaj vendit tem,1,martin camaj veprat,2,martin gjoka,1,martin gjoka biografi,1,martin gjoka opera,1,martin gjoka veprat,1,martin ivanaj,1,martin luther king,1,martin-camaj,1,martiret katolik te masakruar nga diktatura,1,marubbi,1,marubi shkoder,1,mary edith durham,1,mary-durham,1,masar bushati,1,masar bushati biografia,1,masar bushati veprat,1,masar-bushati,1,mati kodheli,1,mati logoreci biografia,1,mati logoreci veprat,1,mati marubi,1,mati-logoreci,1,matia logoreci,1,mazrek gur i zi,1,mazreku anton,1,mbi keshtjellin rozafat kristo floqi,1,Mbi vorr të nanës,1,mbi-keshtjellin-rozafat,1,mbreteresha teuta,1,mdre mjeda poezi i mbetuni,1,medin zhega,1,medin zhega biografia,1,medin zhega mjeshter i sportit,1,medin zhega shkoder,1,medin zhega vllaznia,1,medin-zhega,1,megulle pult,1,mehill kostandin gjeci,1,mehill zefi,1,mehme-telezi,1,mehmet ali pasha lahuta malcis gjergj fishta,1,mehmet elezi,1,mehmet gjyli,1,mehmet kavaja,1,mehmet konica,1,mehmet pashe bushati,1,mehmet shehu nikita hrushov,1,mehmet-ali-pasha,1,melgush,1,mendime per shkodren,1,mendime rreth shkodres,1,mentor quku,2,mentor quku biografia,1,mentor quku veprat,1,mentor-quku,2,menyrat e denimit me vdekje,1,merita smaja,1,meshari i gjon buzuku,1,meshtari i malcis gjergj fishta,1,meshtari-malcis,1,mesuesi ahmet bushati,1,mesuesit e hershem te shkodres,1,mesuesit e shkodres,1,mevludet ne gjuhen shqipe,1,mexhid yvejsi,2,mexhid-yvejsi,2,mic sokoli,1,mic sokoli biografia,1,mic sokoli kenge,1,mic sokoli prijes legjendar,1,mic sokoli shqip,1,mic-sokoli,1,michael king,1,midhat araniti,2,midhat vogli,1,midhat-araniti,1,midhat-frasheri,1,migjeni,1,migjeni biografia,1,migjeni ese,1,migjeni kanga e prendimit,1,migjeni kanga e te burgosunit,1,migjeni legjenda e misrit,1,migjeni luli i vocerr,1,migjeni novele mbi krize,1,migjeni poema e mjerimit,1,migjeni poezi lutje,1,migjeni proza,1,migjeni te korrunat,1,migjeni zeneli,1,migjenit veprat,1,miguel de servantes,1,mihal grameno,1,mihal popi,1,mihal popi biografia,1,mihal-popi,1,mike mernacaj,1,mikel kodheli,1,mikel koliqi jeta dhe vepra,1,mikel marubi,1,mikel-koliqi,1,milan postribe,1,milan shuflaj,1,milan sufflay,1,milan sufflay albania,1,milan sufflay shqip,1,milan von sufflay,1,milan-sufflay,1,millosh gjergj nikolla,1,millosh nikolla,1,millosh-gjergj-nikolla,2,millosh-nikolla,1,mimika luca,1,mimozat martin camaj,1,mirash ivanaj,1,mirash ivanaj ditari,1,mirash ivanaj vepra,1,mirash-ivanaj,1,mirasha ivanaj biografia,1,mirela nurce,1,miriam bruceti,1,miriam-bruceti,1,mis bjeshka vermosh,1,mit'hat araniti,1,mita dhe tuk jakova,1,mita jakova,2,mithat araniti,2,mithat araniti rrem vogli,1,mithat-araniti,2,mithat-frasheri,1,mitologjia ilire,1,mitologjia shqiptare,1,mitologjia shqiptare zanat,1,mitologjia-shqiptare,1,mjeda bashkoniu,1,mjede vau dejes,1,mjekesia shkodrane,1,mjeket e pare shkodran,1,mjeku anton ashta,1,mjeshteri karnavaleve te shkodres,1,mjeshtri i madh i artit,1,mnele e madhe,1,mnele e vogel,1,mnele vig,1,moisi arianiti,1,moisi golemi,1,moisi-golemi,1,moj e vogla si florini,1,moj-e-vogla-si-florin,1,mojsi golemi,1,mojsi-golemi,1,molla ferhati,1,monedha e arit me e madhe ne bote,1,monografi per shkodren,1,mosi hilë,1,mother teresa,1,mother-teresa,1,motiv i dikurshem shkodran poezi nga anton cefa,1,motiv-i-dikurshem-shkodran,1,motra tone kole idromeno,1,mri mernacaj,1,mrika mernacaj,1,mrika mernacaj amerike,1,mrika mernacaj presidenti amerikan,1,mrika-mernacaj,1,muhamed nasirudin el-albani,1,muhamet bekteshi,1,muhamet sahatçia,1,muhamet-bekteshi,1,muhammad nasir-ud-din al-albani,1,muharrem gjylbegu,1,muho asllani,1,muho asllani enver hoxha,1,muho asllani partia,1,muho asllani ppsh,1,muho-asllani,1,muriqan,1,musa gjylbegaj,1,musa gjylbegu,1,musa gjylbegu biografia,1,musa gjylbegu veprat,1,musa juka,1,musa-gjylbegu,1,mushan dajc,1,musine kokalari,2,musine musine,1,musine-kokalari,1,mustafa pashe bushati,1,mustafa reshit pashe bushati,1,mustafe dervishi,1,mustafe dervishi balli kombetar,1,mustafe dervishi biografia,1,mustafe dervishi inxhinier,1,mustafe-dervishi,1,muza musine,1,muze-historik-shkoder,1,muzeu