Prenkë Jakova, Prenk Jakova
Prenkë Jakova lindi më 27 qershor 1917, në Shkodër, në familjen e patriotit të njohur shkodran Kolë Dedë Jakova, i cili ka qenë ndër organizatorët e mbrojtjes së kufijve kombëtarë nga agresioni jugosllav në Luftën e Koplikut, në vitin 1920. Që në moshë të re, Prenka mori pjesë në jetën artistike muzikore të qytetit. Këtu ai bëri shkollën e parë të artit. Doli mësues dhe shkoi të japë mësim në shkollat e fshatrave të Shkodrës dhe të Mirditës por nga të shkruarit e veprave muzikore nuk u nda asnjëherë.

Ndërkohë i vëllai i Prenkës që ishte në moshë të re, gjatë luftës së dytë botërore, mori pjesë në lëvizjen shqiptare nacionaliste, dhe me ardhjen në pushtet të komunistëve u detyrua të merrte malet. Për shkak të vëllait, i cili kërkohej, komunistët arrestojnë Prenkë Jakovën dhe e mbajnë disa kohë burgjeve. Prenka, që nuk kishte ushtruar kurrfarë veprimtarie veç detyrës së tij si mësues, lirohet shpejt nga burgu, ndërsa fati i të vëllait do të ishte tepër tragjik, kapet nga komunistët dhe pushkatohet pa mëshirë.

Prenkë Jakova kishte dhe një vëlla tjetër, Dedë Jakova, i cili ishte fotograf i respektuar në qytetin e Shkodrës.

Prenkë Jakova ishte një artist i madh, që megjithë tragjedinë, dhe dhembjen që kishte, arriti të mbijetonte dhe të shkruante duke iu imponuar regjimit komunist me forcën e gjenisë së tij. Kompozitor i shquar dhe themeluesi i gjinisë së operas kombëtare shqiptare, me dy veprat e tij “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” dhe “Mrika”. Kjo e fundit ishte opera e parë në historinë e artit muzikor shqiptar, të cilën Prenkë Jakova e shkroi në bashkpunim me libretistin Llazar Siliqi dhe regjisorin e njohur shkodran Andrea Skanjeti, e që u vu në skenën e teatrit “Migjeni” të Shkodrës.

Pas suksesit të madh që u arrit me vënien në skenë të operas së parë shqiptare “Mrika”, gjatë një vizite që bëri në qytetin e Shkodrës Enver Hoxha, u takua me Prenkën dhe i tha atij se i kishte premtuar për të bërë dhe një opera tjetër për Skënderbeun. Një nga funksionarët e lartë të qytetit të Shkodrës, i cili ka qenë pranishëm në atë bisedë të Prenkës me Enver Hoxhën, dëshmon: Pas atyre fjalëve të Enver Hoxhës, Prenka iu përgjigj: “Po mor shoku Enver, por puna e operas nuk është si bukët që i fut kur të duash në furrë”. Pas përgjigjes së Prenkës, Enver Hoxha filloi të qeshte dhe dha porosi që t’i plotësoheshin të gjitha kushtet Prenkës, me qëllim që ai të vinte në skenë operën “Skënderbeu” - kujton ish funksionari i lartë lidhur me bisedën e Enver Hoxhës me Prenkë Jakovën. Pas atij takimi. Prenka iu vu punës duke punuar nga mëngjezi deri në orët e vona të natës, për të realizuar atë që i kishte vënë si detyrë Enver Hoxha.

Ai e shkroi të gjithë muzikën e operas “Skënderbeu” dhe për disa muaj me rradhë u muar vetëm me ndarjen e muzikës turke nga ajo arabe, gjë e cila deri në atë kohë ngatërrohej nga shumë kompozitorë. Kur e përfundoi muzikën e saj dhe e solli për miratim në Tiranë, Prenkës i nxorën shumë pengesa dhe, ata që ishin ngarkuar për rishikimin e saj, i kërkonin të shkurtonte disa pjesë që sipas tyre stononin. Prenka refuzonte në mënyrë kategorike për ta bërë atë gjë dhe i vetmi që i doli në mbrojtje ishte Fadil Paçrami, i cili në atë kohë kishte dalë hapur kundër metodave të vjetra e konservatorizmit. Opera “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” u shfaq dhe pati sukses të madh që në shfaqjen e parë në Tiranë; u prit shumë mirë nga spektatori dhe nga kolegët, e Prenka pati përgëzime edhe nga Enver Hoxha.

Por disa kritikë mediokër, me qëllime keqdashëse, vazhdonin ta tundonin kompozitorin, i cili u detyrua të ripunojë disa pjesë. Peripecitë e shumta që kishte kaluar për realizimin e saj dhe situata e nënës së tij, e cila kishte kohë që jetonte e paralizuar, e rënduar së tepërmi gjëndjen shpirtërore dhe nervore të tij. Nisur nga këto strese që iu paraqitën dhe duke e parë vehten në një gjendje pesimizmi, më 16 shtator të vitit 1969, kompozitori i famshëm Prenkë Jakova i dha fund jetës së tij në mënyrë tragjike, duke u hedhur nga kati i dytë i Shtëpisë së Kulturës, pikërisht në atë institucion ku ai kishte punuar e shkruar një jetë të tërë.

Në varrimin e tij mori pjesë i gjithë populli i Shkodrës, kurse nga Tirana u dërgua vetëm Sekretari i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve. I vetmi favor që iu bë atij nga shteti komunist ditën e varrimit, ishte dhënia e lejes që ai të varrosej nën tingujt e bandës muzikore të qytetit, të cilën ai e kishte shkruar vetë.

Edhe pse kanë kaluar dekada nga koha kur kompozitori Prenkë Jakova shkroi veprat e tij, ato vazhdojnë të admirohen, ndërsa autori i tyre konsiderohet në mënyrë të padyshimtë nga shtypi dhe kritika e artit, si kompozitor gjenial dhe si një nga kollosët më të mëdhenj të muzikës shqiptare për të gjitha kohrat.. Kjo natyrisht përbën një kënaqësi të madhe për qytetarët shkodranë në mes të cilëve jetoi dhe shkroi.

Veprimtaria muzikore që la Prenkë Jakova është shumë e pasur e konsiston në dhjetra vepra vokale, këngë korale të përpunuara, pjesë orkestrale, pjesë për bandë, muzikë filmash e deri tek operetat e operat. Këngët e tij “Syrin tek qershia” dhe “Margjelo” janë shumë të njohura dhe për shkak të pupullaritetit që gëzojnë shumë kush i indentifikon si "këngë popullore shkodrane".

0 commenti :

Post a Comment

Contact Form

Name

Email *

Message *

 
TOP