kombetar i fotografise marubi,1,muzeu marubi shkoder,1,muzeu-marubi,2,muzg mergimi gasper pali,1,muzg-mergimi,1,muzicisti luan barova,1,muzika e kultivuar shqiptare,1,muzika ne shkoder,1,muzika popullore shkodrane,2,muzika-popullore-shkodrane,1,muzikanti gasper curcia,1,muzikanti ndoc shllaku,1,muzikanti qe u pushkatua per biletat false,1,muzikanti tonin harapi,1,muzikes popullore shkodrane adnan bala,1,myfarete laze,1,myfarete laze biografia,1,myfarete laze mosha,1,myfarete laze pragu i vegjelise,1,myfarete laze sa me mungon,1,myfarete laze te ndez nje shprese,1,myfarete laze zenel vekshari,1,myfarete-laze,1,myftar uruci,1,myhsin borici,1,myselim postribe,1,myslimanet e persekutuar nga komunizmi,1,myslym peza,1,myzafer pipa,2,myzafer pipa biografia,1,myzafer pipa vepra,1,myzafer-pipa,1,na qe shpetimin e gjetem ne te ikun,1,nadjezhda n. gicko-shamova,1,naim frasheri,1,naim frasheri familja,1,naim frasheri jeta,1,naim frasheri pasardhesit,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 1,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 10,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 13,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 16,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 19,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 22,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 3,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 5,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 7,1,naim gjylbegu,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-1,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-10,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-13,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-16,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-19,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-22,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-3,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-5,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-7,1,nakdomonici,1,nane e perbashket ernest koliqi,1,nane-e-perbashket,1,narac vau dejes,1,nasirudin albani,1,nasirudin albani vepra,1,nasirudin arbani biografia,1,nasuf dizdari,2,nasuf-dizdari,2,natasha bega,1,nausika lacaj,1,nderhysaj shale,1,ndermolla,1,ndoc camaj,1,ndoc çefa,1,ndoc daragjati,1,ndoc gurashi,2,ndoc gurashi biografia,1,ndoc martini,1,ndoc martini biografia,1,ndoc martini doktor prela,1,ndoc martini veprat,1,ndoc mazi,1,ndoc nikaj,2,ndoc nikaj biografia,1,ndoc nikaj botime,1,ndoc nikaj poezi kam mbet jetim,1,ndoc nikaj vepra,1,ndoc shllaku,1,ndoc shllaku shkolla e muzikes shkoder,1,ndoc xhuxha,1,ndoc xhuxha numizmati i pare shqiptar,1,ndoc xhuxha numizmatika shqiptare,1,ndoc-gurashi,1,ndoc-martini,1,ndoc-mazi,1,ndoc-nikaj,1,ndoc-shllaku,1,ndoc-xhuxha,1,ndok-illia,1,ndre mjeda,6,ndre mjeda andrra e jetes,1,ndre mjeda bashkoniu,1,ndre mjeda biografia,1,ndre mjeda djali e balta,1,ndre mjeda djali pa nane si nata pa hane,1,ndre mjeda gjuha shqype,1,ndre mjeda i mbetuni,1,ndre mjeda i tretuni,1,ndre mjeda juvenilia,1,ndre mjeda lissus,1,ndre mjeda poezi,3,ndre mjeda poezi bashkoniu,1,ndre mjeda poezi ne deke te shoqit tim,1,ndre mjeda poezi vellavrasi,1,ndre mjeda vaji i bylbylit,1,ndre mjeda vepra,1,ndre-mjeda,6,ndrejaj shosh,1,ndrek gjergji,1,ndrek luca,1,ndrek luca albania actor,1,ndrek luca biografia,1,ndrek saraci,1,ndrek shkjezi,1,ndrek shkjezi biografia,1,ndrek-luca,1,ndrek-shkjezi,1,ndreke pici,1,ndrekë shkjezi,1,ndreke-shkjezi,1,ndue kasneci,1,ndue kasneci arratisja,1,ndue kasneci biografia,1,ndue kasneci vrasja,1,ndue pepa,1,ndue-kasneci,1,ne deke te shoqit tim poezi nga ndre mjeda,1,ne kujtim te brezave shkoder,1,ne lulishten e kenges shkodrane dhe te kengetareve,1,ne-deke-te-shoqit-tim,1,nedret pipa,1,nefail piraniqi,1,nefail piraniqi flaka e maleve,1,nefail piraniqi gjaku i arberit,1,nefail piraniqi teatri migjeni,1,nefail-piraniqi,1,nemesis,1,nemesis arshi pipa,1,nëna dhe femija,1,nene tereza,1,nene-tereza,1,nenmavriq shale,1,nenshat hajmel,1,nenshati foto angjelin,1,nëntë vendet më të mbrojtura në botë,1,nexhmi bushati,2,nexhmije xhunglini,1,nga kujtime e mija luigj bumci,1,nga-kujtime-e-mija,1,ngadhnija kryqit,1,ngritja e flamurit ne deciq,1,ngritja e flamurit ne kruje 1443,1,ngritja e flamurit në vlorë,1,ngritja e flamurit ne vlore 1912,1,nicaj-shale,1,nicaj-shosh,1,nicolo idromeno,1,nike mernacaj,1,nikita hrushov,1,nikita hrushov ne shtoj,1,niko pojani,1,nikoleta shoshi,1,nikoleta shoshi biografia,1,nikoleta-shoshi,1,nikolin lacaj,1,nikolin muzhani,1,nikolin pici,1,nikolin-muzhani,1,nikoll idromeno,1,nikolla spathari,1,nikolle dakaj,1,nikolle dakaj koineja,1,nikolle dakaj sokoli e mirja,1,nikolle dakaj troje heronjsh,1,nikolle dakaj veprat,1,nikolle kaqorri,1,nikolle prennushi,1,nikolle-dakaj,1,nikolle-kacorri,1,nine temali,1,nine zamputti,1,njazi kazazi,2,njazi-kazazi,1,nje cuterr ne helveti ernest koliqi,1,nje histori shkodrane,1,nje-cuterr-ne-helveti,1,nora kelmendit,1,nosh xhuxha,1,notari enver moriqi,1,novela ana mehije fatakeqe,1,novela hane gjaku ernest koliqi,1,novele mbi krize migjeni,1,novele-mbi-krize,1,nuh sahatçia,1,nuh-sahatcia,1,nuse shkodrane,1,o moj shqypni pashko vasa,1,o-moj-shqypni,1,oblike,1,obot,1,ollga luarasi,1,ollga nikolla,1,onomastika dardane,1,onufri,1,opera mrika,2,opera skenderbeu,1,opera-mrika,2,ora e maleve,2,organizata antikomuniste perpjekja shqiptare,1,organografia shqiptare,1,origjina e vojsava kastriotit,1,origjina familjes saraci shkoder,1,origjina karnavaleve,1,orkestra frymore ne shkoder,1,orkestra simfonike shkoder,1,orkestra-pare-frymore-shkoder,1,orkestrat e para ne shkoder,1,orkestrat muzikore ne shkoder,1,orlandi cmendun guljelm deda,1,orlandi-cmendur,1,orlando furioso,1,osja falltores biografia,1,osja i falltores,1,osja i fallxheshes,1,osja-falltores,1,osman bali,1,osman kuka,1,osman-kuka,1,oso baroti,1,oso kuka,1,oso kuka kenga,1,oso kuka poezi,1,oso kuka shkodrani,1,oso kuka simbol trimerie,1,oso kuka vranina,1,oso-kuka,1,osoja i falltores,1,osoja i fallxheshes,1,osoja-faltores,1,our lady of shkodra,1,pacram hajmel,1,pader anton harapi,1,pader-anton-harapi,1,pajtorja e shkodres,1,pal engjëlli,1,pal engjelli biografia,1,pal engjelli veprat,1,pal-engjelli,1,palaj shosh,1,palaj-gushte,1,pallati sportit qazim dervishi shkoder,1,palok gjergji,1,paloke kurti,1,paloke nika,1,paloke nika biografia,1,paloke nika jeta,1,paloke nika shkoder,1,paloke nika vllaznia,1,paloke-kurti,1,paloke-nika,1,paolina kodheli,1,papa jani,1,papa tani petrota,1,papa xhuvani,1,paralamenti-i-pare-shqiptar,1,parku i taraboshit,1,parku i taraboshit shkoder,1,parku kombetar i thethit,1,parku-i-taraboshit,1,parlamentaret e pare shqiptar,1,parlamentaret e pare te shqiperise,1,parlamenti i shqiperise,1,parlamenti shqiptar,1,parlamenti-shqiperise,1,parlamenti-shqiptar,1,pashallaret e shkodres,1,pashalleku bushatlijve shkodres,1,pashalleku i shkodres,1,pashalleku-i-shkodres,1,pashk gjeci,1,pashk gjeci komedia hyjnore,1,pashk misloca,1,pashk-gjeci,1,pashket 2018,1,pashket katolike,1,pashket ortodokse,1,pashko gjecaj,1,pashko gjeci,1,pashko vasa,1,pashko vasa biografia,1,pashko vasa poezi o moj shqypni,1,pashko vasa veprat,1,pashko-vasa,1,patuk saraci,1,paulin lacaj,1,paulin lacaj biografia,1,paulin lacaj shkoder,1,paulin lacaj teatri migjeni,1,paulin ndoja,1,paulin ndoja biografia,1,paulin ndoja nderi i sportit shqiptar,1,paulin preka,1,paulin preka biografia,1,paulin selimi,1,paulin selimi biografia,1,paulin selimi veprat,1,paulin-lacaj,1,paulin-ndoja,1,paulin-preka,1,paulin-selimi,1,pecaj shale,1,pentar dajc,1,pepsumaj shosh,1,per shkodrant,1,per shkodren,2,per shkodren dhe shkodrant,1,pergamena mesjetare ne muzeun historik te shkodres,1,perkthimi komedise hyjnore,1,perlat rexhepi,1,permbledhje kengesh popullore dhe rapsodi poemash shqiptare,1,perpjekja shqiptare,1,perralla kacimicrri,1,perralla piciruku,1,persekutimi i komunitetit mysliman nga komunizmi,1,personazhe mitologjike shqiptare,1,petro dhimitri,1,petro fotografi,1,petrotta gaetano,1,philip nogga,1,philip-nogga,1,philippe nogga,1,pier kolond,1,pier-kolond,1,pietro marubbi,1,piktori andrea kushi,1,piktori andrea kushi biografia,1,piktori andrea kushi vepra,1,piktori lin delija,1,piktori ndoc gurashi,1,piktori ndoc martini,1,piktori simon rrota,1,piktori zef kolombi biografia,1,piktori zef kolombi veprat,1,pina-thani,1,pistull hajmel,1,pjerin ashiku,1,pjerin ashikut,1,pjerin ndreka,1,pjerin-ashiku,1,pjerin-ndreka,1,pjeter arbnori biografia,1,pjeter arbnori libri,1,pjeter arbnori vepra,1,pjeter arbori,1,pjeter daragjati,1,pjeter dungu,1,pjeter dungu biografia,1,pjeter dungu lyra shqiptare,1,pjeter filipi,1,pjetër gaci,1,pjeter gaci biografia,1,pjeter gaci veprat,1,pjeter gjini,1,pjeter gjini malsori ne paris,1,pjeter gjini poezi,1,pjeter gjoka,1,pjetër gjoka,1,pjeter gjoka biografia,1,pjeter marubi,1,pjetër marubi,3,pjeter marubi biografia,1,pjeter pepa,1,pjeter pepa dosja e diktatures,1,pjeter pepa tragjedia dha lavdia e klerit katolik ne shqiperi,1,pjeter saraci,1,pjeter zarishi,1,pjeter-arbnori,1,pjeter-dungu,1,pjeter-gaci,1,pjeter-gjini,1,pjeter-gjoka,1,pjeter-marubi,1,pjeter-pepa,1,pjeter-zarishi,1,pjetro marubbi,1,plan pult,1,plazhi velipojes,1,plepan,1,pleqnija,1,pleqnija filip shiroka,1,plezhe,1,poema e mjerimit migjeni,1,poema kuq e zi,1,poema lirija ndre mjeda,1,poema lissus ndre mjeda,1,poema-e-mjerimit,1,poeta i kabashit,1,poetit te vdekun martin camaj,1,poetit-te-vdekun,1,poezi nga hile mosi,1,poezi nga martin camaj,1,poezi nga robert shvarc,1,poezi nga tano banushi,1,poezi per 1 majin,1,poezi per kalane e shkodres,1,poezi per shkodren,4,poezi rapsodi i malit,1,poezi vegimi hamit gjylbegaj,1,poezia asaj hamid gjylbegaj,1,poezia bukurija duhet fort hamit gjylbegaj,1,poezia dallendyshes,1,poezia lules hamit gjylbegaj,1,poezia malli im,1,poezia te nderueshmit dom ndoc nikaj,1,poezia vargu i jetes hamit gjylbegaj,1,poezia virtyti hamit gjylbegu,1,pog pult,1,populli fitoi rrnofte populli luigj gurakuqi,1,populli-fitoi rrofte-populli-luigj gurakuqi,1,porsi fleta ejllit zotit,1,portokalli show,1,portreti i skenderbeut,1,posta e shqypnise,1,prefektura shkoder,1,prefektura-shkoder,1,prekal,1,preke-jakova,1,prendush gega,1,prendush gega poeta i kabashit lazer shantoja,1,prendush-gega,1,preng doçi,1,preng doci veprat,1,preng jakova,1,preng-doci,1,preng-jakova,1,prenk doçi,1,prenk doci biografia,1,prenk jakova shkoder,1,prenk pllumi,1,prenk-doci,1,prenk-jakova,1,prenkë jakova,2,primo shllaku,1,primo shllaku biografia,1,primo shllaku dyshi,1,primo shllaku gegnishtja,1,primo shllaku poezi,1,primo shllaku veprat,1,primo-shllaku,2,princesha argjiro,1,principata e balshajve,1,principata e kastriotve,1,principata e shkodres,1,principata-balshajve,1,prof kole ashta,1,prof simon pepa.,1,profesor gezim uruci,1,profesor mustafe dervishi,1,pronaret e pare ne shkoder,1,prroni i cepit ernest koliqi,1,prroni-i-cepit,1,psalm muzgu gasper pali,1,psalm-muzgu,1,puke district,1,puke shqiperi,1,pulaj velipoje,1,qafe-mali puke,1,qaku shkoder popullsia,1,qamil quku,1,qamili bujar,1,qarku i shkodres,3,Qarku Shkoder,1,qarku-shkoder,3,qarkun e shkodres,1,qazim dervishi,1,qazim dervishi biografia,1,qazim dervishi shkoder,1,qazim dervishi vllaznia,1,qazim mulleti,1,qazim-dervishi,1,qelez puke,1,qemal dracini,1,qemal dracini ditari,1,qemal dracini qytetar nderi,1,qemal kertusha,1,qemal sfata vjersha,1,qemal stafa,3,qemal stafa autor,1,qemal stafa deklarata,1,qemal stafa hartime,3,qemal stafa hero i popullit,1,qemal stafa kanga e kumbanares,1,qemal stafa komunist,1,qemal stafa libri,2,qemal stafa partia komuniste shqiptare,1,qemal stafa poezi,2,qemal stafa qortimet e vjeshtes,1,qemal stafa shkrimtar,1,qemal stafa trashegimia letrare,1,qemal stafa vepra letrare,2,qemal stafa veprat,1,qemal-dracini,1,qemal-stafa,1,qender malesi e madhe,1,qerbelaja naim frasheri kapitulli 4,1,qerbelaja-naim-frasheri-kapitulli-4,1,qerim vrioni,1,qerret,1,qerret puke,1,qielli mbi oborr ernest koliqi,1,qielli-mbi-oborr,1,qortimet e vjeshtes,1,qortimet e vjeshtes libri,1,qortimet e vjeshtes qemal stafa,1,qortimet e vjeshtes shkrime letrare,1,qosja rexhep,1,qosja-rexhep,1,qyfyre rrem voglit katunar pri rrashbule,1,qyteti i shkodres,1,racizmi ne gjermani,1,ragip gjylbegu,1,ramadan sokoli,1,ramadan sokoli biografia,1,ramadan sokoli njih vetveten,1,ramadan sokoli vepra,1,ramadan-sokoli,1,rapsodi i malit poezi,1,rapsodi kreshnike,1,rapsodi me lahute,1,rapsodi-malit,1,razem albania,1,razem-shkoder,1,razma shkoder,1,rec i ri velipoje,1,rec-pulaj velipoje,1,refleksione per shkodren,1,refleksione-mbi-shkodren,1,reflesinone mbi shkodren,1,regjizori andrea skanjeti,1,regjizori lazer filipi,1,regjizori lec shllaku,1,regjizori serafin fanko,1,regjizori sulejman dibra,1,renc gur i zi,1,revista cirka,1,revista fryma,1,revista hosteni,1,revista shkolla e re,1,revista-hylli-drites,1,rexhai kosturi,1,rexhep qosja,1,rexhep-qosja,1,rezzo schlauch,1,rezzo-schlauch,1,rifa frasheri,1,rifat frasheri biografia,1,rifat frasheri virusi i terbimit,1,rifat-frasheri,1,rikard ljarja,1,ringjallja jezusit,1,ringjallja krishtit,1,rita ndoci,1,riza dani,1,riza dani shkoder,1,riza dani veprimtar i ceshtjes kombetare,1,riza kaduku,1,riza lahi,2,riza lahi biografia,1,riza lahi botime,1,riza lahi poezi,1,riza lahi vendi im,1,riza lahi veprat,1,riza llushta,1,riza llustra,1,riza lushta,1,riza neshani,1,riza tafilaku,1,riza-dani,1,riza-lahi,3,riza-llushta,1,riza-lushta,1,riza-tafilaku,1,robert elsie,1,robert shvarc,2,robert shvarc poezi,1,robert shvarc poezi per shkodren,1,robert-elsie,1,robert-shvarc,2,romolo zamputti,1,rosela gjylbegu,1,roza anagnosti,1,roza anagnosti biografia,1,roza saraci,1,roza xhuxha,1,roza-anagnosti,1,roza-xhuxha,1,rozafa castle,1,rozafa luca,1,rozafa shkoder,1,rragam gur i zi,1,rranxa bushat,1,rrape puke,1,rrefimet e aktorit bep shiroka,1,rrem vogli,2,rrem vogli mithat araniti,1,rrem-vogli,1,rreshpja liriku me i shquar i letrave shqipe,1,rreth flamurit te perbashkuar,1,rreth shkodres dhe per shkodren,1,rreth-shkodres,1,rrethet e shkodres,1,rrethi i pukes,1,rrethi i shkodres,3,rrethi malesi e madhe,1,rrethi puke,1,Rrethi Shkoder,1,rrethi shkodres,1,rrethi shkodres popullsia,1,rrethi-malesi-e-madhe,1,rrethi-puke,1,rrethimi i shkodres,1,rrethimi i shkodres henrik lacaj,1,rrethimi i shkodres marin barleri,1,rrethimi i shkodres marin barleti,1,rrethimi shkodres 1912,1,rrethimi-shkodres,1,rreziku i blerjeve ne internet,1,rreziku i blerjeve online,1,rrno per me tregue,1,rrno vetem per me tregue zef pllumi,1,rrno-per-me-tregue,1,rrobaqepesi qe u be aktor profesionist,1,rrok zojsi,1,rrok zojzi,1,rrok-zojzi,1,rruga shkoder vermosh,1,rruga tamare vermosh,1,rrugash,1,rrugash ernest koliqi poezi,1,rrushkull dajc,1,ruzhdi borici,1,sabri koçi,1,sabri-koci,1,sadete juka,1,safet sokoli,1,safete juka,1,safete-juka,1,safete-sofia-juka,1,safete-sophia-juka,1,sahati inglizit muzeu historik shkoder,1,sahati inglizit ne shkoder,1,sahati-inglizit,1,sait bonjaku,1,salih borici,1,salih efendi myftia,1,salih myftia,1,salih-myftia,1,samrishi dajc,1,samrishi i ri,1,sanco panco,1,sander ashta,1,sander ashta biografia,1,sander prosi,1,sander prosi aktor,1,sander prosi biografia,1,sander prosi filmat,1,sander saraci,1,sander saraci biografia,1,sander-ashta,1,sander-prosi,1,sander-saraci,1,sanxhaku i shkodres,1,sara smaja,1,scutari albania,1,scutari albania informazione,1,scutari albania storia,1,scutari lago,1,scutari nella lingua italiana,1,seit boshnjaku,1,seit-boshnjaku,1,selami tabaku,1,semundja malarjes,1,serafin fanko biografia,1,serafin fanku,1,serafin-fako,1,serme temal,1,shahin kolonja,1,shakote postribe,1,shan pici,1,shan-pici,1,sharkia,1,shegani shkoder,1,sheges se kopshtit,1,sheldi gur i zi,1,shelqet vau dejes,1,shen sergji e baku,1,shirgj church,1,shiroka shkoder,2,shiroke shkoder,1,shiroke zogaj shkoder,1,shirq church,1,shirq dajc,1,shkëlzen doçi,1,shkenca dhe jeta,1,shkjeze bushat,1,shko dallendyshe filip shiroka,1,shko meshar poezi nga gjosho vasija,1,shko-dallendyshe,1,shko-meshar,1,shkoder country,3,shkoder district,2,shkoder familja ceka origjina,1,shkoder familja coba,1,shkoder kisha e zojes,1,shkoder komisia letrar,1,shkoder liqeni,1,shkoder lord paget house,1,shkoder lumi buna,1,shkoder sahati inglizit,1,shkoder salih myftia,1,shkoder shkodra scutari albania,1,shkoder shtepia e lordit anglez,1,shkoder vehbi gavoci,1,shkoder vermosh,1,shkoder-razem,1,shkoder-shiroke,1,shkodra 1913,1,shkodra arshi pipa,1,shkodra asht dashni,1,shkodra asht e bukur,1,shkodra city,1,shkodra daily,2,shkodra dhe bicikletat e para,1,shkodra dhe motet,1,shkodra dhe motet hamdi bushati,1,shkodra dhe statutet,1,shkodra district,2,shkodra e rrethuar 1912,1,shkodra e vjeter,1,shkodra hero i punes socialiste,1,shkodra in english,1,shkodra in italiano,1,shkodra karnaval,1,shkodra kryeqytet,1,shkodra lagjet,1,shkodra love,1,shkodra mbi bicikleta,1,shkodra monografi njazi kazazi,1,shkodra muzika,1,shkodra ne luften e pare boterore,1,shkodra ne mbramje ernest koliqi,1,shkodra ne mengjese ernest koliqi,1,shkodra ne mesjete,3,shkodra ne shekuj,2,shkodra ne zheg ernest koliqi,1,shkodra qytet i bekuar,1,shkodra qyteti i bicikletave,1,shkodra-dhe-motet,2,shkodra-foto,1,shkodra-kryeqytet,1,shkodra-ne-foto,1,shkodra-ne-mbramje,1,shkodra-ne-mengjese,1,shkodra-ne-mesjete,1,shkodra-ne-shekuj,1,shkodra-ne-zheg,1,shkodra-sot,8,shkodradaily,2,Shkodranet neper bote,3,shkodrani dhe bicikleta,1,shkodranja,1,shkolla e mesme artistike prenk jakova,1,shkolla e pare ne shiroke,1,shkolla e pare shqipe ne shiroke,1,shkolla mesme artistike prenkë-jakova,1,shkolla muzikës prenk-jakova,1,shkolla-e-pare-ne-shiroke,1,shkolla-parruces,1,shkollat e para ne shiroke,1,shkollat e para ne shkoder,1,shkollat e para shqipe,1,shkollat shqipe ne shkoder,1,shkrel malesi e madhe,1,shkrimtari andrea skanjeti,1,shkrimtari bik pepa,1,shkrimtari kole jakova,1,shkrimtari paulin selimi,1,shkrimtari riza lahi,1,shkrimtari xhahid bushati,1,shkroi te parin requiem shqiptar,1,shllak shkoder,1,shoqeria aritike rozafat,1,shoqeria artistike bogdani shoqeria bogdani shkoder,1,shoqeria bashkimi ne shkoder,1,shoqëria bashkimi në shkodër,1,shoqeria kulturore bogdani,1,shoqeria kulturore rozafat,1,shoqeria rozafat,1,shoqeria rozafat aktiviteti,1,shoqeria rozafat shkoder,1,shoqeria rozafat themelimi,1,shoqeria-bashkimi,1,shoqeria-bogdani,1,shoqeria-rozafat,1,shote galica,1,shpirti poetik i tano banushit,1,shpor gur i zi,1,shprehje shkodrane,1,shprehje shkodrane të vjetra dhe të reja,1,shprehje-shkodrane-te-vjetra-dhe-te-reja,1,shqiperi e mjera shqiperi,1,shqiperia kampione e ballkaniades,1,shqiperia kampione e ballkanit,1,shqipni e mjera shqipni,1,shqiptaret e ukraines,1,shqiptaret ne odesa,1,shqiptaret ne ukraine,1,shqiptarja ne amerike,1,shqypnija,1,shqypnija lire,1,shqypnise,1,shqypnise poezi nga gjergj fishta,1,shqypria,1,shqypria filip shiroka,1,shqyptari,1,shqyptari frati shqypnija,1,shqyptari-frati-shqypnija,1,shtatzania,1,shtatzënia,1,shtepise sime luigj gurakuqi,1,shtepise-sime,1,shtigjet tona të vështira,1,shtigjet-tona-te-veshtira,1,shtjefe-gjecovi,1,shtjefen gjecovi,1,shtjefën gjeçovi,1,shtjefen gjecovi ne kulturen shqiptare,1,shtjefen palushi,1,shtjefën palushi,2,shtjefen-gjecovi,1,shtjefen-palushi,3,shtoj i ri,1,shtoj i vjeter,1,shtuf ana e mailit,1,shtypshkronja nikaj,1,shuajp domnori,1,shyqyri alushi,1,shyqyri-alushi,1,si e njoh gurakuqin anton harapi,1,si falet nje femi per atdhe,1,si festohet 1 maji,1,si lind jeta,1,si lind nje femi,1,si lindi digitalb,1,si lindi dita e tokes,1,si lindi google doodle,1,si lindi photoshop,1,si te blejme ne internet,1,si të dallojmë arin,1,si të dallojmë floririn,1,si te duen te tjeret novele nga injac zamputti,1,si-e-njohe-une-gurakuqin,1,si-te-duen-te-tjeret,1,sic me thote nenua plake,1,siege of scutari,1,siege of shkoder,1,sikur t isha djale haki stermilli,1,sikur-t-isha-djale,1,simon gjoni biografia,1,simon gjoni jeta,1,simon gjoni lule bore,1,simon gjoni lulja e bores,1,simon pepa,1,simon pepa biografia,1,simon pepa veprat,1,simon rrota,2,simon rrota vepra,1,simon-gjoni,1,simon-pepa,1,simon-rrota,1,simpoziumin shkencor,1,sk vllaznia sport klub vllaznia,1,skanderbeg,1,skender drini,1,skenderbeu,2,skenderbeu ese,1,skifter këlliçi,1,skifter-kellici,1,skutarini,1,sokol gjoka,1,spartak ngjela,1,spartak-ngjela,1,spathar vau dejes,1,special court of albania 1945,1,spiro dede,1,sport,2,stafa qemal,1,stajke bushat,1,statuta et ordinationes capituli eclesiae cathedralis drivastensis,1,statutet e drishtit,1,statutet e shkodres,1,statutet-e-shkodres,1,statutet-shkodrane,1,statuti i drishtit,1,statuti i shkodres,1,stavro skendi,1,stema e balshajve,1,sterbeqi shkoder,1,studime albanologjike injac zamputti,1,suk-dajc komuna dajc,1,sulejman dibra,1,sulejman-dibra,1,suma familja shkodrane,1,sume postribe,1,tahir dizdari,2,tahir dizdari biografia,1,tahir dizdari veprat,1,tahir kolgjini,1,tahir-dizdari,1,tahir-kolgjini,1,tamara gaci,1,tamara kudrickaja,1,tamburja,1,tani petrotta,1,tano banushi,2,tano banushi biografia,1,tano-banushi,3,tarabosh shkoder,1,tashko lako xhambazet,1,tashko-lako,1,tava e krapit,1,tave krapi,1,tave krapi receta,1,tave peshku receta,1,te dhena mbi korene e veriut,1,te dua atdhe,1,te korrunat migjeni,1,te mirat e blerjes ne internet,1,te-korrunat,1,te-ura-sutjeskes,1,teatri migjeni,1,teatri migjeni historia,1,teatri migjeni shkoder,2,teatri shkodres migjeni,1,teatri-migjeni,6,teatrit migjeni hasan smaja,1,teatrit migjeni katerina biga,1,teatrit migjeni paulin preka,1,tef palushi,2,tef-kuqani,1,tef-palushi,2,tefë kuqani,1,tefe palushi,1,tefe-palushi,1,teksti kenges moj e vogla si florini,1,telume temal,1,teodor haxhi filipi,1,tereza-zorba tereza zorba,1,termet ne shkoder,1,termeti i 15 prillit ne shkoder,1,termeti i viti 1979 ne shkoder,1,termeti me i fuqishem ne shqiperi,1,termeti shkoder enver hoxha,1,teufik gjyli,1,teufik gjyli legjenda dhe tregime per te vegjel,1,teufik gjyli perralla,1,teufik gjyli vepra letrare,1,teufik-gjyli,1,the albanians,1,the balsic,1,The Guardian,1,the highland lute,1,the siege of shkodra,2,the statutes of scutari,1,The X Factor Albania,1,the-albanians,1,themelimi i istitutit te larte te arteve figurative piktori llazar taci,1,themelimi-istitutit-larte-arteve-figurative,1,themistokli germenji,1,thenie kushtuar atdheut,1,thenie per atdheun,1,thenie shkodrane,1,theodor anton ippen,1,theodor ippen,1,theodor-ippen,1,theron j. damon,1,theron johnson damon,1,Theth,1,Theth National Park,1,theth albania,1,theth shale,1,Thethi,1,thethi pershkrim,1,thethi shkoder,1,thethi turizem,1,tifozat kuq e blu,1,tingellim per shkodren robert shvarc,1,tingellim-per-shkodren,1,tinka kurti biografia,1,tinka-kurti,1,tinka-thani,1,tiparet e tulipaneve,1,tipet e tulipaneve,1,tish daija,1,tish daija biografia,1,tish daija veprat,1,tish-daija,1,tomor dani,1,tomor-osmani,1,tonin cobani,1,tonin harapi,1,tonin harapi biografia,1,tonin harapi veprat,1,tonin miloti,1,tonin saraci,1,tonin tershana,1,tonin tershana biografia,1,tonin zadeja,1,tonin-harapi,1,tonin-tershana,1,toplane,1,Tourism,1,tradira dhe zakone shkodrane,1,traditat shkodrane,1,traditat-shqiptare,1,tradite zakonore,1,trajneri paulin ndoja,1,trashegimia kulturore,1,tregime nga tashko lako,1,tregimi hane gjaku ernest koliqi,1,trendafili arte,1,trimereshat shqiptare,1,tring smajli,1,tringa e grudes,1,tringa e malcis,1,tringa lahuta malcis gjergj fishta,1,tringa smajl martinit,1,tringe smajli,2,tringe smajlja,1,tringe-smajli,1,triologjia albanica pipa,1,trush berdice,1,tuj kujtue fishten,1,tuk jakova,2,tuk jakova biografia,1,tuk jakova familja,1,tuk-jakova,1,tulipanet e fushes,1,tulipani i pyllit,1,tulipani i sharrit,1,tulipani shqiptar,1,ukbibaj,1,une kam nje enderr,1,universiteti gurakuqi vehbi hoti,1,universiteti shkodres vehbi hoti,1,ura e mesit shkoder,1,ura e shenjte,1,uran butka,1,urat e para ne shqiperi,1,urime per 1 majin,1,urime per vitin e ri ne gjuhe te ndryshme,1,urime per vitin e ri ne te gjitha gjuhet,1,ushqime tradicionale shkodrane,1,vace zela,1,vace zela lemza,1,vace zela rrjedh me kenge ligjerime,1,vace zela shqiperia ime,1,vace-zela,1,vaji i bulbyli poezi,1,vajze shkodrane,1,vale mbi vale,1,vallas ana e malit,1,vangjel gjika,1,vangjel gjika biografia,1,vangjel-gjika,1,vargje kushtuar atdheut,1,vaso pashë shkodrani,1,vau i dejes shkoder,1,vdekja e luigj gurakuqit,1,vdekja e pirros,1,vdekja tuk jakoves,1,vegla muzikore,1,vehbi gavoci,1,vehbi hoti,2,vehbi ismaili,1,vehbi sulejman gavoci,1,vehbi-hoti,1,vehbi-ismaili,1,vehbi-sulejman-gavoci,1,velikopoje,1,velinaj ana e malit,1,velipoja,1,velipoja plazhi,1,velipojak,1,velipoje,1,velipoje shkoder,1,vellavrasi,1,vellavrasi poezi nga ndre mjeda,1,vepra illyricum sacrum,1,vepra zef valentini,1,veprimtari kulturore artistike,2,veprimtari muzikore ne shkoder,1,veprimtari-artistike,1,veprimtari-kulturore,1,vera bitani,1,vera bregu,1,vera-bitani,1,vera-bregu,1,vermosh-shkoder,1,vermoshi,1,vermoshi malesi e madhe,1,vesel rizvanolli,1,vidhgar,1,vig mnele,1,viktor bruceti,1,viktor bruceti biografia,1,viktor koliqi kur bie shi ne shkoder,1,viktor lacaj,1,viktor-bruceti,1,viktor-shiroka,1,vildan tufi,1,vile temal,1,vilze postribe,1,vincenc prennushi,1,Vinçenc Prennushi,1,vincenc prennushi poezi grueja shqyptare,1,vincenc prennushi poezi kuq e zi 28 nandur,1,vincenc-prennushi,1,Vincens Penushi,1,violeta zefi,1,violeta zefi biografia,1,violeta-zefi,1,viti shahini,1,vitore nino,1,vitore nino biografia,1,vitore nino rolet,1,vitore-nino,1,vjeshte gasper pali poezi nga gasper pali,1,vlerat e muajit ramazan,1,vllaznia historia,1,vllaznia kampion,1,vllaznia ne vite,1,vllaznia shkoder,1,vojsava kastrioti,1,vojsava triballi,1,vojsava tripalda,1,vojsava-kastrioti,1,vorri i fratit,1,Vorri nanes,1,vox populi,1,vrasja e luigj gurakuqit,1,vrasja qemal stafes,1,vrasja tuk jakoves,1,vukaj,1,vukatane gur i zi,1,vukjakaj gegaj,1,vuksan vata,1,vuksanaj shale,1,Vulashi Lulzim,1,wassa effendi,1,welcome to shkoder,1,willy-kamsi,1,xhahid bushati,1,xhahid bushati botime,1,xhahid bushati perralla,1,xhahid bushati poezi,1,xhahid bushati tregime,1,xhahid bushati vepra,1,xhahid-bushati,1,xhambazet,1,xhambazet tashko lako,1,xhamia e parruces,1,xhamia e paruces shkoder foto,1,xhamia e plumbit shkoder,1,xhamia e plumbit shkoder foto,1,xhamia e shkodres,2,xhamia parruces shkoder,1,xhamia plumit shkoder,1,xhamia-parruces,1,xhamia-plumbit,1,xhan pult,1,xhelal baku,1,xhelal zejneli,1,xhemal bushati,1,xhemal bushati biografia,1,xhemal naipi,1,xhemal naipi biografia,1,xhemal-bushati,1,xhemal-naipi,1,xhevahir spahiu,1,Zafina Vasa,1,zakonet shqiptare,1,zana popullore,1,zani i shna ndout,2,zef ashta,1,zef deda,2,zef deda biografia,1,zef jubani,1,zef jubani biografia,1,zef jubani histori e gjergj kastriotit,1,zef kadarja,1,zef kadarja biografia,1,zef kadarja lidhje bese,1,zef kolombi,1,zef mala,2,zef malaj,2,zef malja,2,zef ndoci,1,zef ndoja,1,zef ndokillia,1,zef pellumbi,1,zef pllumi,2,zef pllumi rrno vetem per me tregue,1,zef saraci,1,zef simoni,1,zef valentini,1,zef zorba,2,zef-ashta,1,zef-deda,1,zef-jubani,1,zef-kadarja,1,zef-kolombi,1,zef-mala,2,zef-pllumbi,1,zef-pllumi,2,zef-shiroka,1,zef-simoni,1,zef-valentini,1,zef-zorba,2,zeke ndoci,1,zeneli migjeni,1,zeneli migjenit,1,zhani canco,1,zita bonati,1,zita bonati lacaj,1,zog dushmani,1,zog sakoli,1,zogaj liqeni shkodres,1,zogaj scutari,1,zogaj shiroke,1,zogaj shkoder,1,zogaj-shkoder,1,zoja e kalase,1,zoja e keshillit te mire,1,zoja e shkodres,1,zoja keshillit mire shkoder,1,zoja shkoder,1,zoja-shkodres,2,zonja z,1,zorba zef,2,zotnis geg postrippes luigj gurakuqi,1,zotnis jakin shkodra,1,zotnis-geg-postrippes,1,zotnis-jakin-shkodra,1,zues,1,zyliha miloti,1,zyliha miloti teatri migjeni,1,zyliha-miloti,1,
ltr
item
ShkodraDaily: Gjergj Fishta, jeta dhe veprat
Gjergj Fishta, jeta dhe veprat
Gjergj Fishta (Zekë Ndoci, Zef Ndoci) lindi ne fshatin Fishte te Zadrimes me 23 tetor 1871. Me 25 shkurt 1894 celebron Meshen e pare ne kishen e Troshanit- Veprat e shkruara si Lahuta e Malcise, Anzat e Parnasit, Hylli i Drites, Gomari i Babatasit, Mrizi i Zanavet etj, jane me vlera te perjetshme ..
https://2.bp.blogspot.com/-9vNM6-F5nn8/VUAKxQg7M-I/AAAAAAAACOs/vz5VR98kvVs/s1600/Gjergj_Fishta.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-9vNM6-F5nn8/VUAKxQg7M-I/AAAAAAAACOs/vz5VR98kvVs/s72-c/Gjergj_Fishta.jpg
ShkodraDaily
http://www.shkodradaily.com/2013/03/gjergj-fishta-jeta-dhe-veprat.html
http://www.shkodradaily.com/
http://www.shkodradaily.com/
http://www.shkodradaily.com/2013/03/gjergj-fishta-jeta-dhe-veprat.html
true
4794096214637195701
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy