Zef Valentini - Giuseppe Valentini

Zef Valentini (Giuseppe Valentini) lindi më 1 korrik 1900 në Padova, Itali. Teolog, Albanolog, Historian, Bizantolog. Vdiq në Palermo, Itali, më 16 nëntor 1979. Më 8 maj 2012 dekorohet nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me Urdhërin "Gjergj Kastrioti Skënderbeu".

zef valentini, giuseppe valentini
Shqiptarë! Duajeni At Valentinin, se ai ju dashuron me zemër. Çmojeni, se ai punon paprerë, për t'ia bërë të ditur botës vlerat tuaja shpirtërore dhe artistike. Ai është juaji, sepse i ka dhënë çështjes suaj mëndjen dhe shpirtin e vet. - Papa Pauli VI, 25 Prill 1968.

Ja, këto fjalë të kumbuara nga Papa Pauli VI përpara mijëra të ftuarve ndërkombëtarë që merrnin pjesë në solemnitetin kremtues të kongresit kastriotian mbajtur më 25 Prill 1968 në Romë, me rastin e 500 vjetorit të vdekjes së heroit tonë të madh kombëtar, janë maja kulmore e vlerësimit të aktivitetit të mrekullueshëm gati 50 vjeçar të një studiuesi të shquar, të një njeriu të ditur të shkencës, të një figure shumëpërmasore e me interesa të gjithllojshme, të një personi me shpirt sa të ndrojtur aq dhe të paepur, të një jezuiti italian, të lindur në Padova (bashkë me shekullin e kaluar, pasi është i datëlindjes 1900), që me të ardhur në Shqipëri nuk u ndal në zhvillimin e thjeshtë të aktivitetit të tij fetar dhe edukativ prej misionari, por me një dashuri të ethshme e çdo ditë e më të fortë, shoqëruar nga një formim rigoroz shkencoro-kulturor, u hodh me të gjitha forcat në vorbullën e njohjes së çdo këndi të jetës dhe historisë së popullit shqiptar, të gjuhës e zakoneve të tij, të panoramës sonë të pasur etnografike e arkeologjike, me rezultate të shkëlqyera në secilën prej këtyre, disiplinave, të atilla sa t'i japin sot njëzëri titullin e njerit nga mjeshtrit më të mëdhenj që ka njohur ndonjëherë shkenca e Albanologjisë.

Madje prania e figurës së një studiuesi me përmasa të tilla, në kaq shumë fusha të historiografisë dhe shkencave shoqërore, e bën të pamundur cilëndo përpjekje për ta karakterizuar veprën e tij në një fushë të caktuar. Gjithsesi nga pikëpamja e karakterit, e rëndësishme do të ishte të ravijëzohej freskia e tij e përhershme shpirtërore, kureshtja gati foshnjore, kurrë i nginjur e asnjëherë i fashitur, i një njeriu që i sheh gjërat dhe njerëzit me një shpirt gjithmonë të ri, paragjykim-davaritës, ku shquhet gatishmëria intelektuale dhe vrulli "djaloshar" për të rrokur gjithçka që i intereson me një pasion kurrë të mugëtuar e vazhdimisht të gjallë. Nga ana tjetër, gjithë rregulli i tij sistematik në kërkime e gjithë ai formim e kultivim i vazhdueshëm shkencor, apo gjithë ai pathos i jashtëzakonshëm për punën që e shtynte të punonte natë-ditë, duke thënë gjithmonë "Duhet të ngutemi, sepse s'kemi shumë kohë", nuk do të kish mjaftuar për të bërë gjithë ato kryevepra që ai la pas, po që tek studjuesi dhe shkencëtari rigoroz nuk do të shihnim një "burrë fjalë pak, derë-çelë, shpirtgjërë, të arsyeshëm e të matur, njëlloj si banorët e maleve shqiptare", - siç i pëlqente ta thërrisnin shpesh; nëse nuk do të shihnim një enolog shije-hollë e anëtar të Akademisë Italiane të Kuzhinës, që i njihte përbërësit e një recete gjelle po kaq mirë sa dhe "aktet shqiptaro-venedikase", nëse nuk do të shihnin një lexues të apasionuar të librave policorë apo të dashuruar marrëzisht pas një Baccelli një Salgazi, një Wiecherti e një Çehovi; nëse nuk do të shihnin vallëtarin dhe këngëtarin magjepës të melodive bizantine me kalime të tonit të nivelit të katërt që ata të cilët kanë ndopak njohuri për muzikën i bën të rrëqethen përpara asaj ç'ka kjo nënkupton; nëse nuk do të shihnin topografin e botanikun profesionist, kujtojmë këtu artikujt shpjegues mbi botanistin dhe albanologun e shquar italian Antonio Baldacci dhe një recension të tij mjaft special në këtë fushë mbi Wulfenian, një lloj bime shumë të rrallë por e gjetur edhe në Shqipëri.

Gjithësesi ia vlen të përmendim në këtë pikë, një episod mjaft interesant në zhbirimin e raportit të tij fillestar me shqiptarët, një episod ky i rrëfyer shumë vite më pas nga Ernest Koliqi, njëri prej bashkëpunëtorëve dhe miqve të tij më të mirë:

"At Valentini mbrriti në Shqipëri në shtatorin e vitit 1922. N'at muaj të ëmbël e të praruar vjeshtor, Shkodra e priti me heshtjen dhe nxehtësinë e rrugëve të saj gjarpnuese, rrethuar me gjethet e zverdhura të lulvileve n'agoni e me aromat e fshehta që asokohe vërshonin prej s'brendshmi në rrugë, tue ardhë prej matanë mureve të larta të oborreve të mbyllura". Sigurisht, në periudhën e qëndrimit të parë në Shkodër, ai do të jetë ndjerë në siklet përpara këtyre dyerve të mbyllura fort, n'ato shtëpi prej të cilave vetëm dritaret e fortifikuara vështronin nga rruga, përballë atyre njerëzve të sjellshëm e madje ceremonialë, por të rezervuar e me pamje të mezidallueshme, mosbesimi, që s'lejonin me u folë as edhe një fjalë më tepër nga ajo që përmbante fjalori i tyre ngushtësisht konvencional.
Edhe pse mundohej të përshtatej me vullnetin më të mirë e me të gjithë "arsenalin" e tij të komunikimit, ai nuk arriti kurrësesi ta thyente akullin me nxënësit e vet, në klasat e gjimnazit ku jepte mësime mbi latinishten, greqishten, italishten, fenë apo historinë e natyrës. Ndihej sinqerisht i pikëlluar për këtë dështim, kur e la Shqipërinë për të shkuar në Xhenova e për të vazhduar studimet për filozofi. E po kaq i izoluar vazhdoi të ndihej edhe atëherë kur u kthye përsëri në Shkodër në vitin 1926, tashmë për të qëndruar gjatë. Mure që dukeshin të pakapërcyeshëm nga moskuptimi e pengonin të vendoste marrëdhënie miqësore me shqiptarët në përgjithësi dhe me nxënësit e vet në veçanti. I përfundonin pa rezultate të gjitha përpjekjet e depërtimit nëpër ata shpirtra që i dukeshin hermetikë. Aq më tepër që ky moskuptim, po i shkaktonte edhe dështimin e detyrës së tij si misionar. Kështu i tronditur së brendshmi nga një krizë ë rëndë shpirtërore, arrin deri në pikën e dorëzimit dhe braktisjes së çfarëdolloj detyre. Vendos madje të kërkojë edhe transferimin. Mirëpo e gjitha kjo ndryshoi në ditën e përvjetorit të ditëlindjes së tij, kur ai vuri re papritmas se sjellja e atyre djelmoshave nuk diktohej nga mosbesimi apo nga mungesa e dashurisë dhe respektit, por nga karakteri i veçantë i shqiptarit, i cili shfaqjet e hapura të ndjenjave i konsideron si akt dobësie".
Që prej atij çasti, akulli u thye. Pak nga pak ai u ndje i rrethuar jo vetëm nga simpatia, por edhe nga ngrohtësia e sinqertë e kujtdo shqiptari me të cilin takohej. Fliste hapur, komunikonte me banorë qytetesh, katundesh, malesh, dëgjonte me vëmendje njerëz të çdo niveli e feje, duke kërkuar të njihej madje dhe me problemet e tyre personale. Një padovani si ai banesat karakteristike shkodrane, i kujtonin shtëpitë e fshatit të vet, në Brenta. E mahniste atmosfera e botës së këtyre familjeve, mbrujtur mes një fisnikërie autentike, e mbetur e pacënuar nga shtrëngatat shekullore. Shijonte me ëndje shurupet e ëmbla të limonëve, rritur në oborret e shtëpive, dardhat e kopshteve shtëpijakë, gatuar me kujdes e ngrohtësi sipas recetave tradicionale, rakinë e fortë të rrushit të vreshtave të Bardhaj e Reçit. Në pazar të Shkodrës, i pëlqente të frekuentonte tezgat e qëndistarëve të bastuneve t'argjendta, të rrobashitësve e tregëtarëve që kishin shëtitur tërë botën. Ndërkohë që në Tiranë kur pas vitit 1941 filloi të punonte si këshilltar e sekretar i përgjithshëm i Institutit Mbretëror të Studimeve Shqiptare, kishte për zakon të vizitonte me radhë, një nga një çdo ditë, të gjitha gjellëtoret e vogla të rrugës së Dibrës, duke shijuar pjatat e shijshme të përgatitura prej guzhinierësh të aftë, ekspertë në artin e guzhinës të Lindjes dhe Perëndimit"...

Po më mbresëlënës nga gjithçka ishte fakti se ai zhytej në botën shqiptare, jo vetëm me interesin e shkencëtarit, por me ankthin e të dashuruarit që mezi pret të zbulojë pjesët më të vërteta e më autentike të objektit të dashurisë së vet. Aq më tepër që kish qëlluar në një kohë kur misionarët e tyre jezuitë tashmë e quanin të konsoliduar pozitën e tyre në gjirin e katoliçizmit shkodran. Megjithatë, me mprehtësinë dhe intuitën që e karakterizonte, ai e kuptoi menjëherë se veprimtaria e tyre vërtitej e gjitha brenda qerthullit katolik shkodran, pa e kapërcyer gardhin e tij dhe pa hyrë në lëmin e gjerë të lëvizjes kulturore dhe shoqërore që kishte nisur të shpërthente në Shqipëri, pas viteve 20-të. Këtë hap cilësor jezuitët do ta bënin vetëm më vonë, në fillim të viteve30-të me botimin e një reviste me qëllime të qarta dhe të prera filozofike, letrare, shoqërore e kulturore, që ata e quajtën L.E.K.A. Është pikërisht kjo revistë ku At Zef Valentini do të dëftojë gjithë pasionin e tij për shkencë, gjithë aftësitë e tij mendore, gjithë vetitë e tij si studiues me përgatitje të thellë e të gjejë, që kapte skajet e erudicionit të ndriçuar nga kultura e tij humaniste dhe të veshur me petkun e largpamësisë dhe origjinalitetit të spikatur të talentit të vet, sidomos në dyert e fushave të shkencave shoqërore.

Asokohe në Shqipëri numëroheshin rreth 170 revista me veprimtari të përcaktuar në fusha të ndryshme të kulturës dhe fesë. Por kriteret nga të cilat nisi punën Zef Valentini qenë goxha të larta në krahasim me ato të të tjerëve. Dalloheshin kryesisht artikujt që filluan të përfaqësonin filozofinë dhe teologjinë, letërsinë dhe historinë, ekonominë dhe të drejtat politike e morale; pra, praktikisht të gjithë argumentet e nevojshëm për ringjalljen dhe zhvillimin e ambjentit shqiptar. Ky nivel mjaft i lartë filozofiko-shoqëror i shkrimeve, pati në fillim kritikë të shumtë që i mëshonin faktit se ai do të sillte moskuptimin e artikujve e të lëndës në përgjithësi, në një kohë kur përkundrazi, ishte pikërisht ky stil ai që filloi të ngjallte kënaqësinë dhe entuziazmin e lexuesve, duke i shtyrë gjithnjë e më tej caqet e zhvillimit të tyre kulturor e duke i bërë ata të ndiheshin krenarë që kishin nisur të arsyetonin në nivelin me të cilin trajtoheshin nga kjo revistë argumente të ndryshëm të realitetit shqiptar.

Ishte koha kur në shpirtrat e shqiptarëve kish filluar të frynte një erë e pastër kthjelluese, çliruese dhe shpresëdhënëse. Ndaj, për ta përforcuar akoma dhe më shumë këtë prirje, revista LEKA, nisi të pohojë me ngulm dhe theks moral "se traditë nuk do të thotë fosilizim brenda një guacke parimesh anakronike, por transmetim e rimishërim progresiv i forcave dhe rezervave reaguese të shpirtit shqiptar, gjithnjë besnik ndaj frymëzimit autokton, porse gjithnjë e më i ndjeshëm ndaj frymës së kohrave të reja", në mënyrë që në këtë botë të veçantë shqiptare, që ka mënyrat e veta karakteristike në konceptimin e botës dhe vlerave të gjithkohshme të jetës, të gjendej një pikë e palëvizshme midis tendencave përçarëse të ekuilibrit midis Lindjes dhe Perëndimit.

E po të numërojmë disa nga kulmet e shkrimeve të mprehta, problemore, e të dendura plot me reçensa e informacione kulturore e filozofiko-shoqërore të nivelit bashkëkohor që botoheshin në radhët e kësaj gazete të shndrruar në model etike dhe iluminimi, do të kuptojmë menjëherë se ajo ka dhënë një kontribut vendimtar në mësimin se si duhen vëzhguar dhe zgjidhen problemet tona kombëtare me seriozitet dhe ndërgjegjje kritike. Theksojmë këtu faktin se Valentini, në krye të kësaj reviste, nuk shfaqej aspak si shkencëtari i zyrave, si teoricieni pa kurrfarë kontakti me jetën, si mendimtar i shquar, por që nuk merr lëndë nga realiteti, por një njeri që impulsi i flaktë i dashurisë dhe humanizmit e shtynte të merrte pjesë në zgjedhjen e nyjeve komplekse të problemeve që lidheshin jo vetëm me albanologjinë, por edhe me vetë Shqipërinë dhe jetën e saj të brendshme. E gjitha kjo kishte vetëm një shpjegim të thjeshtë: brenda tij tashmë rritej e gjallohej një vrull i madh pasional, brenda tij tashmë ai ndihej përfundimisht shqiptar. Kësisoj, për të qe një dëfrim të kalonte nga kërkimi dhe zbulimi i një dokumenti të çmuar historik në një skutë të errët e të humbur të një rafti të pluhurosur biblioteke, në sqarimin dhe shtjellimin praktik të ideve e doktrinave filozofike, - si tek "Ndërgjegjja", kulturë, intelektualitet, diplomë, kolltuk, gjurmime filozofike mbi kuptime të drejta. E mira dhe e keqja, "Lindje e Perëndim", "Tue gjuermue kuptimin themelor të mistikës", "Të drejtat e metafizikës": - apo në diskutime social-politike të kohës, si tek "Morali i pares, "Optimizëm e pesimizëm", "Paqifizëm dhe atdhetarizëm", "Ndërgjegja Publiqitare", "Ndërgjegjja profesionale", "Një ligjë eugjenike" në Shqipëri" (mbi parimet morale të martesës), "Vetëvrasa, "Amicus Socrates... por folja hakun (një polemikë drejtuar Branko Merxhanit në lidhje me meritat e klerit shqiptar), etj. - apo në kritikë e gjuhësi, si tek "Shoqatat gjuhësore të Rilindjes", "Dale,..." (mbi njësimin dhe zyrtarizimin e bashkimit të gjuhëve dialektore), "çështja e gjuhës", vlerësim, pasurim dhe pastaj bashkim i dy dialekteve", - apo më një studim më vete, të titulluar "Në parahistori të shqipes", ku hartohet një radhë prej 277 fjalësh shqipe të dëshmuara në dokumentet historikë të kohës, shumë më parë se sa të futeshin në tekstet shqiptare", - Apo në një punim të gjatë e të vazhduar në rreth 20 numra te "LEKA", mbi "studimin më objektiv të historisë së pedagogjisë'', ku ai merret gjërësisht me davaritjen e kritikave dhe parashtrimin e parimeve frymëzuese të "Radio studiorum" metodës klasike të jezuitëve në edukimin e të rinjve; - apo në atë që mund të quhet perla e gjithë kësaj fushe hulumtimesh, që mban emrin "Nomen Klator" (e po të mblidhej do të formonte një libër të bukur me rreth 250-300 faqe), një fjalor bibliografik iliro-shqiptar, që përmban vërtet të dhëna deri në një pikë të gërmës A, por që fare mirë mund të quhet orvajtja e parë drejt krijimit të një enciklopedie të plotë e të vërtetë, e cila nëse do të vazhdonte të realizonte deri në fund, ashtu siç ishte planifikuar, do të jepte një vizion të mrekullueshëm nga pikëpamja sintetike, e jetës dhe shoqërisë shqiptare në rrjedhën e saj mijëvjeçare.

Në këtë parantezë, edhe pse të një lloji të veçantë e të shtrira nëpër fusha specifike të dijes, janë për t'u përmendur edhe përkthimet e tij të artikujve të ndryshëm mbi albanologjinë, si p.sh. ajo e Baldaccit kushtuar albanologut hungarez, baronit F. Nopça; ajoa e kardinal Tagliavinit mbi "Kardinal Mezzofentin dhe gjuhën shqipe"; ajo e Flavio Banfit me titull: "M'a i moçmi humanist shqiptar, Gjon Gazuli", një kontribut ky mjaft origjinal e jashtëzakonisht i çmuar, i sjellë prej shkrimesh e dokumentesh të panjohura më parë, nga ana e historianit hungarez Ladislav Halik-Borak, që parapëlqente shpesh në artikujt e vet pseudonimin Flovio Banfi. Për t'u përmendur gjithashtu janë edhe studimet e tij mbi shenjtët (ç'ka mund të thuhet se shënon fillimin e traditës sonë hagjiografike - shkencës që merret me studimin e emerave të shenjtëve), ku jepet një listë e hollësishme e një serie emrash të shenjtëve të periudhës kristiane dhe paleokristiane, pak a shumë të njohur e të përdorur në Shqipëri; studimin e titulluar "Një tjetër piktor shqiptar" ku thellohen akoma më shumë studimet e nisura nga Franz Babingeri mbi piktorin e njohur të shekullit të 16-të, me origjinë shqiptare Marco Bazaiti; studimin mbi albanologun e njohur gjerman të balkanologjisë Alois Schmaus, etj. Të gjitha këto, pavarësisht se janë tema që i përkasin një publiku të specializuar, janë shembuj të padiskutueshëm të erudicionet të jashtëzakonshëm që shquante Valentinin.

Megjithatë, raporti më i veçantë që autori arriti të krijojë përtej fushës së historisë ishte ai që i përket letërsisë shqiptare. Që në fillimet e qëndrimit të tij në Shkodër, e pastaj edhe në Tiranë, ato pak orë të ditës që i mbeteshin të lira, si për t'u shplodhur, ai ia kushtonte ose ndonjë përkthimi ose ndonjë krijimi të tij origjinal si p.sh. poezia "Flamuri u ngjall", apo oda e mrekullueshme kushtuar Shtjefën Gjeçovit, këtij martiri të idesë kombëtare, e cila fitoi jo vetëm miratimin e të madhit Gjergj Fishta, që e botoi atë në revistën "Hylli i dritës", por edhe admirimin e tij, përderisa e ndërfuti këtë odë 21 strofëshe në veprën e vet antologjike "Bota shqiptare", botuar më 1943. Në këtë krijim Valentini shpreh qartë gjithë cilësitë e veta poetike me të cilat e kishte pajisur natyra, por njëherësh edhe dashurinë e tij të zjarrte për Shqipërinë dhe njerëzit e saj të shquar. Gjithësesi, fusha ku autori ka dhënë prova me të vërtetë të shkëlqyera zotësije poetike janë përkthimet (në prozë të ritmuar) e tragjedisë "Poliekti" të Korneit (së bashku me At Fulvio Cardionano) dhe "Sauli" të Alfierit, për të cilën Kalio, do të shprehehj se "e gjykonte mjeshtëror përkthimin e Valentinit", duke ua paraqitur lexuesve shqiptarë me këto fjalë: "Sauli një ndër kryeveprat e Alfierit, jo vetëm i ka ruejtë vetitë e rralla artistike, por disi asht përtritun e rinue në kët përkthim të Valentinit".

Madje aq e famshme është kjo vepër, sa përdoret ende dhe sot si klasike e shqipes, në degën e gjuhës dhe letërsisë shqipe, në fakultetin e letrave të Universitetit të Palermos. E ashtu siç tregon Karl Gurakuqi, "Studentët e shumtë përgjatë brezave kanë përfituar mjaft nga ky përkthim, duke bërë krahasime në mes të dy gjuhëve, sidomos në pikëpamje të strukturës gjuhësore dhe pasurisë së mënyrave të shprehjes, të posaçme për secilën prej tyre. Kjo e fundit është një fushë ku At Valentini tregoi jo vetëm pasionin dhe talentin, por edhe aftësi të spikatura prej shkencëtari të mirëfilltë. Duke marrë parasysh shembujt e poetëve të mëdhenj të asaj kohe si Fishta, Mjeda, Zef Skiroi, Prenushi, Asdreni e Koliqi, ai u orvat t'u japë këshilla e t'i mësojë të rinjtë si të fillojnë të bëjnë hapat e parë në lëmin e poezisë, si t'i njohin e t'i përdorin rregullat e metrikës, si të bëjnë numërimin dhe theksimin e rrokjeve, si të krijojnë vargjet e rrafshta, të këputura e rrëshqitëse, vargjet klasike e moderne, strofat dhe rimat". Madje, në lidhje me rimat, sipas rrëfimeve të bashkëpunëtorëve të tij, tregohet se Valentini pat punuar gjatë për të ndërtuar rimarin e gjuhës shqipe, një vepër kjo voluminoze, që përfshinte një sasi prej 30 mijë skedash të seleksionuara, por, që s'arriti dot të shihte dritën e botimit.

Fati i kësaj vepre nuk dihet as në dorëshkrim, por ajo patjetër që do të kishte zënë një vend me mjaft rëndësi në fondin e letërsisë sonë. Megjithatë, punimet e tij mbi metrikën e vargjeve të botuara në shumë pjesë në revistëen "LEKA", nën okelion "këshilla të rinjve në punim të vjershave", duke i plotësuar, përmirësuar e strukturuar, Zef Valentini ia dorëzoi në formën e një traktati, Ministrisë së atëhershme të Arsimit, për ta përdorur si tekst në shkollat shqiptare, duke parë që asokohe një libër i tillë mungonte. Po të përjashtojmë këtu veprën e Luigj Gurakuqit të vitit 1906, "vargnimi në gjuhën shqipe" dhe ndonjë libër tjetër pa shumë rëndësi, ky do të qe i pari libër i këtij lloji në gjuhën shqipe, por që mjerisht nuk arriti të botohej për shkak të trazirave të luftës në Shqipërinë e viteve 1943-1944. Gjithësesi, vlera më e çmuar që i ka lënë letërsisë sonë, janë kritikat e një niveli elitar që ai ka dhuruar për figurat më të mëdha letrare të Shqipërisë së asaj kohe.

Kështu, në këtë panoramë recensionesh e artikujsh, paraqitet madhështore sprova e tij mbi Fishtën, me anë të cilës autori mëson të japë çelësin për të hapur thesarin e poezisë fishtiane, duke e gjetur atë në konceptin heroik të një jetese të mbrujtur nga kurajoja, qëndrueshmëria, vlera morale, besnikëria dhe nga tërë ajo mori gjërash që janë rezultat i tyre i drejtpërdrejtë, si mënçuria, fisnikëria, mikpritja, bujaria dhe dekori i saj pafajësor e gati naiv. Duke vënë para syve të lexuesit jo vetëm shpirtin dhe format popullore që shfaqen qartë në veprën e poetit të "Lahutës së Malcis" (metrika, stili, vlerat etike dhe juridike tradicionale), por edhe brenditë e reja ideologjike që e rigjallojnë atë, ai thekson se "duke pranuar stilin e rapsodëve që i pëlqen aq shumë popullit të tij, Fishta pranon gjithashtu edhe përralloren si sfond a dekor letrar, por nuk kërkon të pranojë kurrësesi përkundjen si në djep të njerëzve të Atdheut të vet në një jetë ëndërrimtare; Përkundrazi, kërkon ta parapërgatisë trimërisht dhe shpirtërisht popullin e tij për një Rilindje, të kuptuar jo vetëm si një luftë apo një luftë për pavarësi, por si një ringjallje të gjithanshme të jetës shpirtërore kombëtare, si një ngritje totale të saj në një shkallë më të lartë qytetërimi, bazuar gjithmonë në parimet e shëndosha etike tradicionale...".

"Nuk gjejmë tek Fishta kurrfarë rrethanash motivuese e përjetuese të luftës, në një kohë kur është konstante përherë një thirrje e fortë ndaj virtyteve shoqërore themelore për etikën tradicionale shqiptare, të mishëruar në traditën juridike të kanunit të maleve". E, kjo për faktin se vlera të tilla, padyshim mjaft të çmueshme, mund të strukturojnë një bazë të fortë e për t'u pasur zili në ndërtimin e jetës kombëtare. "Është pikërisht ky program i frymëzuar nga ide të reja të shkrira aq natyrshëm me ato të vjetrat, e që ngjizet aq mirë në personalitetin e spikatur të Fishtës, ai që mund të na ndihmojë në zbërthimin e poezisë së tij" - nënvizon Valentini. "Ndaj, merita më e madhe i takon jo vetëm intuitës për të pranuar dhe strukturuar këtë mpleksje të tillë vlerash, por edhe aftësia për t'i dhënë këtij drejtimi të ri të jetës shqiptare një zë të fuqishëm e një program të thellë e të ekuilibruar, të hartuar në gjirin e një poetike që e lartëson jo vetëm si poet të madh, por edhe poet kombëtar, e padyshim njëri nga më të mëdhenjtë në botë, të cilit për t'u emëruar si i tillë, i mungon vetëm fakti i të qenit të përkthyer në gjuhët kryesore".

I rëndësishëm për t'u theksuar në studimet e Valentinit mbi Fishtën është edhe cilësia homerike dhe prirjet mikelangjeloliste që ai vëren në poezinë e tij. Kështu, shfaqet gjenial krahasimi bazuar në vargje, detaje historike e koncepte, i "Lahutës së Malcis" dhe kryeveprave homerike (i vazhduar në disa numra të "Leka"-s), për të arritur në "përfundimin e lavdishëm" (siç shprehet P. Marlekaj) se "Fishta mund të rrijë fare mirë në radhë me Homerin, ose më përpiktas, në analogji proporcionaliteti me të". Aq më tepër që ai e cilëson atë "homerik, por jo homerid", me fjalë të tjera: "Dy poemat, po të ishin dy piktura, do t'i vinim në të njëjtën dhomë galerie, për të ba "pendant" njëra-tjetrën, pa guxuar të caktojmë diçka më tepër, por duke mohuar prerazi se njëra është kopje e tjetrës". E kjo për faktin e pamohueshëm se "Fishta nuk kopjon, as nuk imiton, por mban me Homerin një ngjashmëri të përpjeshshme, mjaft ngjashmëri që nuk e vendos nxënësin në një shkallë më të ulët nga mjeshtri, apo si një shtojcë e tij, por baraz me të".

Po kaq e paharrueshme është edhe përpjekja tjetër e Valentinit për të analizuar poezinë e Koliqit. Në këtë pikë, do të ishte me vlerë të paraqisnim teknikën dhe zgjidhjen e veçantë të metodës që Valentini përdorte në kompozimin e një kritike letrare. Në studimet e tij, vendin parësor nuk e zë kurrë vepra letrare në autonominë e saj, me përfundimet pasuese, vlerësuese apo paragjykuese; përkundrazi, parësor dhe konstant është qëllimi për të rrokur heteronominë në thelbin e vet, ose e shpjeguar më tej, për të ngërthyer indet e larmishme e nyjet e pazgjidhshme të lidhjeve me format e qytetërimit dhe ethshmërinë shekullore të jetës kolektive, prej së cilës ato marrin domethëniet më të vërteta e më të përjetshme. Shëmbulli më i mirë i përdorimit të kësaj metodologjie është sprova "Jeta shkodrane përmes shkrimeve të Koliqit", e përpunuar më vonë në të famshmen "Shkodra dhe poeti i saj", sprovë në të cilën hapësira (vepruese) e poetit shërben me një efikasitet befasues në kuptimin e ideologjisë dhe spiritualitetit intim që qarkullon në veprën letrare të E. Koliqit, i poetit i cili qe i pari që arriti të kuptojë e të këndojë në lirikat e tij Shkodrën, "këtë qytet sekret e shumëformësh, që sa më shumë ta njohësh e ta studiosh aq më shumë forma të reja i zbulon; ato të duken sikur të zhvillojnë shumë kinde të këtij sekreti, kur në realitet të bëjnë të gjendesh përballë një misteri të ri".

Duke bërë krahasimin midis Ndre Mjedës dhe Ernest Koliqit, Valentini vëren se "gjer në kohën e daljes së tyre, Shkodra s'kish pasur kurrë një poet të sajin. Duam të themi jo një poet që t'ishte biri i saj e ta ilustronte hijshëm me famën e vet, por një poet që ta ndjente e ta kremtonte në gjithë madhështinë e saj". Sepse janë pikërisht këto karakteristika të historisë së qytetit, ajo lëndë që E. Koliqi rroku, blatoi por edhe përjetoi në mënyrën e vet misterioze prej shpirti poeti. Është pikërisht kjo aventura në të cilën ai u rrek: "Të ndjekë fijet e pejzave të shpirtit shkodran, me rezultat atë "shkundje" të fortë ideologjike që ai arriti t'i japë kësaj bote në krizë të plotë transformimi, për shkak të shqyerjes nga aspiratat e reja për të provuar bashkë me kënaqësinë e kësaj shkundjeje edhe shijen e skandalit që i rri gjithmonë përbri gjithçkaje: "për konservatorët ajo nuk qe mjaftësisht konservatore, për inovatorët tejmasësisht konservatorë", një skandal ky që asokohe nga letrar shndërrohej menjëherë edhe në moral". Nisur nga kjo metodë e studimit kritik dhe nga rrjedha e arsyetimit esëtetik dhe lirik të autorit në përfundim të sprovës Valentini na jep një portret mjeshtëror të E. Koliqit dhe një mesazh të sintetizuar, teknik dhe shpirtëror të veprës së tij: "Gjuha e poetit kullon prej Shkodrës dhe maleve të saj" - shpjegon ai, por nuk është as njëra as tjetra: "Ëmbëlsia dhe ngrohtësia e saj i drejtohet kujtimeve shkodrane, ndërkohë që entuziazmi dhe pathosi i jepet misionit të Shkodrës në shërbim të Atdheut", për t'u ngërthyer në një ndjesi të vetme: "Shkodra nuk mundej e nuk do të mundet kurrë të bëjë pa poezinë e tij. Përkundrazi, me të në gji, ajo do të jetojë gjithmonë e gjallë, si një pikturë prekëse dhe gjallimndjellëse, një pikturë që s'e pat bërë e s'ka për ta bërë askush ndonjëherë".

Në vazhdim të udhës së vet në "historinë" e mendimit kritik shqiptar i prirur nga formimi i tij i spikatur dhe i rreptë me theks klasik, Valentini shpejt do të gjendej në pragun e kërkimit dhe të zbulimit të asaj çka klasike përmban brenda saj tradita letrare shqiptare. Kështu, ai ishte i pari që rrëmoi në vargun e humanistëve të mëdhenj shqiptarë duke shkruar një studim të gjatë (në disa numra) për më të madhin prej tyre, Marin Beçikemi (me nëntitullin "Një humanist shkodran"), për të kaluar më pas në sprovat madhështore mbi De Radën ("Jeronim De Rada në literaturën dhe historinë shqiptare) dhe Zef Skiroi-n (Zef Skiroi: përfaqësuesi i traditës klasike të poezisë shqiptare"). Përsa i përket veprës së De Radës, tek Valentini spikat mbi të gjitha trajtimi i mprehtë e filozofik që ai i bën karakterit parësor e mbizotërues të shpirtit të poetit: religjiozitetit, bazuar filologjikisht edhe në detajet që jep vetë autori në shkrimet e tij autobiografike. Në këtë këndvështrim, duke nxjerrë në pah mistiçizmin e De Radës, sentimenti që shfaq veten më shumë se të gjithë të tjerët në poezinë e tij, studiuesi argumenton se prej zemrës së këtij mistiçizmi grafillon pohimi konstan i një previdence, që ruan në vetvete fatet e njeriut, të kombeve e të gjithë botës.

Një sentiment ky që e bindi De Radën të ndihej i shënjuar për të ringjallur shpirtin e bashkëkombasve të tij, që ai besonte se kish një mision të pashlyeshëm nga çfarëdolloj shtypje dhe pengimi. Një misioni të cilit Valentini do t'i përgjigjej me të gjithë pathosin shqiptar të kredos së tij. "Edhe ne si ai, besojmë në providencën e kësaj vepre"... "E mund të thuhet pa ndroje se De Rada qe i pari që arriti t'i bëjë të njohur Evropës ekzistencën e një Shqipërie - Atdhe të heronjve e truall të njerëzve me ndjenja fisnike, të denjë për të rrojtur një jetë të tyren krahas të gjithë atyre kombeve që Zoti u ka dhënë një fytyrë, e rrjedhimisht një mision". Por nga ana tjetër, s'mund të lëmë pa përmendur e pa i quajtur filatë, të gjithë ata që nuk arrijnë dot të njehësohen me konceptin fetar fisnik të Atdheut, pikërisht pse për ta është më interesante lënda se sa shpirti i veprës". E diku më tej, shpall hapur thirrje-sfidën e tij për të gjithë shqiptarët, duke thënë: "Ndaj, ne vazhdojmë të kemi edhe sot, të njëjtën kredo me De Radën. Besojmë si dhe ai në Zot, e besojmë si dhe ai në Providencë, rrjedhimisht besojmë edhe në misionin që zoti i ka dhënë Shqipërisë e që do të bëhet realitet vetëm atehëre kur të vihen në jetë idealet fisnike të De Radës".

Pra, po të kalojmë përtej meritave letraro-shkencore të studimi dhe ta zhveshim atë nga petku i klerikut, fjalë të tilla janë emblemë e faktit se brenda zemrës së At Zef Valentinit, nuk flakëron vetëm zjarri i një albanofili (gjë, që dhe më vete do të qe kolosale), por gjallon regëtima më përshkënditëse e zemrës së një shqiptari të zhurritur për Atdheun e vet. Për këtë lloj zjarrmie proverbiale dashurie, brezat le t'i mbeten përjetësisht mirënjohës kujtimit të tij. Gjithësesi, ai nuk mbeti me kaq. E vazhdoi hulumtimin edhe me veprën e italo-arbëreshit tjetër të madh, Zef Skiroit, duke nxjerrë në dukje frymëzimin e poetit bazuar nga njëra anë në njohjen e thellë të këngëve tradicionale shqiptare dhe nga ana tjetër në traditën klasike të Karduçit, Dantes dhe Naim Frashërit, për të arritur në një formë aq të përpiktë e të lëmuar rime e ritmi e me një mjeshtëri të atillë në përdorimin dhe ndriçimin e vlerës së fjalës, që asnjë poet shqiptar para dhe pas tij s'arriti ta tejkalojë. Madje për kryeveprën e (pambaruar) të Skiroit, "Kthimi", Valentini do të shprehej akoma dhe më bujshëm, duke i mëshuar idesë së njohjes së saj në rolin e një poeme të shenjtë të një doktrine të lartë - si kryevepra e poezisë filozofike dhe religjoze shqiptare, e cila për nga shtrirja dhe thellësia e doktrinës që përfaqëson, për nga kthjelltësia, fuqia shprehëse, shkrepëtima dhe lartësia marramendëse e gjuhës së përdorur, është për shqiptarët ajo ç'ka është për italianët "komedia hyjnore" e Dantes. "Madje, përveç kësaj, "Kthimit" duhet t'i njihet - akoma dhe më shumë se çdo gjë tjetër - parësia në rang botëror si poemë e ekumenizmit, ku çdo e vërtetë filozofike dhe religjioze arrin të shprehet ashtu siç mund të konceptohet më mirë, brenda ambjentit të vet, të marrë, të çliruar nga lënda bazë, e pastaj të ripunuar si një diamant, të ngallmuar për të shkëlqyer fisnikërisht në kurrorën e mrekullueshme të katoliçizmit më ortodoks; e bashkë me të edhe vetë Shqipëria e vogël, aq e ngucur në kufij, po aq vërshonjëse në vitalitet njerëzor, gjithnjë e më shumë efikase sa më shumë e injoruar, aq xheloze në ruajtjen e individualitetit të saj etnik, po njëherësh edhe aq universaliste, kaq fatkeqe, por dhe gjithmonë e ruajtur nga Zoti në vijim të misionit të saj sekret; Ja, falë tij, Shqipëria e vogël dhe e madhe, zë një vend të merituar, në mos nderi, në historinë e ekumenizmit botëror".

Megjithatë, pavarësisht nga ky kontribut i çmuar në lëtersinë shqiptare dhe në fondin e mendimit kritik të figurave të saj të shquara, pasioni i tij më i gjallë për gjatë gjithë jetës dhe fusha shkencore e studimeve ku ai shpalosi gjithë erudicionin e vet të stërmadh ishte historia e Shqipërisë, shoqëruar me predispozitën më se konkrete për një rradhitje, seleksionim e dokumentim kapilar të të gjitha burimeve të saj të mundshme. Në këtë pikë, si për ta ilustruar këtë predispozitë të tij të brendshme, ia vlen të theksohet një karakteristikë a dhunti e veçantë e Valentinit: rregulli i përpiktë mendor në të cilin çdo ide për aq sa është e mundur nga pikëpamja njerëzore, shoshitet, kontrollohet e zinxhirësohet racionalisht në të gjitha të tjerat. "Shqiptarët janë një popull i çuditshëm. Të huajve u duket se kanë një tërësi ligjesh e parimesh që kundërshtojnë njëra-tjetrën, konflikte të pashërueshme, grindje të brëndëshme ku ndryshimet fetare, rajonale dhe kulturore, nxisin impulse të papërmbajtshme shkatërruese, mirëpo pas kësaj, kur bëhen gati të shprehin një gjykim negativ mbi mundësitë e mbijetesës kombëtare, vërejmë se si shpërthen papritmas prej thellësive të shpirtit të tij një ndjenjë e fortë vëllazërimi që të shtang e të magjeps".

Valentini e njihte këtë fenomen të jashtëzakonshëm, por dëshironte që të gjente prova shkencore që manifestimet e unitetit kombëtar nuk ishin shpërthime çastnore të krenarisë, por simptoma të pandryshueshme të një homogjeniteti të fshehtë të themelit të vet autokton. Ja, kjo ishte arsyeja madhore që ai iu përvesh punës studimore nëpër rafte e arkiva bibliotekash, duke grumbulluar një sasi të bollshme dokumentash të pa botuara ose të botuara veç pjesërisht apo të mbetura në dorëshkrim. Qëllimi i tij kryesor ishte sistemimi në mënyrë të qartë i periudhave më të trazuara të historisë shqiptare, nëpërmjet sitës së një kontrolli të saktë të dokumentacionit. Për këtë arsye, ai ndërmorri fushata të shpeshta kërkimesh arkivistide në Itali, veçanërisht gjatë verës, duke filluar që në vitin 1932 në Arkivin Civil të Padovës, më 1934-35 në atë të Ambasadës së Spanjës në Romë pranë Selisë së Shenjtë, nga 1935 deri më 1938, frekuenton dendur Arkivën Sekrete të Vatikanit dhe atë të Shtetit në Venezia. Më 1939 shkon në Napoli, ku viziton Benedeto Crocen, asokohe filozof me famë botërore, duke i kërkuar atij tregues shpjegimorë për Arkivën e Napolit dhe një letër rekomandimi për drejtorin e këtij arkivi. Madje tregohet se ai s'u zmpraps së vazhduari kërkimet e tij si inspektor i Arkivës historike të Korfuzit më 1942, edhe pse gjatë shfletimit të materialeve i duheshin mjete të posaçme mbrojtëse nga infeksioni që mund t'i përhapte mortaja e një lloji të veçantë që shkakton "lunga" të mëdha në trup e që mikrobin e saj mund ta mbajë të mbijetuar për shekuj të tërë.

Fryt i gjithë kësaj veprimtarie hulumtuese qenë studime me të vërtetë të çmuara për shkencën e historiografisë shqiptare, ku më hollësisht mund të përmendim serinë e gjatë të dokumenteve të botuara në "Leka", në okelion "Përpjekje për liri të Shqipnisë" nga sundimi turk në fundin e shekullit të XXI dhe fillimin e shek. XVII, "Hulumtime të para ndër arkiva spanjolle për historinë e Shqipërisë"; serinë tjetër të gjatë të dokumentave me titull "Shkodra dhe Shqipëria në vitet 1732-1735; "Prej dokumentave të Farlatit", tekst, përkthimi në shqip dhe komenti historik i një dorëshkrimi anonim shkodran midis viteve 1772-1798, mbi gjëndjen e dioqezës së Shkodrës; "Dokumente mbi kohën e Mustafa Pashës (1826-1827); "Dokumente mbi Pashallarët e Shkodrës në shekullin e XVIII", botim ekstraktesh e komentimi historik i Relatave të paraqitura Princit dhe Senatit nga Zorzi Grimani, proveditor i përgjithshëm i Dalmacisë dhe Shqipërisë (1732-1735); etj. Duke i këshilluar studiuesit të dilnin nga rebuloza e miteve patriotike dhe t'i përvisheshin argumentimeve shkencore, por edhe duke flakur tej vetes pohimet e disa etnologëve dhe linguistëve të huaj mbi Shqipërinë, At Zef Valentini filloi të bindej përditë e më shumë se ishte i pranishëm në një komb me fizionomi të veçantë. Dora-dorës zbulonte tek ai elementë origjinalë dhe me intuitën që e karakterizonte, dallonte brenda tij një strukturë të fshehtë unitare. Megjithatë, me instinktin e shkencëtarit, ai donte që të gjitha këto cilësi të arrinin të shpalleshin shkencërisht. Synonte t'u vinte sa më shumë në ndihmë historianëve të Shqipërisë për të pikasur e përcaktuar si duhet konturet e qenies shqiptare, e për të saktësuar kështu qëndrueshmërinë dhe autenticitetin e vlerave origjinale të racës.

Mirëpo çelësin për të zhbiruar hapësirat e fshehta të shpirtit shqiptar, atij ia dha kodi i maleve shqiptare, "kanuni i Lekë Dukagjinit" në të cilën përmblidhen rregullat dhe të drejtat zakonore, që organizonin jetën e këtyre njerëzve. Do të qe kjo një dashuri e re për jezuitin e pasionuar nga e cila s'do të shqitej dot gjer në fund të jetës. Madje, tregohet se ai u zhyt aq shumë në njohjen e mentalitetit shqiptar të rrëfyer nga kanuni, e përqafoi atë me aq shumë entuziazëm, saqë shumë gjëra të jetës (qoftë edhe të përditshme) nisi t'i arsyetonte bazuar në parimet e këtij Kanuni. Ndaj, nuk ke si të mbetesh i mahnitur përballë ndërmarrjes që ai i kushtoi studimit të kodit tonë zakonor, për t'i dhuruar kështu kësaj fushe të kulturës sonë, një korpus të tërë veprash monumentale. E filloi me "Mendime paraprake dhe të përgjithshme mbi kanunin" të botuar më vete në vitin 1942 në "Studime dhe tekste", së cilës i shtoi "Tributë e Shqipërisë së Veriut'': Shënime mbi organizimin e tyre shoqëror dhe politik" (botuar në vitin 1943). Pastaj vazhdoi me "Kanunin e Lek Dukagjinit sipas versionit të Mark Sadikut'', të parit të djelmnisë së Shalës" (po në "Studime dhe tekste"), për ta përfunduar me ajkën e hulumtimeve të tij në lëmin e studimeve mbi kodin tonë zakonor, ku spikasin: "Familja në të drejtën tradicionale shqiptare" (Vatikan, 1945); "E drejta e komunitetit në traditën juridike shqiptare'' (Firence, 1956), ku trajtohen gjërësisht parimet themelore të së drejtës publike shqiptare dhe në shtojca të veçanta jepet një informacion i bollshëm mbi fiset antike ilire dhe tributë shqiptare të mesjetës dhe kohëve moderne", "Ligji i maleve shqiptare" (Firence,1969), ku përmblidhet një bashkësi prej 252 dokumentesh mbi të drejtën tonë zakonore, të mbledhura e të strukturuara nga Zef Valentini, bazuar në kërkimet e bëra nga misionet e ndryshme jezuite gjatë viteve 1880-1932; e së fundi "Akte juridike shqiptare", botuar në dy vëllime, në Munich në vitet 1968-1969, dhe kushtuar kujtimit të historianit me famë ndërkombëtare Franc Babinger. Është një vepër që përfshin një korpus interesant dokumentesh nga historia e së drejtës shqiptare në një periudhë të gjatë kohore. Janë rreth 320 tekste juridike, latine, greke, sllave, italiane, franceze e shqiptare, të mbledhura nëpër arkiva e koleksione të ndryshme, të përkthyera në latinisht, që shkojnë që nga shekulli V e.s. deri në vitin 1406.

Janë këto 3 veprat e fundit, maja më gjeniale e studimeve të tij në këtë fushë, që së bashku me përshkrimet e Gjeçovit e të misionarit italian Ernesto Cazzi mbi kanunin, formojnë bazën themelore për njohjen e thellë dhe shkencore të këtij aspekti magjepës të traditës shqiptare. Po ajo që ia vlen të nënvizohet është se në të gjitha këto punime, filli përshkrues i mendimit të tij ishte kundrimi jo i vlerës letrare të kanunit si diçka kalimtare, por i shpirtit të tij të pavdekshëm, për të vënë në lëvizje racën e vjetër, me qëllim që ajo t'i shërbejë krijimit të një shteti të ri e të pavarur drejt arritjeve të larta të qytetërimit, në përputhje me nevojat e kohrave të reja. E pikërisht për të arritur këtë mision gjatë 8 vjetëve që drejtoi revistën "Leka", Valentini ndërrmori një program tendencë që synonte analizimin e së tashmes dhe ndërtimin e së shkuarës, që përgjatë një orvajtje të guximshme të vendoste bazat e një ardhmërie të karakterizuar nga cilësitë e veçanta të shpirtit etnik, që janë dashuria për lirinë, lidhja e fortë me traditat e shëndosha, ndjenja e lartë e nderit, tek e cila shkrihen njëherësh ndjenjat e dinjitetit të drejtësisë, aq shumë të përhapura mes shqiptarëve në bazë të ligjeve të sakta gdhendur në kanun.

Në këtë kuptim analet historike të revistës "Leka", mbeten një monument i shkëlqyer i veprës së ringjalljes kombëtare, që u nxit dhe u udhëhoq me një urtësi gjeniale dhe ngutje vëllazërore në shërbim të Atdheut të vet të "adaptuar", Shqipërisë, nga ana e Zef Valentinit dhe e bashkëpunëtorëve të guximshëm që e rrethonin. Edhe pse në vitin 1940, e ndërpreu botimin e kësaj reviste, për shkak se siç pohoi ai vetë më pas, "nuk ndihej i lirë të thoshte atë ç'ka dëshironte", ndërmarrjen e vet të palodhur hulumtuese ai se rreshti kurrë. Në vitet 1937-40 punon për hartimin e një vëllimi të çmuar me titull "Sprovë mbi një rregjistër historik të Shqipërisë" të botuar në bzshkëpunim me At Fulvio Cordignano, e të vlerësuar me çmim nga Akademia Italiane. Është ky një vëllim me rreth 150 faqe, në të cilin listohen rreth 1500 dokumente që i përkasin shekujve të XII-XV, duke arritur saktësisht deri në vitin 1568, me një rëndësi të jashtëzakonshme për të saktësuar panoramën historike të ngjarjeve të ndryshme në të cilat është trazuar jeta shqiptare gjatë këtyre shekujve.

Pas kësaj përpjekje triumfale, në detyrën e re si këshilltar i Qendrës së Studimeve Shqiptare, ai nis përpilimin e dy serive të reja nën emrin "Studime dhe tekste", që përmbajnë një vëllim me studime dhe tekste juridike dhe një tjetër me studime dhe tekste arkeologjike. Gjatë kësaj kohe, i ngarkuar nga Qendra e Studimeve të Akademisë Italiane, ai vazhdon të hulumtojë e të skedojë disa qindra vepra, shumica prej të cilave pranë Institutit Oriental të Romës, për të arritur kështu në hartimin dhe redaktimin e 5 vëllimeve të mëdhenj të një kronologjie krahasuese të quajtur "kontribute të kronologjisë shqiptare". Është ky një tjetër "moment", që me plot gojën mund të emërtohet i rrallë për nga vlera që ka në mbushjen e periudhave të errëta e të pak-dokumentuara të historisë sonë. Madje në parathënien e vëllimit të parë, autori shpjegon se "ka për qëllim të mbledhë me 16 vëllime me nga 350 faqe secili, ngjarjet më kryesore historike, etnografike, religjioze e politike të Shqipërisë, duke filluar nga epoka e Ilirisë antike deri në vitin 1945. Kështu, vëllimi i parë, sipas idesë së Valentinit përmban kronologjinë e periudhës romano-bizantine nga vdekja e Konstantinit deri në vdekjen e Teodosit dhe ndarjen përfundimtare të Perandorisë (331-395 p.k). Kurse vëllimi i dytë, i ndarë në dy pjesë, (nga i cili u botua vetëm pjesa e parë), merret me trajtimin e "Invazioneve barbarike" të periudhës 395-700. Në fakt, materiali i mbledhur dhe i redaktuar nga ana e autorit për 5 vëllimet e para shkon deri në shekullin e XIII.

Gjithësesi, edhe në vëllimet e botuara, me aq ndërgjegjje shkencore dhe me aq dashuri për vendin tonë, Zef Valentini arriti të tregonte me fakte se Iliria në atë periudhë ka luajtur një rol të dorës së parë në historinë e Romës, duke i dhënë asaj: perandorë, gjeneralë e dijetarë të lartë. Gjejmë ilirë të mëdhenj jo vetëm në administratën civile e ushtarake, por edhe në lëmin kultur e fetar, ç'ka dëshmon kontributin tonë me të vërtetë të madh, në fushën e "euristikës" historike. Të rëndësishme në këtë periudhë janë edhe studimet e llojit të veçantë që Valentini kreu mbi numizmatikën të kulmuara në artikujt: "Numizmatika saveriane" (1939), ku bëhet një përshkrim i hollësishëm i koleksionit të këtij kolegji, me rreth 3500 njësi monedhash të ndryshme, ku interes special paraqesin ato ilirike dhe mesjetare; "Numizmatika në Shqipëri" (1939) ku bëhet një panoramë e përgjithshme e elementeve numizmatikë të vendit tonë dhe "Sprova mbi numizmatikën shqiptare" (1941), një seri artikujsh të fokusuar kryesisht mbi numizmatikën iliro-epiriote.

Në vijim të kësaj veprimtarie mund të përmendim një studim të veçantë mbi arkeologjinë, të botuar në "Leka", të pajisur me skica, planimetri e foto, e të titulluar "M'a e bukura kishë e moçme shkodrane", që i bashkëngjitet një studimi më të gjerë të quajtur "Shëtitje historike në Shqipërinë e Veriut", një punim ky i rrallë, i botuar me vijime gjatë viteve 1941-1942, në revistën "Drini", i pajisur me mjaft ilustrime të qyteteve, kishave, kështjellave dhe kostumeve shqiptare, përbri shumë disenjove të monedhave tona antike; Një punim ky që po të mblidhet e strukturohet do të përbënte një libër të mrekullueshëm, tërheqës e të rrëfyer këndshëm, në rolin e një guide udhëheqëse për këdo që donte të vizitonte Shqipërinë e të njihej me aspekte arkeologjike, historike, etnografike, folkloristike e toponomastike të shoqërisë së saj. Për fat të keq, lastrat madje të shtypura të librit u varrosën nën gërmadhat që lanë bombardimet e vitit 1943, po gjithësesi, një kopje e bocës së tij gjendet sot në Institutin Albanologjik të Palermos.

Në po këto vite zënë fill edhe shkrimet e para mbi atë që do të përbëjë më vonë kryeveprën e tij në fushën e historisë, hulumtimet mbi dokumentet arkivorë të epokës së Skënderbeut. Që në pjesën e parë të punimit "Shënime mbi historinë kulturore të Shqipërisë", (Palermo, 1956), Valentini do të theksonte se "Fryma mbizotëruese perëndimore në kulturën e Shqipërisë nuk duhet t'i detyrohet vetëm faktit që ajo gjeografikisht hapet e tëra para Adriatikut dhe është pothuajse krejt e mbyllur nga malet për karshi Lindjes, por gjithashtu edhe falë ndikimit të madh ndaj saj të perandorisë romake, si gjatë periudhës së parë ashtu dhe gjatë periudhës bizantine e në vazhdim, në shpërhapjen prej Romës së rrezatimit të kulturës latine dhe Perëndimore". Një ide të tillë ai e kish shtjelluar më parë edhe në studimin "Qytetërimi katolik: elementët romako-katolikë në kulturën shqiptare" (1940), studim ky me të vërtetë erudit, i udhëhequr nga një kthjelltësi dhe objektivitet i pazakontë, që përmbledh gjithë historinë e letërsisë shqiptare që nga fillimet e saj, për të vënë theksin në fokusimin që ajo ka pasur në sferën e kulturës romako-katolike. Por mbi të gjitha bota jonë kulturore (pse jo dhe ajo shtetërore) lipset t'i kushtojë nderimin dhe respektin e vet më unikal këtij hulumtuesi të jashtëzakonshëm me ndërgjegje dashurore dhe shkencore për Shqipërinë, që ajo sot ka në dorë një material të bollshëm për të shtuar faqet më kryesore të Historisë së Shqipërisë, sidomos ato të periudhës së Skënderbeut.

Për fat të keq, shteti ynë në vitet e trazuara të luftës e në vazhdim, tregoi - më e pakta - një shenjë të lartë mosmirënjohje ndaj një njeriu që me famën e krijuar nëpërmjet dy revistave që drejtoi dhe aktivitetit të stërmadh në fushën e Albanologjisë, kish arritur të përfaqësonte një nga majat më të larta në etikën dhe iluminimin e kulturës shqiptare të atij brezi të viteve 30-të, që u shfaq plot energji e vullnet përtëritës në skenën shoqërore dhe politike të Shqipërisë. Nga mirëdashës dhe mirëbërës i kulturës sonë kombëtare, ai u "shndërrua" menjëherë në një armik të Atdheut, madje në njërin nga më të rrezikshmit. Se si mund të klasifikohet i tillë një njeri kaq i ditur, kaq i butë, kaq i qetë e i ndrojtur, e mbi të gjitha kaq shqiptardashës, ndoshta është një enigmë që s'do të zgjidhet kurrë. I shpëtuar, ndoshta falë intuitës së E. Koliqit, i cili duke parë përkeqësimin e gjendjes në Shqipëri e dërgon të punojë në arkivat e Italisë, ai do të vazhdonte të kërkohej për vite të tëra e të proçesohej vazhdimisht nga ana e rregjimit komunist, njëlloj si kriminelët e tjerë të luftës, si ai që "kish guxuar të monopolizonte kulturën shqiptare apo si spiun i vjetër i SIMit e Gestapos", - siç tregon vetë Valentini në kujtimet e tij. Por në këtë pikë, do të ishte me vlerë të citonim një pasazh nga një shkrim i vonshëm i Ernest Koliqit me rastin e 70-të vjetorit të lindjes së Valentinit, ku ai thekson: "ai nuk u morr kurrë me politikën militante. Aq më tepër që një qëndrim i tillë del qartë në pah edhe nga citimet e kujtimeve të At Valentinit ku ai shprehet: "Kam luftuar gjithmonë hapur marksizmin si koncept, por kam luftuar gjithashtu edhe çdo koncept fashist që nuk më dukej i pranueshëm". Ndaj, do të ishte e rëndësishme të nënvizohej qëndrimi që ai ruajti pas largimit nga Shqipëria, duke shfaqur prerazi madhështinë e një shpirti fisnik dhe dashurinë e vet të kulluar e sublime për të, një dashuri që gjallonte veç për hir të vetvetes, që buronte nga vetë thelbi i qenies e që ngrihej mbi zhgënjimet, mohimin apo mosmirënjohjen.

Menjëherë pas luftës, më 1945 At Zef Valentinit në Itali i caktohet drejtimi i revistës kulturore "Letture", një revistë të cilën ai e orientoi, strukturoi dhe frymëzoi në mënyrë aq efikase, sa që brenda 10 vitesh të aktivitetit ajo arriti të transformojë në mënyrë radikale gjithë këndvështrimin kritik katolik italian përballë letërsisë moderne. Me këtë qëllim, Valentini sajoi e më në fund ia doli mbanë edhe të diktojë edhe rregullat e reja, të kritikës katolike në përzgjedhjen e kësaj literature. Madje tregojnë se për të përballuar sa më mirë rreziqet e profesionit të tij të ri si kritik letrar, Valentinit - asokohe mesoburrë, me flokë ende të zinj e të dendur - iu desh të linte një mjekërr të gjatë e të rruar me kujdes. "Letërsia është një botë misterioze, e ndërlikuar, kështu që nevojitet një mjekërr e dendur, shenjë e një diturie dhe një përvoje të gjatë jetësore, për të qarkulluar sa më i mbrojtur në rrethet e kolegëve apo shkrimtarëve që recensoj" - rrëfente ai me shaka. Është pikërisht kjo periudhë ku nisin edhe miqësitë e mëdha. Kështu, ai bëhet mik i ngushtë i botuesit Bompiani, me të cilin shkëmbente shpesh batuta humori, por miqësi të forta zë edhe me Mondadorin dhe Vallecchin, Safanin apo Marcellianin. Për t'u përmendur këtu edhe miqësitë me autorë të njohur, ku më të veçantë për të qenë Bacchell dhe Sagonaro.

Megjithatë, ishte pikërisht metoda e tij e hartimit të një kritike, cilësia e lartë e mendimit të tij kritik, të shquar për shqetësimin gjithmonë të gjallë, kuriozitetin gjithnjë të pashterrur e të shtrirë në çfarëdo lloj caku të ri, besnikëria e pasuruar me harenë më të madhe të mundshme ndaj ndershmërisë intelektuale, ato që pas disa mijëra recensionesh i dhanë emërtimin "Papa Gjovani i kritikës". Në këtë aspekt, mund të dallojmë si madhështore interpretimet e tij sa të thella aq edhe të guximshme mbi Hamletin Shekspirian apo në atë që mbahet si "perla e recensioneve valentiniane, të quajtur "Roma oratoriane" mbi një libër të titulluar "Jeta e lutjeve në artin e Romës". Megjithatë, dashuria e tij më e thellë shpirtërore, Shqipëria dhe historia e saj, nuk e la kurrë të qetë. Pas drejtimit të "Letture", duke filluar që nga viti akademik 1952-53, pas vdekjes së profesor Gaetano Pettvota, Ventini pas shumë përpjekjeve, lejohet të drejtojë katedrën e gjuhës dhe literaturës shqiptare në Universitetin e Palermos. Këtu, ai shpalos gjithë dijet e tij mbi botën shqiptare dhe gjithë zellin e vet të parrëfyer mbi Shqipërinë. Nxit profesor Karl Gurakuqin të hartojë një gramatikë të gjuhës shqipe, shkruan vetë për ta përdorur si tekst mësimor dispencën "Shënime mbi historinë e kulturës shqiptare", mban leksione mbi kanunin, mbi Fishtën dhe Koliqin, mbi Mjedën e Bernardin Palaj, duke u bërë kështu shëmbulli i një përkushtimi autentik në punë dhe i një forme altriuzmi nga më fisnikët që mund të ekzistojë.

Ndërkaq, vit pas viti, me një zell vërtet të pashoq, me një durim të mrekullueshëm e me një dashuri e kopetencë shkencëtari, aktiviteti i tij i drejtonte energjitë e veta ndaj asaj që do të ishte projekti më madhor i gjithë jetës, korpusit gjigand prej 30 vëllimësh, të mbledhura e të dokumentuara mes mijëra e mijëra skedash biblioteke, të titulluar "Akte albane-venese të shekullit XIV-XV", një kompleks ky sa monumental aq edhe i gjithanshëm, rigorozisht shkencor, që përmbledh një numër prej 4000 dokumentesh që, sipas vëllimeve, datojnë që nga viti 1301 deri në vitin 1447, duke përbërë kështu panoramën gjërësisht më të plotë dokumentare që ekziston deri më sot për historinë e Shqipërisë. Nga ana tjetër, kjo vepër është e një rëndësie kapitale edhe për dy arsye të tjera.

Së pari, ajo shënon kulmimin e një studimi kapilar dokumentacionesh mbi historinë e përiudhës së Skënderbeut dhe veçanërisht mbi lidhjet shqiptaro-venedikase që fillon me artikujt më të hershëm "Venecia dhe Shqipëria", ku shtjellohen lidhjet e shumta tregtare, kulturore dhe politike midis këtyre dy vendeve; Vazhdon me "Instalimet venedikase në Shqipëri gjatë shekullit XIV-XV" (1966), një studim ky i hollësishëm mbi një periudhë të caktuar të këtyre marrëdhënieve, atëherë kur përfaqësuesit e Princit dhe komunitetet shqiptare vendosën ngritjen e "instalimeve" venedikase në tokën shqiptare, veçanërisht përgjatë bregdetit, me qëllim sigurimin e trafikut të mallrave në Adriatik; për të përfunduar me "Statutin personal të Shqipërisë në epokën e Skënderbeut (1966), një vepër kjo me shënime të mbledhura nga arkivat e Republikës së Venecias, që sjell mjaft vërtetësi mbi historinë e Skënderbeut, këtij kampioni të kristianizmit dhe pararoja e Evropës përballë turqve", - siç e përcakton vetë Valentini.

Së dyti, ky korpus monumental vëllimesh hedh mjaft dritë rrezatuese mbi marrëdhëniet e Shqipërisë me perëndimin, që shkojnë përtej këtyre shekujve, thellë gjer në historinë e Romës, duke i ngritur kështu një përmendore madhështore këtij profili të kulturës shqiptare. Në këtë pikë, do të ishte me vend të citonim pasazhe nga letrat e dy profesorëve të njohur të Universitetit të Mynihut, në lidhje me vlerën e saj; kështu, profesor Stadmüller shkruan se këto vëllime janë: "... dëshmi mbresëlënëse të këmbënguljes së tij të shquar për erudicion", ndërsa doktor Martin Camaj shprehet se: "... botimi i këtyre dokumenteve po bën mjaft bujë në rrethet shkencore gjermane duke bërë që At Zef Valentini të konsiderohet sot historiani më i madh i kohës, jo vetëm në Shqipëri, por njeri nga më të mëdhenjtë në gjithë Gadishullin Ballkanik".

Ja, pse Papa Pauli VI, në atë ditë prilli të vitit 1968, u shpreh me fjalë aq lëvdonjëse e triumfale për këtë albanolog të madh, që sa herë flitet për punët e Shqipërisë nuk thotë kurrë "Shqiptarët...", por "Ne shqiptarët...", për këtë njeri që luftoi gjithë jetën, pa lënë rast pa humbur për ta lartuar emrin e Shqipërisë, historinë dhe kulturën e saj, para syve të gjithë botës, siç është psh. rasti i një konference të mbajtur në Romë (1966) ku nëpërmjet referatit "Shqipëria dhe ekumenizmi" ai arriti që me fakte e dokumente të theksojë kontributin e çmuar të shqiptarëve dhe arbëreshëve në lëvizjen kulturore dhe universale ekumenike. Ndaj, është me të vërtetë shtangëse, por edhe e hidhur në thelbin e vet, që një autor i tillë i përmasave ndërkombëtare në Albanologji të mos ketë rrezatuar me gjithë fuqinë e diellit të tij shqiptar-dashës në hapësirat e ftohta kulturore dhe akademike të Shqipërisë së pas 90-ës. Si është e mundur të lihet në harresë lëvdata e pazakontë e një Pape? Si mund të ketë ndodhur vallë anashkalimi i një historiani me një famë të tillë? Gjithësesi, "hija" ku ai është lënë duhet të ndriçohet medoemos; ajo s'duhet të ngelet "pre" e skutave të egoizmit qoftë intelektual qoftë njerëzor. Në këtë vit të 25-vjetorit të vdekjes së tij, do të ishte në nderin dhe dinjitetin tonë kombëtar që figura e tij të nderohej ashtu siç e meriton. E kjo jo vetëm pse veprat që ai la pas mund të na shërbejnë si një domethënie e sigurtë në konjukturat e sotme gjeopolitike, por edhe pse është e një rëndësie jetike që shoqëria shqiptare ta kthejë kokën e ta shohë drejt e përballë këtë diell dashurie dhe erudicioni, të atij që mund të quhet pa pikë droje emblema e një albanologu të madh, por mbi të gjitha e një albanofili të jashtëzakonshëm.

Nga Ndriçim Kulla dhe Dritan Thomollari/Gazeta "Albania", 2 dhjetor 2004

COMMENTS

shkodra daily, sot lajme dhe informacione, sport, histori, tradite, news, fotografi, karnavaleve, humor, shkodradaily, shkodra shkoder, zakonet dhe traditat ne shkoder, shkodranews, shkodra lake, shkoder popullsia, shkodra dielli, shkodra blog, shkodra star, shkodra postal code, shkoder zip code, albano, shkodra city, qytet i bekuar, shkodra castle, shkodra shkodra albania, shkoder albania map, shkoders, shkoder popullsia shkoder, almanak, shkodra ne mesjete, skada, albain, shkodra rozafa shkoder, shkodra qyteti shkoder, lagjet e shkodres, shkolla e shkodres, shkodra eshte nje jete, rinia shkodrane, shkoder shqip, muzike popullore shkodrane, tekste kengesh shkodrane, shkoder albania photos, stadiumi i shkodres, vllaznia shkoder, kuq e blu, volejboll basketboll, shkodra banore, shkodra list, shkodra cathedral, shkoder church, shkoder online, shkodra culture, albanio, shkoder city, shkodra djepi i kultures, shkodra dhe venediku, shkodra dhe motet, shkodra dhe tradita e saj, shkodra dhe kultura e saj, familjet shkodrane, shkodra dhe historia e saj, shkodra dhe turizmi, shkodra e vjeter, elir, kosova shkodra, jare popullore shkodrane, shkodra ese, nwshkoder, shkodra e rrethueme, shkoder ekspres, pasqyr, shkodra e bukur, shkodra e permbytur, shkodra eshte, shkodra e rrethuar, shkodra ekonomia, dasma shkodrane shkodra fest, shkodra foto, e folura shkodranshe, shkodranishte e shkodranishja, shkodra facebook, gegnishtja, dialekti shkodran, dialekti gege, shprehje shkodrane, fjale te vjetra shkodrane, thenie shkodrane, shkoder foto-galeri, shkodra fotografi, gegerishja, shkoder page, ne shkoder, shkodra go in, qarku i shkodres,shkoder shkoder scutari albania, sofra shkodrane, shkodra gjate mesjetes, shkodra gjeografia, shkoder gazeta, shkoder media, shkodra history, shqiperia, shqiperi, shkoder harta, shkoder historia, illyrie, shkodres ... kosova, kosovës, .com, faqja e pare, lajmet, deshmoret, kultura, tema, panairin e librit dhe botuesit shqiptar, shqipëri, shqipe, shqiptaret, shkoder hidrografia, permbytje ne shkoder, shkodra images, shkodra foto, shkodra ime, fototeka marubi, muzeu shkoder, shkodra informacion, shkodra info, shkoder click, histori shkodrane, familjet e medha shkodrane, albanais, shkodra live, zoja e shkodres, kisha e zojes shkoder, kishat e shkodres, xhamite e shkodres, shkoder website, ne shkoder qyteti i shkodres, shkodra 2012, shkodra ne vitet, shkodra e viteve, vajza shkodrane, shkoder 4 te rinj, shkoder 4 djem, shkoder 4001, times... persona shkodrane, antena shkoder, djem nga shkodra, elita shkodra, shkodra vitet 80, shkodra 97, shkodra ne 97, gjakmarrja ne shkoder, shkoder albania, tradita shkoder, pedonale shkoder, komuna shkoder, kenge popullore shkodrane, novela dhe tregime ne gjuhe shqipe, poezi per shkodren, kenge te vjetra shkodrane, kenge qytetare shkodrane, jare shkodrane, humor shkodran i vjeter, teatri migjeni, inhumor shkodran i pavdekshem, humor shkodran i viteve 70, barcaleta shkodrane, humor shkodran i viteve 90, aktor i teatrit migjeni dhe kinematografise shqiptare, bejta shkodrane, humor puro shkodrane, tregime shqip, novela shqip, albanie, shkoder fest, .al, shkodra jone, tava e krapit gatimi, gjuetia e krapin, liqenit te shkodres, lumin buna, shkodra jeme, shkodra zemra jeme, illyrien, jehona shkodra, ese per shkodren, shkodra ka plot dashuri, shkodra kryeqyteti shqiperise, shkodra kryeqytet, shkodra kalaja e rozafes, shkoder kultura .net, shkodra klima, shkodra kalaja, shkodra ks, shkodra kodi postar, albanujo, shkoder lake, shkoder arkiva lajmeve albania, kosoves, kosovë, iliriano, shkodra love, shkodra lonely planet, voltana ademi, shkodra lajme sot, chat shkodra, shkodra info, shkodra 1997, shkodra 1913, shkodra 1911, shkoder 1991, shkoder 1913, shkodra sot, tv shkodra, shkoder poezi dhe vjersha, gjuhe shqipe dhe letersi test, shkodra youtube, shqipërisë, official shkodra daily web page, shkodradaily portal news information about shkoder, realiteti shkoders, shkodra sport, shkodra sport basket, ks vllaznia futboll, shkoder fk vllaznia, stadiumi loro borici,
Name

1 maji dita nderkobetare e punetoreve,1,1 maji historia,1,1 maji ne shqiperi,1,28 nanduer,1,28 nentor,1,28-nanduer,1,28-nentor,1,7 dhe 8 marsi,2,7 marsi dita e mesuesve,1,7 marsi festa e mesuesve,1,7-marsi-dita-e-mesuesve,1,7-marsi-festa-e-mesuesve,1,8 marsi dita e gruas,1,8 marsi dita e nenave,1,abat shale,1,abaz golemi,1,abaz xhudi,1,abaz-golemi,1,abaz-golemi-xhudi,1,abaz-xhudi,1,adelajde saraci,1,adem kastrati,1,adem kastrati aktori zhanrit komik,1,adem kastrati teatri migjeni,1,adem-kastrati,1,adivije alibali,1,adivije-alibali,1,adnan bala,1,adnan-bala,1,adriatic cafe,1,aferdita shahini,1,agata rogos,1,agjencite e para ne shkoder,1,agron tufa,2,ahengu shkodran,5,ahengu-shkodran,4,ahmet borici,1,ahmet bushati bashkia shkodres,1,ahmet bushati shkoder,1,ahmet efendi bushati,1,ahmet-bushati,1,aktoret e para teatrit migjeni,1,aktoret e teatri migjeni,1,aktori adem kastrati,1,aktori bep shiroka,1,aktori gezim kruja,1,aktori hasan smaja,1,aktori i madh i roleve te vegjel,1,aktori julian deda,1,aktori lazer filipi,1,aktori lec shllaku,1,aktori loro kovaci,1,aktori mihal popi,1,aktori ndrek luca,1,aktori ndrek shkjezi,1,aktori nefail piraniqi,1,aktori paulin lacaj,1,aktori paulin preka,1,aktori pjeter gjoka,1,aktori seit boshnjaku,1,aktori serafin fanko,1,aktori sulejman dibra,1,aktori tano banushi,1,aktori viktor bruceti,1,aktori zef deda,1,aktorja katerina biga,1,aktorja roza anagnosti,1,aktorja tinka kurti,1,aktorja zyliha miloti,1,ala franka lazer shantoja,1,albanian ambasy in usa,1,albanian burreresha,1,albanian trimeresha,1,albanian virgjeresha,1,albanologjia,1,albanologu gustav majer,1,albanologu robert elsi.,1,albanologu teodor ipen biografia,1,albanus albano,1,albatros regjaj,1,album balli kombetar shkoder,1,aleksandar stipcevic,1,aleksandar stipcevic illyrians,1,aleksandar stipceviq iliri,1,aleksandar-stipcevic,1,aleksander drenova asdreni,1,aleksander prosi,1,aleksander sirdani,1,aleksander stipceviq,1,aleksandër xhuvani,1,aleksander xhuvani biografia,1,aleksander-sirdani,1,aleksander-stipceviq,1,aleksander-xhuvani,1,alfred capaliku,1,alfred capaliku karnavalet,1,alfred capaliku poezi,1,alfred nobel,1,ali asllani,1,ali asllani hanko halla,1,ali kraja,1,ali sahatçia,1,ali tari,1,ali-asllani,1,ali-kraja,1,ali-kraja-tari,1,ali-tari,1,alibali jusuf,1,alisa baraku,1,alisa-baraku,1,alush beqari,1,alush-beqari,1,amaneti qe me la zef mala,1,amazonat shqiptare,1,amazonat-shqiptare,1,ambasada shqiptare ne shtetet e bashkuara,1,ana e malit,1,ana jakova,1,ana mehije fatakeqe,1,ana mehije fatakeqe andrea skanjeti,1,ana mehije fatakeqe novele andrea skanjeti ana mehije fatakeqe,1,ana-mehije-fatakeqe,1,anderr e nji mbasditje vere ernest koliqi,1,anderr-e-nji-mbasdite-vere,1,andrea kushi,1,andrea skanjeti,2,andrea-skanjeti,2,andromaqi gjergji,1,andromaqi-gjergji,1,andrrime fiorentine gasper pali,1,andrrime-fiorentine,1,angelin saraci,1,angjelin nenshati,1,angjelin-nenshati,1,angjelina gurakuqi,1,anita take,1,anjeze bojaxhiu,1,anjeze-bojaxhiu,1,anton ashta,1,anton cefa arshi pipa,1,anton harapi,1,anton harapi cerciz topulli,1,anton harapi dy lot e nji betim,1,anton harapi fjalimi,1,anton harapi luigj gurakuqi,1,anton harapi mustafa qulli,1,anton harapi shkoder,1,anton harapi si e njohe gurakuqin,1,anton mazreku,1,anton mazreku biografia,1,anton mazreku veprat,1,anton papleka,1,anton xanoni biografia,1,anton xanoni veprat,1,anton zanoni,1,anton-ashta,1,anton-harapi,2,anton-mazreku,1,anton-xanoni,1,anzat e parnazit,1,apartamenti 2xl,1,apollon skalkovski,1,apologjia skenderbeut,2,apologjia-skenderbeut,2,araniti mithat,1,ari 24 karat,1,ariosto orlando furioso,1,ariosto the frenzy of orlando,1,arkivi muzeu historik shkoder,2,arra e madhe shkoder,1,arrdhi pipa ne letersine shqipe,1,arre temal,1,arsen idromeno,1,arshi pipa,1,arshi pipa dhe letersia shqiptare,1,arshi pipa libri i burgur,1,arshi pipa lundertaret,1,arshi pipa lyrika latine,1,arshi pipa meridiana,1,arshi pipa myzafer pipa,1,arshi pipa poezi elegjia vllazerore,1,arshi pipa poezi kupe danja,1,arshi pipa poezi nemesis,1,arshi pipa poezi per gac cunin,1,arshi pipa poezi shkodra,1,arshi pipa preludet,1,arshi pipa rusha,1,arshi pipa vepra,1,arshi-pipa,2,artissima art gallery,1,artissima-art-gallery,1,ashiku pjerin,1,ashim kopliku,1,asht asht nji jete,1,ashte bushat,1,asllani ali,1,astrit hafizi,1,astrit hafizi biografia,1,astrit hafizi futbool,1,astrit hafizi kampion,1,astrit hafizi trajner,1,astrit hafizi vllaznia,1,at gjon shllaku,1,at martin gjoka,1,at-gjon-shllaku,2,atdhetari luigj gurakuqi,1,atdhetarit te koseves luigj gurakuqi,1,atdhetarit-te-kosoves,1,atdheut gjergj fishta,1,ate-gjon-shllaku,1,atentanti i luigj gurakuqit,1,athanas-banushi,2,atletja vera bregu,1,aurela cuku,1,aurela-cuku,1,babe dude karbunara,1,baks i ri,1,baks-rrjoll,1,balli-kombetar-shkoder,1,ballkaniada 1946,1,ballkaniada-1946,1,balshajt,1,balshajt dhe muzakajt,1,baltasar benusi,1,baltasar-benussi,1,baltjon stamolla,1,banda frymore shkoder,1,banda-pare-frymore-shkoder,1,bandat muzikore shkoder,1,banimi ne gjermani,1,banka globale e farerave,1,barbullush,1,barcaleta shkodrane,1,barcaleta tef palushi,1,barcolle shllak,1,bardh smaja,1,bardhaj,1,bardhosh dani,1,bashkejetesa fetare ne shkoder,1,bashkia e shkodres,1,bashkia fushe arrez,1,bashkia malesi e madhe,1,bashkia puke,1,bashkia shkoder,1,bashkia shkoder popullsia,1,bashkia vau i dejes,1,bashkia-shkoder,1,bashkite e qarkut shkoder,1,bashknija e shqypris,1,basho jona,1,bebeziqi izet,1,bedi pipa,1,bedi-pipa,1,bedrie pipa,1,begzad baliu,2,Bejta shkodrane,1,belaj dajc,1,beltoje berdice,1,bene shllak,1,benussi shkoder,1,benussi tirane,1,bep shiroka,1,bep shiroka biografia,1,bep-shiroka,1,beqir gjylbegu,1,beqir sahatçia,1,beqir xhepa,1,berdice e madhe,1,berdice e mesme,1,berdice e siperme,1,bernardin palaj,2,bernardin palaj biografia,1,bernardin palaj frati i kangvet,1,bernardin palaj veprat,1,bernardin-palaj,3,bernardina kodheli,1,bernardina marubi,1,besa shqiptare,1,besime popullore,1,besime popullore ne shqiperi,1,besnik sahatçia,1,besnik taraneshi,1,best 10 north shkoder,1,best ten north shkoder,1,best-ten-north-shkoder,1,biblioteka marin barleti,1,biblioteka publike shkoder,1,biblioteka shkodres,1,biblioteka-marin-barleti,1,bicikleta e pare ne shkoder,1,big brother shkodra,1,big-brother-shkodra. shkodra sot,1,bik ndoja,1,bik ndoja biografia,1,bik ndoja jare shkodrane,1,bik ndoja kenge shkodrane,1,bik ndoja muzik shkodrane,1,bik ndoja oso kuka,1,bik pepa,1,bik pepa biografia,1,bik pepa cifti i lumtur,1,bik pepa veprat,1,bik-ndoja,1,bik-pepa,1,bini toske bini gege,1,bisede me nene terezen,1,bisede me qytetin tim gasper pali,1,bisede-me-qytetin-tim,1,Bishtiqendia,1,bizneset e para ne shkoder,1,bizneset shkodrane vitin 1945,1,bleran,1,blerim komuna puke,1,blerje ne internet,1,blerje online,1,bobot,1,Boga,1,Bogë,1,boks postribe,1,borici daut,1,borici loro,1,botë më vete,1,bote-me-vete,1,botime historise filologjise injaz zamputti,1,branko kadia,1,brashte shosh,1,breg lumi shale,1,Bregu Ranës,1,brucaj pult,1,bruno shllaku,1,bujar qamili biografia,1,bujar qamili kosova,1,bujar qamili pranvera,1,bujar qamili shkodrane,1,bujar qamili vllaznia,1,bujar-qamili,1,bukurie gjeçi,1,bukurija duhet fort hamid gjylbegu,1,burhan juka,1,burrereshat shqiptare,1,bushati hamdi,1,bushatllinjte e shkodres,2,bushatllinjtë e shkodrës,3,buze te ngrira ne gaz,1,buze-te-ngrira-ne-gaz,1,carl ritter von ghega,1,carlo gegha,1,cas velipoje,1,catin saraci,2,catin-saraci,1,cesk zadeja,1,cesk zadeja kompozitor shqiptar,1,cesk zadeja skenderbeu,1,cesk-zadeja,1,cezarina canco,1,cezarina daragjati,1,cezarina daragjati canco,1,cezarina-daragjati,1,çfare eshte banka globale e farërave,1,cfare eshte cmimi nobel,1,cfare eshte dita e tokes,1,cfare eshte illyricum sacrum,1,cfare eshte kongresi i manastirit,1,cfare eshte online shopping,1,çfarë është telepatia,1,cfare jane google doodle,1,cfare-eshte-telepatia,1,çifti lumtur,1,cifti-lumtur,1,cilat eshte dobia e agjerimit,1,cilat jane minierat e arit me te medha ne bote,1,cilat jane vendet me te mbrojtura ne bote,1,cilet jane tulipanet shqiptar,1,ciprian porumbesku,1,citta di scutari albania,1,cka do tjete shkodra,1,çmimi nobel,1,cmimi paloke nika,1,colonel sander,1,cubat gjergj fishta,1,cubat lahuta e malcis,1,cuf shkreli,1,cuf-shkreli,1,cuk marku,1,çuni i korculls,1,daija tish,1,dakaj antologji poezise boterore,1,dallendyshe eja,1,dallendyshe-eja,1,dallendyshja u kthye luigj gurakuqi,1,dallendyshja-u-kthye,1,daniel gjeçaj,1,daniele farlati,1,danish bebeziqi,1,danjel gjeçaj,1,dante alighieri,1,dante e ne shqiptaret ernest koliqi,1,dante-e-ne.shqiptaret,1,daragjat dajc,1,daragjati shkoder,1,dasma shkodrane kole idromeno,1,data e ditës së pashkëve,1,daut borici,1,daut borici biografia,1,daut borici vepra,1,daut-borici,1,de obsidione scodrensi,2,ded gjo luli,2,ded-gjo-luli,2,deka e burrnija gjergj fishta,1,deka-e-burrnija,1,deklarate shtypi frederik rreshpja,1,deklarate-shtypi,1,delegatet e kongresit te manastirit,1,delija lin,1,denimi i fundit me vdekje ne shqiperi,1,denimi kapital ne shqiperi,1,denimi me vdekje ne shqiperi,1,dera-e-pertrime,1,deshir,1,deshir luigj gurakuqi,1,dhaskal todhri,1,dheu i lehte hajmel,1,dhimiter anagnosti,1,dhimiter-anagnosti,1,dialekti gegë,1,dialekti-gege,1,diana kastrati,1,dibra gjakova shkodra,1,digit alb,1,digitalb albania,1,dijetari kole ashta,1,dikur prane shimshirvet ernest koliqi,1,dikur-prane-shimshirvet,1,dirigjenti frano ndoja,1,diskriminimi dhe racizmi sot ne gjermani,1,diskriminimi ne gjermani,1,dita e luleve ne shkoder,1,dita e mesuesit,1,dita e tokës,1,dita nderkombetare e gruas,1,dita nderkombetare e tokes,1,dita-mesuesve,1,dixhit alb,1,dixhitalb,1,djalli skenderbeu pjetri,1,dobraç,1,dom alfons tracki,1,dom anton muzaj,1,dom ernest coba,1,dom frano ilia,1,dom gjergj simoni,1,dom lazer shantoja,2,dom mikel koliqi,1,dom ndoc nikaj,2,dom ndoc nikaj biografia,1,dom ndre mjeda,4,dom ndre zadeja,1,dom nikolle kacorri,1,dom nikolle kacorri shqip,1,dom zef ashta,1,dom zef simoni,1,dom-gjergj-simoni,1,dom-ndre-mjeda,7,dom-zef-simoni,1,domen postribe,1,don kishoti,1,don kishoti i mances,1,don quixote of la mancha,1,donat kurti,1,donat kurti biografia,1,donat kurti veprat,1,donat-kurti,1,donika kastrioti,1,donkishot,1,donkishoteske,1,donkishotizëm,1,doodle me flamurin shqiptar,1,dr anton ashta,1,dr frederik shiroka,1,dr hasan kaduku,1,dr rifat frasheri,1,dr sander ashta,1,dragoc postribe,1,dramaturgu andrea skanjeti,1,dramaturgu fadil kraja,1,dramaturgu kole jakova,1,dramosh,1,Drini i Bardhe,1,Drini i Zi,1,drisht castle,1,drisht historia,1,drisht postribe,1,drisht shkoder,2,drisht statutet,2,drisht ura e mesit,1,drita kosturi,1,drita-kosturi,1,drivasto,2,dush vau dejes,1,dy lot e nji betim anton harapi,1,dy lule lazer shantoja,1,dy-lot-e-nji-betim,1,dyqanet e para ne shkoder,1,e gasper palit,1,e mark kaftallit,1,e vjetra shembet kohet po ndryshojne; nje jete e re po lulezon germadhash,1,e-commerce,1,earth day,1,edhe hana do te dije,1,edit durham,1,edit durham biografia,1,edit durham veprat,1,edit-durham,1,edith durham,1,edith-durham,1,egon gjadri,1,eheng shkodran,4,eheng-shkodran,4,eksploratori me i madh shqiptar,1,elegji per gac cunin arshi pipa,1,elegji-per-gac-cunin,1,elegjia vllazerore arshi pipa,1,elegjia-vllazerore,1,elhaida dani,1,elhaida-dani,1,eljaz gjylbegu,1,elsie robert,1,ema ndoja,1,ema ndoja aktore,1,ema ndoja biografia,1,ema-ndoja,1,emrat e hoxhallareve,1,emrat e lagjeve ne shkoder,1,engjell ceka,1,engjell çeka,1,engjelloret e drishtit,1,enver dracini,1,enver hoxha,3,enver hoxha ne shtoj,1,enver hoxha nikita hrushov,1,enver muriqi,1,enver muriqi biografia,1,enver-hoxha,1,enver-muriqi,1,eqrem çabej,1,eqrem-cabej,1,Ergi Dini,1,erika camaj,1,erika-camaj,1,ernest koliqi,1,ernest koliqi anderr e nji mbasditje vere,1,ernest koliqi bernarnidn palaj,1,ernest koliqi biografia,1,ernest koliqi dante alighieri,1,ernest koliqi dante e ne shqiptaret,1,ernest koliqi dera e pertrime. dera e pertrime ernest koliqi,1,ernest koliqi dikur prane shimshirvet,1,ernest koliqi gjuhes shqipe,1,ernest koliqi hane gjaku,1,ernest koliqi kumbulla pertej murit,1,ernest koliqi kushtrimi i skanderbeut,1,ernest koliqi leze sakatja,1,ernest koliqi mall e merzi,1,ernest koliqi nane e perbashket,1,ernest koliqi nje cuterr ne helveti,1,ernest koliqi poezi,1,ernest koliqi poezi rrugash,1,ernest koliqi prroni i cepit,1,ernest koliqi qielli mbi oborr,1,ernest koliqi shkodra ne mbramje,1,ernest koliqi shkodra ne mengjese,1,ernest koliqi shkodra ne zheg,1,ernest koliqi veprat,1,ernest-koliqi,1,esat pashe toptani rrethimi shkodres,1,esat pashe toptari,1,estrada-e-shkodres,1,ethem bakalli,1,etnograf,1,etnomuzikografia shqiptare,1,fabrikat e para ne shkoder,1,fadil kraja,1,fadil kraja teatri migjeni,1,fadil-kraja,1,faik adem luli,1,faik luli,2,faik-luli,1,familja benussi origjina,1,familja borici,1,familja çeka,1,familja ceka shkoder,1,familja coba origjina,1,familja cobajve shkoder,1,familja daragjati,1,familja e begollajve,1,familja e çaushollajve,1,familja gjylbegaj,3,familja gjylbegu,3,familja kasneci,1,familja pipa,1,familja rrota,2,familja saraci shkoder origjina,1,familja saraci shkoder. familja shkodrane saraci,1,familja suma,1,familja suma shkoder,1,familja-benussi,1,familja-borici,1,familja-ceka,2,familja-daragjati,1,familja-gjylbegaj,1,familja-gjylbegu,1,familjes coba shkoder,1,familjet e medha shkodrane,1,familjet e vjetra shkodrane,2,familjet shkodrane,4,familjet-shkodrane,4,fanko serafin,1,fatbardh smaja,1,fatbardh-smaja,1,fatbardha saraci,1,fehime pipa,1,femi shqiptar ne lulishte,1,feminizmi shqiptar,1,femrat e para e teatrit migjeni,1,ferid bala,1,festa e 8 marsit,1,festa e flamurit,1,festa e karnavaleve,1,festa e pashkëve,1,fida shqiptare ndaj shtetit osman,1,fierze puke,1,figura mitologjike shqiptare,1,filip çeka,1,filip ceka shkoder,1,filip daija,1,filip daija barcaleta shkodrane,1,filip daija bejta shkodrane,1,filip daija humor shkodran,1,filip noga,1,filip noga biografia,1,filip shiroka,1,filip shiroka poezi bashknija e shqypris,1,filip shiroka poezi pleqnija,1,filip shiroka poezi shkod dallendyshe,1,filip shiroka poezi shqypria,1,filip shiroka poezi vorri i skanderbegut,1,filip shiroka shkoder,1,filip-daija,1,filip-noga,1,filip-shiroka,5,filomena prosi,1,fiqiret juka,1,fishta gjaksorve poeme,1,fishta gjergj,16,fituesit e kampionatit boteror,1,fizarmonicisti luan barova,1,fjale ne gegerishte,1,fjale te urta shkodrane,1,fjalimi i fishtes,1,fjalimi i martin luter king ne shqip,1,fjalori etimologjik indoeuropiane,1,fk vllaznia,1,flamur tartari,1,flamuri ne bratile deciq,1,floreta faber,1,floreta faber luli,1,floreta luli,1,floreta-faber,1,florinda gjergji,1,floriri 24 karat,1,folklorit muzikor shqiptar,1,foto nenshati,1,foto shkodra,1,foto te vjetra shkoder,1,foto-nenshati,1,foto-shkodra,1,fotografi nga shkodra,1,fotografi-nga-shkodra,1,fotografia e parë e modifikuar në photoshop,1,fotografia pici,1,fototeka marubi,2,fototeka-marubi,3,franco illia,1,frang bardhi,1,frang bardhit,2,frang-bardhi,2,frano gjini,1,frano ilia,1,frano illia,1,frano kulli,1,frano ndoja,1,frano ndoja banda,1,frano ndoja biografia,1,frano ndoja orkestra,1,frano-ilia,1,frano-ndoja,1,frati,1,frati shqyptar aleksander sirdani,1,frati-shqyptar,1,frederik ndoci,1,frederik ndoci biografia,1,frederik ndoci diskografia,1,frederik ndoci repertori,1,frederik reshpja,1,frederik rreshpja,1,frederik rreshpja deklarate shtypi,1,frederik rreshpja kthim ne vendlindje,1,frederik rreshpja princi poezise,1,frederik rreshpja vepra,1,frederik shiroka,1,frederik shiroka biografia,1,frederik-ndoci,1,frederik-rreshpja,3,frederik-shiroka,1,frederikrreshpja,2,fredrik rreshpja erdhi ora te vdes perseri,1,fshati i ri bushat,1,fshati lotaj,1,fshati-lotaj,1,fshatrat e shkodres,1,futbollistet shqiptar,1,futbollisti astrit hafizi,1,futbollisti paulin ndoja,1,gac cuni arshi pipa,1,gaetan petrota,1,gaetano petrotta,1,gaetano petrotta populli gjuha dhe letersia shqipe,1,gaetano-petrotta,1,gajtan gur i zi,1,ganjolle gur i zi,1,garibaldini pa biografi te plote,1,gasper beltoja,1,gasper beltoja abetare per shkollat fillore,1,gasper beltoja shkolla e re,1,gasper benusi,1,gasper benussi,1,gasper çurçia,1,gaspër çurçia,2,gasper curcia biografia,1,gasper gurakuqi,1,gaspër gurakuqi,1,gasper harapi,1,gasper pali,1,gasper pali andrrime fiorentine,1,gasper pali bisede me qytetin tim,1,gasper pali hyjt mbi gremine,1,gasper pali kanga e poetit,1,gasper pali muzg mergimi,1,gasper pali poezi,1,gasper pali prendimi i andrrimeve,1,gasper pali psalm muzgu,1,gasper pali shkoder,1,gasper pali vegim mendimesh,1,gasper pali vepra,1,gasper-beltoja,1,gasper-curcia,2,gasper-gurakuqi,1,gasper-pali,1,gatime shkodrane,1,gatimi krapit,1,gatimi peshkut,1,gazmend kraja gazmend kraja,1,gaztoret shkodran filip daija,1,gaztorët shkodranë,1,gegë kodheli,1,gegë marubi,1,gege marubi biografia,1,gege postrippa,1,gege-marubi,1,gegërishtja,1,gegnisht,1,Genti Tavanxhiu,1,george kastrioti,1,gëzim dimnaku,1,gezim dimnaku biografia,1,gezim dimnaku rekorde,1,gezim kruja,1,gezim kruja biografia,1,gezim kruja teatri migjeni,1,gezim my uruci,1,gezim uruci,1,gezim uruci biografia,1,gezim uruci speleologjia shqiptare,1,gezim-dimnaku,1,gezim-kruja,1,gezim-uruci,1,gezuar vitin e ri ne gjuhe te ndryshme,1,gilbert gurakuqi,1,gimaj shale,1,giorgio fishta,16,giorgio-fishta,16,giuseppe valentini,1,giuseppe zamputti,1,giuseppe-valentini at zef valentini biografia,1,gjaksorve gjergj fishta,1,gjama e tomorrit,1,gjegjan puke,1,gjelosh luli,1,gjelosh-luli,1,gjergj canco,1,gjergj elez alia,1,gjergj elez alia kenga,1,gjergj elez alia legjenda,1,gjergj elez alia mitologjia gjergj elez alia balada,1,gjergj elez alia poezi,1,gjergj fishta,16,gjergj fishta atdheut,1,gjergj fishta biografia,1,gjergj fishta deka e burrnija,1,gjergj fishta gjuha shqype,1,gjergj fishta hymi flamurit,1,gjergj fishta jeta,1,gjergj fishta lahuta e malcis,1,gjergj fishta makeronjana,1,gjergj fishta meshtari i malcis,1,gjergj fishta poezi shqypnise,1,gjergj fishta shqypnija,1,gjergj fishta tekstet shkollore,1,gjergj fishta tringa lahuta e malcis,1,gjergj fishta veprat,1,gjergj kastrioti,3,gjergj kastrioti skenderbeu,1,gjergj luca,1,gjergj pali,1,gjergj simoni,1,gjergj-fishta,17,gjergj-kastrioti,3,gjergj-kastrioti-skenderbeu,2,gjergj-simoni,1,gjergji andromaqi,1,gjermania per fillestaret,1,gjeto kola,1,gjimnazi qemal stafa,1,gjok vata,1,gjoke misloca,1,gjoke vata,1,gjoke vata biografia,1,gjoke-vata,1,gjon buzuku,1,gjon buzuku biografia,1,gjon buzuku meshari,1,gjon buzuku veprat,1,gjon coba,1,gjon marashin,1,gjon pantalia,1,gjon shkumi,1,gjon shllaku,2,gjon simoni,1,gjon simoni biografia,1,gjon ujka,1,gjon-buzuku,1,gjon-shllaku,2,gjon-simoni,1,Gjosho Vasia,2,Gjosho Vasija,2,gjovalin gjadri,1,gjovalin gjoka,1,gjovalin kolombi,1,gjovalin-gjadri,1,gjuha shqype,1,gjuha shqype gjergj fishta,1,gjuha shqype ndre mjeda,1,gjuhes shqipe ernest koliqi,1,gjuhes-shqipe,1,gjuraj pult,1,gjush benussi,1,gjush sheldija,1,gjush sheldija biografia,1,gjush sheldija guida e pare per shkodren,1,gjush sheldija historia e shkodres,1,gjush sheldija veprat,1,gjush-sheldija,1,gjyqi special 1945,2,gjyqi special i shqiperise,1,gjyqi special i tiranes,2,gjyqi special ne shqiperi,1,gjyzepina kosturi,1,gjyzepina kosturi biografia,1,gjyzepina kosturi soprano,1,gjyzepina misloca,1,golem,1,gomsiqe e re,1,gomsiqe vau dejes,1,gonxhe bojaxhiu,1,gonxhe-bojaxhiu,1,grand cafe,1,grand hotel savoia,1,gregor kodheli,1,gregor marubi,1,grigor orllov,1,Grili,1,Gruaja Shqiptare,1,grude e re,1,grueja hotjane hile mosi,1,Grueja Shqyptare,1,grueja-hotjane,1,gruemire malesi e madhe,1,guci e re,1,guljelm deda,1,guljelm deda orlandi cmendun,1,guljelm-deda,1,guljem deda,1,gurakuqi luigj,1,gurakuqi mati logoreci,1,gurakuqi shkoder,1,gushte temal,1,gustav majer,1,gustav meyer,2,gustav-meyer,1,hafiz ali kraja,1,hafiz ali tari,1,hafiz sabri koçi,1,hafiz-muhamet-bekteshi,1,hajmel,1,haki mborja,1,haki stemilli,1,haki stermilli sikur t isha djale,1,haki-mborja,1,haki-stermilli,1,halid shenazi,1,halla hanko,1,halla-hanko,1,hamdi bushati,2,hamdi bushati biografia,1,hamdi bushati shkodra dhe motet,1,hamdi bushati veprat,1,hamdi-bushati,2,hamid gjylbegu,5,hamid gjylbegu biografia,1,hamid gjylbegu veprat,1,hamid kokalari,1,hamid-gjylbegu,6,hamit gjylbegaj,1,hamit kokalari,2,hamit-kokalari,1,hane gjaku ernest koliqi,1,hane-gjaku,1,hani salo kalit,1,hanko halla,1,hanko halla ali asllani,1,hanko-halla,1,hanny gurakuqi,1,harland sanders,1,harmoni fetare ne shkoder,1,hasan kaduku,1,hasan kaduku dentist,1,hasan kaduku stomatolog,1,hasan riza,1,hasan riza pasha,1,hasan smaja,1,hasan-kaduku,1,hasan-smaja,1,haxhi ibrahim kaduku,1,haxhi-ibrahim-kaduku,1,henrik daragjati,1,henrik lacaj,2,henrik lacaj biografia,1,henrik lacaj rrethimi i shkodres,1,henrik lacaj vepra,1,henrik-lacaj,1,hermira fico gjoni,1,hermira-fico,1,hija e flatrave,1,hija e flatrave te medheja,1,hija-e-flatrave,1,hija-e-flatrave-te-medhaja,1,hil mosi,1,hil-mosi,2,hile mosi,2,hile mosi biografia,1,hile mosi poezi,3,hile mosi poezi grueja hotjane,1,hile mosi poezi kanga e djepit,1,hile mosi vajza mbi vorr,1,hile mosi veprat,1,hile-mosi,5,himni kombetar teksti,1,Histori Botërore,1,histori shkodrane,2,histori-shkodrane,3,historia e 8 marsit,1,historia e çmimit nobel,1,historia e himnit kombetar,1,historia e kampionatit boteror te futbollit,1,historia e mjekesia shkodrane,1,historia e shkolles ne shiroke shkoder,1,historia kenges moj e vogla si florini,1,historia kishtare e ilirisë,1,historiani robert elsi,1,historiku karnavaleve,1,homeri shqiptar,1,hot i ri,1,hotel parkcafe,1,hoten bushat,1,hoxhallaret e shkodres,1,hoxhallaret e shqiperise,1,hoxhllaret biografi,1,humanist dhe bashkepunetor i skenderbeut,1,Humor,1,humor tef palushi,1,hyesen kocia teatri operas dhe baletit,1,hyjt mbi gremine gasper pali,1,hyjt-mbi-gremine,1,hylli drites,1,hylli i drites,1,hylli i drites reviste kulturore e atdhetare,1,hylli-drites,2,hysen kocia,1,hysen kocia bishtalecat,1,hysen kocia o zumare,1,hysen kocia teatri kombetar,1,hysen-kocia,1,hysni bebeziqi,1,I have a dream,1,iballe puke,1,ibrahim kaduku,2,ibrahim kaduku hasan kaduku,1,ibrahim kaduku medreseja shkoder,1,ibrahim pashe bushati,1,ibrahim-kaduku,1,identiteti i gruas,1,identiteti kombetar,1,identiteti-kombetar,1,idromeno shkoder,1,ihsan borici,1,ilir gjylbegu,1,ilirishtja dhe shqipja,1,ilirishtja-dhe-shqipja,1,illyricum sacrum,1,illyricum-sacrum,1,imam salih myftia,1,imam vehbi ismaili,1,imzot jul bonati,1,informacion rreth jetes ne gjermani,1,informacione per korene e veriut,1,injac zamputi,1,injac zamputi per gjuhen shqipe,1,injac zamputti,2,injac zamputti dokumente per historine shqiperise,1,injac zamputti regjistri kadastres shkodres,1,injac zamputti vepra kerkimore,1,injac-zamputti,1,isa alibali,1,isa boletini,1,isa-boletini,1,islam dizdari,2,islam-dizdari,2,ismail kadare,1,ismail kaduku,1,ismail qemali,4,ismail strazimiri,1,ismail-qemali,1,isuf alibali,1,ivanaj mirash,1,izabela luli,1,izet bebeziqi,1,izet bebeziqi biografia,1,izet bebeziqi jeta,1,izet bebeziqi vepra,1,izet-bebeziqi,1,jak serreqi,1,jak speci,1,jakin shkodra,2,jakova prenk,1,jakup kastrati,1,janica martiniani,1,jeta ne korene e veriut,1,jete e thjeshte poezi injac zamputti,1,jete-e-thejshte,1,joakin serreqi jak-serreqi,1,johann arendt,1,jolanda preka,1,jolanda shala,1,jolanda shala biografia,1,jolanda shala teatri migjeni,1,jolanda-shala,1,jordan misja,1,jorgji karbunara,1,jozefina coba topalli,1,juban gur i zi,1,juli ndoci,1,julian deda,1,julian-deda,1,jup kastrati,1,jup kastrati biografia,1,jup kastrati veprat,1,jup-kastrati,1,justin rrota,2,justin rrota biografia,1,justin rrota veprat,1,jusuf alibali,1,jusuf-alibali,1,k.f.c,1,kace dau dejes,1,kafja e madhe,1,kafja-e-madhe,1,kafja-madhe,1,kafja-madhe-shkoder,1,kajo karafili,1,kakarriqi shkoder,1,kalaja e drishtit,1,kalaja rozafa,1,kalaja shkoders,1,kalaja shkodres,1,kalaja-rozafa,1,kalase se rozafes,1,kalase se shkodres,1,kam mbet jetim ndoc nikaj,1,kam-mbet-jetim,1,kamera-live-shkoder,1,kamerat-e-sigurimit-ne-shkoder,1,kamerat-e-survejimit-ne-shkoder,1,kampionati boteror 2018,1,kampionati boteror i futbollit,1,kanga e djepit hile mosi,1,kanga e prendimit migjeni,1,kanga e te burgosunit migjenit,1,kanga-e-djepit,1,kanga-e-prendimit,1,kanga-e-te-burgosunit,1,kantautori gjoke vata,1,Kanuni,1,kanuni dukagjinit,1,kanuni lek dukagjinit shtjefen gjecovi,1,kanuni leke dukagjinit,1,kara mahmud pashe bushati,1,kardinal-mikel-koliqi,1,kardinali mikel koliqi,1,kardinali pare shqiptar,1,karl gega,1,karl gegha,1,karl gurakuqi,1,karl gurakuqi biografia,1,karl gurakuqi fjala e perdorimi i saj,1,karl gurakuqi vepra,1,karl-gega,1,karl-ghega,1,karl-gurakuqi,3,karme vau dejes,1,karnaval ne shkoder,1,karnavalet e shkodres,1,karnavalet-e-shkodres,1,karnavaleve e shkodres,1,karnavaleve e shkodrës,1,kasem taipi,1,kasem taipi biografia,1,kasem taipi kenge popullore shkodrane,1,kasem taipi vepra,1,kasem taipi zana popullore,1,kasem-taipi,1,kastrat malesi e madhe,1,kastrati jup,1,katallani dhe bajlozi,1,katedralja e shen shtjefnit shkoder,1,katedralja e shkodres,1,katedralja shkoder,1,katedralja-shkodres,1,katerina biga,1,katerina biga teatri migjeni,1,katerina-biga,1,kelmend malesi e madhe,1,kendoj lazer shantoja,1,kenga e konstitucionit,1,kenga gjergj elez alise,1,kenga moisi golemit,1,kenga popullore shkodrane,1,kenga qytetare shkodrane,2,kenga tre heronjve,1,kenga-qytetare-shkodrane,1,kenge kreshnikesh,1,kenge kushtuar oso kukes.,1,kenge nga gjoke vata,1,kenge nga tonin tershana,1,kenge te kultivuar shqiptare,1,kenge-kreshnike,1,kengetari adnan bala,1,kengetari bik ndoja,1,kengetari gjok vata,1,kengetari hysen kocia,1,kengetari tonin tershana,1,kengetarja gjyzepina kosturi,1,kengetarja lucie miloti,1,kengetarja nikoleta shoshi,1,kengetarja violeta zefi,1,kengeve lahute,1,kentucky colonel,1,kentucky fried chicken,1,kërshëndellat,1,keshilli bashkiak shkoder,1,këshilli-qarkut-shkoder,1,keshtjella rozafa,1,keshtjella shkodres,1,kir pult,1,kirurgu frederi shiroka,1,kisha e dajcit shkoder,1,kisha e gjuhadolit,1,kisha e madhe shkoder,1,kisha e shirgjit,1,kisha e shirqit,1,kisha e shna prendes,1,kisha e zojes ne shkoder,1,kisha katedrale e madhe shkoder,1,kisha katolike shkoder,1,kisha ne fshatin shirq,1,kisha shkoder,2,kisha-zojes-shkoder,1,kllogjen temal,1,klubi sportiv vllaznia,1,klubi-sportiv-vllaznia,1,koha e lules martin camaj,1,koha e re gjergj fishta,1,koha e re lahua e malcis,1,koha-e-lules,1,koha-e-re,1,koineja gjuhes shqipe dakaj,1,kokalari kokalari,1,kol gurashi,2,kol idromeno,1,kol logoreci,1,kol shiroka,1,kol-gurashi,1,kol-idromeno,1,kol-shllaku,1,kole ashta,1,kole ashta leksiku historik i gjuhes shqipe,1,kole ashta urdhnimet e poezis,1,kole gurashi,1,kolë gurashi,1,kole idromeno,1,kolë jakova,1,kole jakova biografia,1,kole kamsi,1,kole kamsi biografia,1,kole kamsi veprat,1,kolë luli,1,kole prennushi,1,kole shiroka,1,kole shiroka biografia,1,kole shllaku,1,kole sokoli,1,kole xhuxha,1,kole-ashta,1,kole-gurashi,1,kole-jakova,1,kole-kamsi,1,kole-shiroka,2,kolec kurti,1,kolec-shllaku,2,koliqi ernesto,1,koliqi-ernesto,1,koman,1,komedia hyjnore pashk gjeci,1,komisia letrare e shkodres,1,komisia letrare gjuhes shqipe,1,komisia-letrare-shqipe,1,kompozitoret e rilindjes,1,kompozitori cesk zadeja,1,kompozitori frano ndoja,1,kompozitori gjon simoni,1,kompozitori lec kurti,1,kompozitori mark kaftalli,1,kompozitori martin gjoka,1,kompozitori palok kurti,1,kompozitori pjeter gaci,1,kompozitori simon gjoni,1,kompozitori tonin harapi,1,komuna ana malit,1,komuna bushat shkoder,1,komuna dajc,1,komuna dajc bregu i bunes,1,komuna dajc shkoder,2,komuna rrethina,1,Komuna Shale,1,Komuna Shllak,1,komuna velipoje,1,komuna-ana-e-maili,1,komuna-berdice,1,komuna-bushat,1,komuna-dajc,1,komuna-gur-i-zi,1,komuna-hajmel,1,komuna-mnele-vig,1,komuna-postribe,1,komuna-pult,1,komuna-rrethina qarku i shkodres,1,komuna-shale,1,komuna-shosh,1,komuna-temal,1,komuna-velipoje,1,komuna-vig-mnele,1,komunat e shkoder,1,komunisti oreve të para,1,komunisti tuk jakova,1,komunisti-oreve-te-para,1,komuniteti katolik shkoder,1,komuniteti mysliman shkoder,1,komuniteti ortodoks shkoder,1,konferenca paqes ne paris,1,konferencen e londres,1,kongresi i alfabetit në manastir,1,kongresi i alfabetit shqip,1,kongresi i manastirit,1,konstadin kristoforidhi,1,konstandin kristoforidhi,1,koplik malesi e madhe,1,kosova djepi shqiptarizmit,1,kosova ne lufte,1,kostandin muzaka,1,kostandin naponi,1,kostumet tradicionale shqiptare,1,kozmav bushat,1,krapi tave,1,krijimi i rrozullimit pjeter zarishi,1,krijimi teatrit migjeni,1,krimet e komunizmit,2,krishtlindja,1,krishtlindje,1,kristo luarasi,1,kristo-floqi mbi keshtjellin rozafat,1,kroni i madh,1,kryengritja malesise 1911,1,kryengritja-malesise,1,kshenellat,1,ku ndodhet shkodra,1,ku ndohet koreja e veriut,1,ku rriten tulipanet,1,ku u hap shkolla e pare shqipe,1,kuc gur i zi,1,kujtime ditari qemal dracini,1,kukel bushat,1,kullaj postribe,1,kulshedra lahuta e malcis gjergj fishta,1,kultura shkodrane,1,kultura shqiptare,1,kultura-shkodrës-per.kombin-shqiptar,1,kumbulla pertej murit ernest koliqi,1,kumbulla-pertej-murit,1,kunati i shokut xhemal,1,kupa e botes ne futboll,1,kupe danja arshi pipa,1,kupe-danja,1,kuq e zi 28 nandur vincenc prennushi,1,kuq-e-zi,1,kur bie shi ne shkoder viktor koliqi,1,kur bien pashket,1,kur eshte dita e tokes,1,kur hylli i drites ndalohej ne jugosllavi,1,kur jane pashket,1,kur u hapen shkollat e para shqipe,1,kur u zhvillua kongresi i manastirit,1,kur-bie-shi-ne-shkoder,1,kuriozitete,18,kurti donat,1,kush e kompozoi himnin kombetar,1,kush e shkroi himnin kombetar,1,kush e vrau luigj gurakuqin,1,kush fiton çmimin nobel,1,kush i llogarit statistikat e ndeshjeve te kupes se botes,1,kush ishte alfred nobel,1,kush modifikoi fotografine e pare me fotoshop,1,kush-jane-shqiptaret,1,kushtrimi i skanderbeut ernest koliqi,1,kushtrimi-i-skanderbeut,1,kuvendi berlinit lahuta e malcis gjergj fishta,1,kuvendi prizrenit,1,kuvendi-berlinit,1,kuvendin e dibres,1,kuzhina shkodrane,1,lagja ndocej,1,lagjet e shkodres,1,lagjja perash,1,lagjja serreq,1,lagjja xhabije,1,lahuta e malcis,1,lahuta e malcis cubat,1,lahuta e malcis gjergj fishata,1,lahuta e malcis lugati,1,lahuta e malesis,1,lahuta e malesise,1,lahuta e malsis,1,lahuta e malsis te ura e sutjeskes. te ura e sutjeskes lahuta e malcis gjergj fishta,1,lahuta malcis koha e re,1,lahuta malcis kulshedra,1,lahuta malcis kuvendi berlinit,1,lahuta malcis mehmet ali pasha,1,lahuta malcis tringa,1,lahuta-malcis,1,lajmtari i zemres se krishtit,1,lamtumire poezi riza lahi,1,laskarina bubulina,1,lazer filipi,1,lazër filipi,1,lazer kraja,1,lazer shantoja,5,lazër shantoja,5,lazer shantoja kujtime franceskane,1,lazer shantoja poezi,1,lazer shantoja shpirti i mjere,1,lazer-filipi,1,lazer-shantoja,7,lec fisha biografia,1,lec fishta,1,lec fishta teatri migjeni,1,lec gurmolla,1,lec kurti,1,lec kurti biografia,1,lec kurti veprat,1,lec shllaku,2,lec shllaku biografia,1,lec shllaku poezi kush nuk e njef shqipnine,1,lec shllaku poezi malli,1,lec shllaku poezi ora e shqipnise,1,lec shllaku poezi vendi i jem,1,lec-fishta,1,lec-kurti,1,lec-shllaku,4,ledia lahi,1,ledia-lahi,1,lef nosi,1,legjenda e misrit migjeni,1,legjenda e stomatologjise shqiptare,1,legjenda-e-misrit,1,lek dukagjini,1,lek-vojvoda,1,lekaj shale,1,leke dukagjini kanuni,1,leke gruda,1,lekë vojvoda,1,lekë vuksani,1,leke-dukagjini,1,leke-vuksani,1,Letërsia,5,letersia shqiptare dhe arshi pipa,1,levizja antikomuniste perpjekja shqiptare shkoder,1,leze sakatja poezi,1,leze-sakatja,1,libri i burgut,1,liceu i shkodres,1,lidhja shqiptare prizren,1,ligji i denimit me vdekje,1,lin delia,1,lin delija,1,lin delija antrodoco,1,lin delija biografia,1,lin delija carlo cesi,1,lin delija osimo,1,lin delija vepra,1,lin-delija,1,lindja e jezusit,1,lindja e krishtit,1,Liqeni Shkodres,3,liqeni vau i dejes,1,liqeni-shkodres,1,lirijasi,1,liza bjanku,1,liza gjoka,1,llazar siliqi,1,llazar-siliqi,1,lluke kacaj,1,llushta riza,1,lord paget house in shkodra,1,lorenzo borici,1,loro borici,1,loro borici biografia,1,loro borici kampion,1,loro borici lazio,1,loro borici shkoder,1,loro borici stadium,1,loro borici vllaznia,1,loro kovaci,1,loro kovaci artist i popullit,1,loro kovaci toka jone,1,loro kovaci tuc maku,1,loro-borici,1,loro-kovaci,1,lotaj komuna shale,1,lotaj shale,2,luan barova,1,luan barova biografia,1,luan borova,1,luan rama,1,luan-barova,1,luarze velipoje,1,lucia nadin statutet e shkodres,1,lucia nadin statuti di scutari,1,luciana simoni,1,lucie miloti,1,lucie miloti bishtalecat,1,lucie miloti kacurrelat,1,lucie miloti perendon dielli,1,luçie zorba,1,lucie-miloti,1,lucie-zorba,1,luçije kraja,1,luçije kuqani,1,luçije kuqani biografia,1,luçije kurti,1,luçije toska,1,lucije-kuqani,1,ludovik gjergji,1,ludovik pepa,1,Lufta e Parë Botërore,1,lugati gjergj fishta,1,lugati lahuta e malcis,1,luigj benussi,1,luigj bumci,1,luigj bumci biografia,1,luigj bumci nga kujtime e mija,1,luigj bumci veprat,1,luigj gurakuci poezi deshir,1,luigj gurakuqi,1,luigj gurakuqi hero i popullit,1,luigj gurakuqi per shkollen shqipe dhe arsimin kombetar vehbi hoti,1,luigj gurakuqi poezi atdhetarit te koseves,1,luigj gurakuqi poezi dallendyshja u kthye,1,luigj gurakuqi poezi zotnis geg postrippes,1,luigj guraluqi poezi shtepise sime,1,luigj paliqi,1,luigj-bumci,1,luigj-gurakuqi,2,luk kacaj,1,luke kacaj,1,luke kacaj biografia,1,luke-kacaj,1,lulash gjoni,1,lule vjeshtet,1,lules se majit,1,lulet e majit,1,luli i vocerr migjeni,1,luli-i-vocerr,1,lulja e majit,1,Lulzim Vulashi,1,Lumi Buna,1,Lumi i Cemit,1,Lumi i Shales,1,Lumi Kir,1,Lumi Shkodres,1,lumnije juka,1,lumo-skendo,1,lushta riza,1,lutfi muca,1,lutfi sahatçia,1,lutje,1,lyra-shqiptare,1,madre del buon consiglio,1,makeronjana,1,mal i gjymtit dajc,1,mal i jushit,1,malajgji kajvall,1,malarja ne shqiperi,1,malesi district,1,mali hebaj berdice,1,mali i taraboshit shkoder,1,mali kolaj,1,maliq gur i zi,1,mall e merzi ernest koliqi,1,mall per shkodren,1,mall-e-merzi,1,malsoni-paris,1,malsori ne paris libri,1,malsori ne paris pjeter gjini,1,mamica kastrioti,1,marash mernacaj,1,maria akshija,1,marie logoreci,1,marie logoreci arktore,1,marie logoreci filma,1,marie logoreci jeta,1,marie logoreci kinematografia,1,marie qyrsaqi,1,marie-logoreci,1,marie-qyrsaqi,1,marigo poçi,1,marigo posio,1,marigo pozio,1,marigo-poci,1,marigo-posio,1,marigo-pozio,1,marije logoreci,1,marije qyrsaqi,1,marije-qyrsaqi,1,marin barleti,1,marin sirdani,1,marin-sirdani,1,marino barlezio,1,marinus barletius,1,mark kaftalli,1,mark kaftalli muzika shkodrane,1,mark kaftalli shkoder,1,mark kakarriqi,1,mark luli,1,mark pici,1,mark tirta,2,mark-kaftalli,1,mark-kakarriqi,1,marketin pici,1,maro kondaj,1,martin cama nje fyell ne male,1,martin camaj,1,martin camaj brezi i vektares,1,martin camaj diptik,1,martin camaj ismail kadare,1,martin camaj koha e lules,1,martin camaj letersia shqipe,1,martin camaj mimozat,1,martin camaj njeri me vete e te tjere,1,martin camaj poetit te vdekun,1,martin camaj poezi mimozat camaj mimozat,1,martin camaj poezi te zgjedhura,1,martin camaj poezija e rilindjes,1,martin camaj shiu mbi lum,1,martin camaj shkrimtari i lartesive,1,martin camaj vendit tem,1,martin camaj veprat,2,martin gjoka,1,martin gjoka biografi,1,martin gjoka opera,1,martin gjoka veprat,1,martin ivanaj,1,martin luther king,1,martin-camaj,1,martiret katolik te masakruar nga diktatura,1,marubbi,1,marubi shkoder,1,mary edith durham,1,mary-durham,1,masar bushati,1,masar bushati biografia,1,masar bushati veprat,1,masar-bushati,1,mati kodheli,1,mati logoreci biografia,1,mati logoreci veprat,1,mati marubi,1,mati-logoreci,1,matia logoreci,1,mazrek gur i zi,1,mazreku anton,1,mbi keshtjellin rozafat kristo floqi,1,Mbi vorr të nanës,1,mbi-keshtjellin-rozafat,1,mbreteresha teuta,1,mdre mjeda poezi i mbetuni,1,medin zhega,1,medin zhega biografia,1,medin zhega mjeshter i sportit,1,medin zhega shkoder,1,medin zhega vllaznia,1,medin-zhega,1,megulle pult,1,mehill kostandin gjeci,1,mehill zefi,1,mehme-telezi,1,mehmet ali pasha lahuta malcis gjergj fishta,1,mehmet elezi,1,mehmet gjyli,1,mehmet kavaja,1,mehmet konica,1,mehmet pashe bushati,1,mehmet shehu nikita hrushov,1,mehmet-ali-pasha,1,melgush,1,mentor quku,2,mentor quku biografia,1,mentor quku veprat,1,mentor-quku,2,menyrat e denimit me vdekje,1,merita smaja,1,meshari i gjon buzuku,1,meshtari i malcis gjergj fishta,1,meshtari-malcis,1,mesuesi ahmet bushati,1,mesuesit e hershem te shkodres,1,mesuesit e shkodres,1,mevludet ne gjuhen shqipe,1,mexhid yvejsi,2,mexhid-yvejsi,2,mic sokoli,1,mic sokoli biografia,1,mic sokoli kenge,1,mic sokoli prijes legjendar,1,mic sokoli shqip,1,mic-sokoli,1,michael king,1,midhat araniti,2,midhat vogli,1,midhat-araniti,1,midhat-frasheri,1,migjeni,1,migjeni biografia,1,migjeni ese,1,migjeni kanga e prendimit,1,migjeni kanga e te burgosunit,1,migjeni legjenda e misrit,1,migjeni luli i vocerr,1,migjeni novele mbi krize,1,migjeni poema e mjerimit,1,migjeni poezi lutje,1,migjeni proza,1,migjeni te korrunat,1,migjeni zeneli,1,migjenit veprat,1,miguel de servantes,1,mihal grameno,1,mihal popi,1,mihal popi biografia,1,mihal-popi,1,mike mernacaj,1,mikel kodheli,1,mikel koliqi jeta dhe vepra,1,mikel marubi,1,mikel-koliqi,1,milan postribe,1,milan shuflaj,1,milan sufflay,1,milan sufflay albania,1,milan sufflay shqip,1,milan von sufflay,1,milan-sufflay,1,millosh gjergj nikolla,1,millosh nikolla,1,millosh-gjergj-nikolla,2,millosh-nikolla,1,mimika luca,1,mimozat martin camaj,1,mirash ivanaj,1,mirash ivanaj ditari,1,mirash ivanaj vepra,1,mirash-ivanaj,1,mirasha ivanaj biografia,1,mirela nurce,1,miriam bruceti,1,miriam-bruceti,1,Miss Bjeshka,1,mit'hat araniti,1,mita dhe tuk jakova,1,mita jakova,2,mithat araniti,2,mithat araniti rrem vogli,1,mithat-araniti,2,mithat-frasheri,1,mitologjia ilire,1,mitologjia shqiptare,1,mitologjia shqiptare zanat,1,mitologjia-shqiptare,1,mjeda bashkoniu,1,mjede vau dejes,1,mjekesia shkodrane,1,mjeket e pare shkodran,1,mjeksia shqiptare,1,mjeku anton ashta,1,mjeshteri karnavaleve te shkodres,1,mjeshtri i madh i artit,1,mnele e madhe,1,mnele e vogel,1,mnele vig,1,moisi arianiti,1,moisi golemi,1,moisi-golemi,1,moj e vogla si florini,1,moj-e-vogla-si-florin,1,mojsi golemi,1,mojsi-golemi,1,molla ferhati,1,monedha e arit me e madhe ne bote,1,monografi per shkodren,1,mosi hilë,1,mother teresa,1,mother-teresa,1,motra tone kole idromeno,1,mri mernacaj,1,mrika mernacaj,1,mrika mernacaj amerike,1,mrika mernacaj presidenti amerikan,1,mrika-mernacaj,1,muhamed nasirudin el-albani,1,muhamet bekteshi,1,muhamet sahatçia,1,muhamet-bekteshi,1,muhammad nasir-ud-din al-albani,1,muharrem gjylbegu,1,muho asllani,1,muho asllani enver hoxha,1,muho asllani partia,1,muho asllani ppsh,1,muho-asllani,1,muriqan,1,musa gjylbegaj,1,musa gjylbegu,1,musa gjylbegu biografia,1,musa gjylbegu veprat,1,musa juka,1,musa-gjylbegu,1,mushan dajc,1,musine kokalari,2,musine musine,1,musine-kokalari,1,mustafa pashe bushati,1,mustafa reshit pashe bushati,1,mustafe dervishi,1,mustafe dervishi balli kombetar,1,mustafe dervishi biografia,1,mustafe dervishi inxhinier,1,mustafe-dervishi,1,muza musine,1,muze-historik-shkoder,1,muzeu kombetar i fotografise marubi,1,muzeu marubi shkoder,1,muzeu-marubi,3,muzg mergimi gasper pali,1,muzg-mergimi,1,muzicisti luan barova,1,muzika e kultivuar shqiptare,1,muzika popullore shkodrane,2,muzika-popullore-shkodrane,1,muzikanti gasper curcia,1,muzikanti ndoc shllaku,1,muzikanti qe u pushkatua per biletat false,1,muzikanti tonin harapi,1,muzikes popullore shkodrane adnan bala,1,myfarete laze,1,myfarete laze biografia,1,myfarete laze mosha,1,myfarete laze pragu i vegjelise,1,myfarete laze sa me mungon,1,myfarete laze te ndez nje shprese,1,myfarete laze zenel vekshari,1,myfarete-laze,1,myftar uruci,1,myhsin borici,1,myselim postribe,1,myslimanet e persekutuar nga komunizmi,1,myslym peza,1,myzafer pipa,2,myzafer pipa biografia,1,myzafer pipa vepra,1,myzafer-pipa,1,na qe shpetimin e gjetem ne te ikun,1,nadjezhda n. gicko-shamova,1,naim frasheri,1,naim frasheri familja,1,naim frasheri jeta,1,naim frasheri pasardhesit,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 1,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 10,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 13,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 16,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 19,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 22,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 3,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 5,1,naim frasheri qerbelaja kapitulli 7,1,naim gjylbegu,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-1,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-10,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-13,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-16,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-19,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-22,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-3,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-5,1,naim-frasheri-qerbelaja-kapitulli-7,1,nakdomonici,1,nane e perbashket ernest koliqi,1,nane-e-perbashket,1,narac vau dejes,1,nasirudin albani,1,nasirudin albani vepra,1,nasirudin arbani biografia,1,nasuf dizdari,2,nasuf dizdari biografia,1,nasuf-dizdari,2,natasha bega,1,nausika lacaj,1,nderhysaj shale,1,ndermolla,1,ndoc camaj,1,ndoc çefa,1,ndoc daragjati,1,ndoc gurashi,2,ndoc gurashi biografia,1,ndoc martini,1,ndoc martini biografia,1,ndoc martini doktor prela,1,ndoc martini veprat,1,ndoc mazi,1,ndoc nikaj,2,ndoc nikaj biografia,1,ndoc nikaj botime,1,ndoc nikaj poezi kam mbet jetim,1,ndoc nikaj vepra,1,ndoc shllaku,1,ndoc shllaku shkolla e muzikes shkoder,1,ndoc xhuxha,1,ndoc xhuxha numizmati i pare shqiptar,1,ndoc xhuxha numizmatika shqiptare,1,ndoc-gurashi,1,ndoc-martini,1,ndoc-mazi,1,ndoc-nikaj,1,ndoc-shllaku,1,ndoc-xhuxha,1,ndok-illia,1,ndre mjeda,7,ndre mjeda andrra e jetes,1,ndre mjeda bashkoniu,1,ndre mjeda biografia,1,ndre mjeda djali e balta,1,ndre mjeda djali pa nane si nata pa hane,1,ndre mjeda gjuha shqype,1,ndre mjeda i mbetuni,1,ndre mjeda i tretuni,1,ndre mjeda juvenilia,1,ndre mjeda lissus,1,ndre mjeda poezi,4,ndre mjeda poezi bashkoniu,1,ndre mjeda vaji i bylbylit,1,ndre mjeda vellavrasi,1,ndre mjeda vepra,1,ndre-mjeda,6,ndrejaj shosh,1,ndrek gjergji,1,ndrek luca,1,ndrek luca albania actor,1,ndrek luca biografia,1,ndrek saraci,1,ndrek shkjezi,1,ndrek shkjezi biografia,1,ndrek-luca,1,ndrek-shkjezi,1,ndrekë pici,1,ndrekë shkjezi,1,ndreke-shkjezi,1,ndue kasneci,1,ndue kasneci arratisja,1,ndue kasneci biografia,1,ndue kasneci vrasja,1,ndue pepa,1,ndue-kasneci,1,ne kujtim te brezave shkoder,1,ne lulishten e kenges shkodrane dhe te kengetareve,1,nedret pipa,1,nefail piraniqi,1,nefail piraniqi flaka e maleve,1,nefail piraniqi gjaku i arberit,1,nefail piraniqi teatri migjeni,1,nefail-piraniqi,1,nemesis,1,nemesis arshi pipa,1,nëna dhe femija,1,nene tereza,1,nene-tereza,1,nenmavriq shale,1,nenshat hajmel,1,nenshati angjelin,1,nëntë vendet më të mbrojtura në botë,1,nexhmi bushati,3,nexhmije xhunglini,1,nga kujtime e mija luigj bumci,1,nga-kujtime-e-mija,1,ngadhnija kryqit,1,ngritja e flamurit ne deciq,1,ngritja e flamurit ne kruje 1443,1,ngritja e flamurit në vlorë,1,ngritja e flamurit ne vlore 1912,1,nicaj-shale,1,nicaj-shosh,1,nicolo idromeno,1,nike mernacaj,1,nikita hrushov,1,nikita hrushov ne shtoj,1,niko pojani,1,nikoleta shoshi,1,nikoleta shoshi biografia,1,nikoleta-shoshi,1,nikolin lacaj,1,nikolin muzhani,1,nikolin pici,1,nikolin-muzhani,1,nikoll idromeno,1,nikolla spathari,1,nikolle dakaj,1,nikolle dakaj koineja,1,nikolle dakaj sokoli e mirja,1,nikolle dakaj troje heronjsh,1,nikolle dakaj veprat,1,nikolle kaqorri,1,nikolle prennushi,1,nikolle-dakaj,1,nikolle-kacorri,1,nine temali,1,nine zamputti,1,njazi kazazi,2,njazi-kazazi,1,nje cuterr ne helveti ernest koliqi,1,nje histori shkodrane,1,nje-cuterr-ne-helveti,1,nora kelmendit,1,nosh xhuxha,1,notari enver moriqi,1,novela ana mehije fatakeqe,1,novele mbi krize migjeni,1,novele-mbi-krize,1,nuh sahatçia,1,nuh-sahatcia,1,nuksan vata,1,nuse shkodrane,1,o moj shqypni pashko vasa,1,o-moj-shqypni,1,oblike,1,obot,1,ollga luarasi,1,ollga nikolla,1,onomastika dardane,1,onufri,1,opera mrika,2,opera skenderbeu,1,opera-mrika,2,ora e maleve,2,organizata antikomuniste perpjekja shqiptare,1,organografia shqiptare,1,origjina e vojsava kastriotit,1,origjina familjes saraci shkoder,1,origjina karnavaleve,1,orkestra frymore ne shkoder,1,orkestra simfonike shkoder,1,orkestra-pare-frymore-shkoder,1,orkestrat e para ne shkoder,1,orlandi guljelm deda,1,orlandi-cmendur,1,orlando furioso,1,osja falltores biografia,1,osja i falltores,1,osja i fallxheshes,1,osja-falltores,1,osman bali,1,osman kuka,1,osman-kuka,1,oso baroti,1,oso kuka,1,oso kuka kenga,1,oso kuka poezi,1,oso kuka shkodrani,1,oso kuka simbol trimerie,1,oso kuka vranina,1,oso-kuka,1,osoja i falltores,1,osoja i fallxheshes,1,osoja-faltores,1,our lady of shkodra,1,pacram hajmel,1,pader anton harapi,1,pader-anton-harapi,1,pajtorja e shkodres,1,pal engjëlli,1,pal engjelli biografia,1,pal engjelli veprat,1,pal-engjelli,1,palaj shosh,1,palaj-gushte,1,pallati sportit qazim dervishi shkoder,1,palok gjergji,1,paloke kurti,1,paloke nika,1,paloke nika biografia,1,paloke nika jeta,1,paloke nika shkoder,1,paloke nika vllaznia,1,paloke-kurti,1,paloke-nika,1,paolina kodheli,1,papa jani,1,papa tani petrota,1,papa xhuvani,1,paralamenti-i-pare-shqiptar,1,parku i taraboshit,1,parku i taraboshit shkoder,1,Parku Kombëtar i Thethit,1,parku-i-taraboshit,1,parlamentaret e pare shqiptar,1,parlamentaret e pare te shqiperise,1,parlamenti i shqiperise,1,parlamenti shqiptar,1,parlamenti-shqiperise,1,parlamenti-shqiptar,1,pashallaret e shkodres,1,pashalleku i shkodres,1,pashalleku shkodres,1,pashalleku-i-shkodres,1,pashk gjeci,1,pashk gjeci komedia hyjnore,1,pashk misloca,1,pashk-gjeci,1,pashket 2018,1,pashket katolike,1,pashket ortodokse,1,pashko gjecaj,1,pashko gjeci,1,pashko vasa,1,pashko vasa biografia,1,pashko vasa o moj shqypni,1,pashko vasa veprat,1,pashko-vasa,1,patuk saraci,1,paulin lacaj,1,paulin lacaj biografia,1,paulin lacaj shkoder,1,paulin lacaj teatri migjeni,1,paulin ndoja,1,paulin ndoja biografia,1,paulin ndoja nderi i sportit shqiptar,1,paulin preka,1,paulin preka biografia,1,paulin selimi,1,paulin selimi biografia,1,paulin selimi veprat,1,paulin-lacaj,1,paulin-ndoja,1,paulin-preka,1,paulin-selimi,1,pecaj shale,1,pentar dajc,1,pepsumaj shosh,1,per shkodrant,1,per shkodren,2,per shkodren dhe shkodrant,1,pergamena mesjetare ne muzeun historik te shkodres,1,perkthimi komedise hyjnore,1,perlat rexhepi,1,permbledhje kengesh popullore dhe rapsodi poemash shqiptare,1,perpjekja shqiptare,1,perralla kacimicrri,1,perralla piciruku,1,persekutimi i komunitetit mysliman nga komunizmi,1,personazhe mitologjike shqiptare,1,petro dhimitri,1,petro fotografi,1,petrotta gaetano,1,philip nogga,1,philip-nogga,1,philippe nogga,1,pier kolond,1,pier-kolond,1,pietro marubbi,1,piktori andrea kushi,1,piktori andrea kushi biografia,1,piktori andrea kushi vepra,1,piktori lin delija,1,piktori ndoc gurashi,1,piktori ndoc martini,1,piktori simon rrota,1,piktori zef kolombi biografia,1,piktori zef kolombi veprat,1,pina-thani,1,pistull hajmel,1,pjerin ashiku,1,pjerin ashikut,1,pjerin ndreka,1,pjerin-ashiku,1,pjerin-ndreka,1,pjeter arbnori biografia,1,pjeter arbnori libri,1,pjeter arbnori vepra,1,pjeter arbori,1,pjeter daragjati,1,pjeter dungu,1,pjeter dungu biografia,1,pjeter dungu lyra shqiptare,1,pjeter filipi,1,pjetër gaci,1,pjeter gaci biografia,1,pjeter gaci veprat,1,pjeter gjini,1,pjeter gjini bejta,1,pjeter gjini malsori ne paris,1,pjeter gjini poezi,1,pjeter gjoka,1,pjetër gjoka,1,pjeter gjoka biografia,1,pjetër marubi,4,pjeter marubi biografia,1,pjeter pepa,1,pjeter pepa dosja e diktatures,1,pjeter pepa tragjedia dha lavdia e klerit katolik ne shqiperi,1,pjeter saraci,1,pjeter zarishi,1,pjeter-arbnori,1,pjeter-dungu,1,pjeter-gaci,1,pjeter-gjini,1,pjeter-gjoka,1,pjeter-marubi,1,pjeter-pepa,1,pjeter-zarishi,1,pjetro marubbi,1,plan pult,1,plazhi velipojes,1,plepan,1,pleqnija,1,pleqnija filip shiroka,1,plezhe,1,poema e mjerimit migjeni,1,poema kuq e zi,1,poema lirija ndre mjeda,1,poema lissus ndre mjeda,1,poema-e-mjerimit,1,poetit te vdekun martin camaj,1,poetit-te-vdekun,1,poezi nga hile mosi,1,poezi nga martin camaj,1,poezi nga robert shvarc,1,poezi nga tano banushi,1,poezi per 1 majin,1,poezi per kalane e shkodres,1,poezi per shkodren,4,poezi vegimi hamit gjylbegaj,1,poezia asaj hamid gjylbegaj,1,poezia bukurija duhet fort hamit gjylbegaj,1,poezia dallendyshe eja filip shiroka,1,poezia dallendyshes,1,poezia lules hamit gjylbegaj,1,poezia malli im,1,poezia te nderueshmit dom ndoc nikaj,1,poezia vargu i jetes hamit gjylbegaj,1,poezia virtyti hamit gjylbegu,1,pog pult,1,populli fitoi rrnofte populli luigj gurakuqi,1,populli-fitoi rrofte-populli-luigj gurakuqi,1,porsi fleta ejllit zotit,1,portokalli show,1,portreti i skenderbeut,1,posta e shqypnise,1,prefektura shkoder,1,prefektura-shkoder,1,prekal,1,preke-jakova,1,preng doçi,1,preng doci veprat,1,preng jakova,1,preng-doci,1,preng-jakova,1,prenk doçi,1,prenk doci biografia,1,prenk jakova shkoder,1,prenk pllumi,1,prenk-doci,1,prenk-jakova,1,prenkë jakova,2,primo shllaku,1,primo shllaku biografia,1,primo shllaku dyshi,1,primo shllaku gegnishtja,1,primo shllaku poezi,1,primo shllaku veprat,1,primo-shllaku,2,princesha argjiro,1,principata e balshajve,1,principata e kastriotve,1,principata e shkodres,1,principata-balshajve,1,prof kole ashta,1,prof simon pepa.,1,profesor gezim uruci,1,profesor mustafe dervishi,1,pronaret e pare ne shkoder,1,prroni i cepit ernest koliqi,1,prroni-i-cepit,1,psalm muzgu gasper pali,1,psalm-muzgu,1,puke district,1,puke shqiperi,1,pulaj velipoje,1,qafe-mali puke,1,qaku shkoder popullsia,1,qamil quku,1,qamili bujar,1,qarku i shkodres,3,Qarku Shkoder,1,qarku-shkoder,3,qarkun e shkodres,1,qazim dervishi,1,qazim dervishi biografia,1,qazim dervishi shkoder,1,qazim dervishi vllaznia,1,qazim mulleti,1,qazim-dervishi,1,qelez puke,1,qemal dracini,1,qemal dracini ditari,1,qemal dracini qytetar nderi,1,qemal kertusha,1,qemal sfata vjersha,1,qemal stafa,3,qemal stafa autor,1,qemal stafa deklarata,1,qemal stafa hartime,3,qemal stafa hero i popullit,1,qemal stafa kanga e kumbanares,1,qemal stafa komunist,1,qemal stafa libri,2,qemal stafa partia komuniste shqiptare,1,qemal stafa poezi,2,qemal stafa qortimet e vjeshtes,1,qemal stafa shkrimtar,1,qemal stafa trashegimia letrare,1,qemal stafa vepra letrare,2,qemal stafa veprat,1,qemal-dracini,1,qemal-stafa,1,qender malesi e madhe,1,qerbelaja naim frasheri kapitulli 4,1,qerbelaja-naim-frasheri-kapitulli-4,1,qerim vrioni,1,qerret,1,qerret puke,1,qielli mbi oborr ernest koliqi,1,qielli-mbi-oborr,1,qortimet e vjeshtes,1,qortimet e vjeshtes libri,1,qortimet e vjeshtes qemal stafa,1,qortimet e vjeshtes shkrime letrare,1,qosja rexhep,1,qosja-rexhep,1,qyfyre rrem voglit katunar pri rrashbule,1,qyteti i shkodres,1,racizmi ne gjermani,1,ragip gjylbegu,1,ramadan sokoli,1,ramadan sokoli biografia,1,ramadan sokoli njih vetveten,1,ramadan sokoli vepra,1,ramadan-sokoli,1,Rapsodi i malit,1,rapsodi kreshnike,1,rapsodi me lahute,1,Razma,1,rec i ri velipoje,1,rec-pulaj velipoje,1,regjizori andrea skanjeti,1,regjizori lazer filipi,1,regjizori lec shllaku,1,regjizori serafin fanko,1,regjizori sulejman dibra,1,renc gur i zi,1,revista cirka,1,revista fryma,1,revista hosteni,1,revista shkolla e re,1,revista-hylli-drites,1,rexhai kosturi,1,rexhep qosja,1,rexhep-qosja,1,rezzo schlauch,1,rezzo-schlauch,1,rifa frasheri,1,rifat frasheri biografia,1,rifat frasheri virusi i terbimit,1,rifat-frasheri,1,rikard ljarja,1,ringjallja jezusit,1,ringjallja krishtit,1,rita ndoci,1,riza dani,1,riza dani biografia,1,riza kaduku,1,riza lahi,2,riza lahi biografia,1,riza lahi botime,1,riza lahi poezi,1,riza lahi vendi im,1,riza lahi veprat,1,riza llushta,1,riza llustra,1,riza lushta,1,riza neshani,1,riza tafilaku,1,riza-dani,1,riza-lahi,3,riza-llushta,1,riza-lushta,1,riza-tafilaku,1,robert elsie,1,robert shvarc,2,robert shvarc biografia,1,robert shvarc poezi,1,robert shvarc poezi per shkodren,1,robert shvarc veprat,1,robert-elsie,1,robert-shvarc,2,romolo zamputti,1,rosela gjylbegu,1,roza anagnosti,1,roza anagnosti biografia,1,roza saraci,1,roza xhuxha,1,roza-anagnosti,1,roza-xhuxha,1,rozafa castle,1,rozafa luca,1,rozafa shkoder,1,rragam gur i zi,1,rranxa bushat,1,rrape puke,1,rrefimet e aktorit bep shiroka,1,rrem vogli,2,rrem vogli mithat araniti,1,rrem-vogli,1,rreshpja liriku me i shquar i letrave shqipe,1,rreth flamurit te perbashkuar,1,rreth shkodres dhe per shkodren,1,rreth-shkodres,1,rrethet e shkodres,1,rrethi i pukes,1,rrethi i shkodres,3,rrethi malesi e madhe,1,rrethi puke,1,Rrethi Shkoder,1,rrethi shkodres,1,rrethi shkodres popullsia,1,rrethi-malesi-e-madhe,1,rrethi-puke,1,rrethimi i shkodres,1,rrethimi i shkodres henrik lacaj,1,rrethimi i shkodres marin barleri,1,rrethimi i shkodres marin barleti,1,rrethimi shkodres 1912,1,rrethimi-shkodres,1,rreziku i blerjeve ne internet,1,rreziku i blerjeve online,1,rrno per me tregue,1,rrno-per-me-tregue,1,rrobaqepesi qe u be aktor profesionist,1,rrok zojsi,1,rrok zojzi,1,rrok-zojsi,1,rrok-zojzi,1,rrugash,1,rrugash ernest koliqi poezi,1,rrushkull dajc,1,ruzhdi borici,1,sabri koçi,1,sabri-koci,1,sadete juka,1,safet sokoli,1,safete juka,1,safete-juka,1,safete-sofia-juka,1,safete-sophia-juka,1,sahati inglizit muzeu historik shkoder,1,sahati inglizit ne shkoder,1,sahati-inglizit,1,sait bonjaku,1,salih borici,1,salih efendi myftia,1,salih myftia,1,salih-myftia,1,samrishi dajc,1,samrishi i ri,1,sanco panco,1,sander ashta,1,sander ashta biografia,1,sander prosi,1,sander prosi aktor,1,sander prosi biografia,1,sander prosi filmat,1,sander saraci,1,sander saraci biografia,1,sander-ashta,1,sander-prosi,1,sander-saraci,1,sanxhaku i shkodres,1,sara smaja,1,scutari albania,1,scutari albania informazione,1,scutari albania storia,1,scutari nella lingua italiana,1,seit boshnjaku,1,seit boshnjaku biografia,1,seit-boshnjaku,1,selami tabaku,1,semundja malarjes,1,serafin fanko biografia,1,serafin-fako,1,serafin-fanku,1,serme temal,1,shahin kolonja,1,shakote postribe,1,shan pici,1,shan pici biografia,1,shan-pici,1,Shegani,1,sheges se kopshtit,1,sheldi gur i zi,1,shelqet vau dejes,1,shen sergji e baku,1,shirgj church,1,Shiroka,3,Shirokë,1,shirq church,1,shirq dajc,1,shkëlzen doçi,1,shkenca dhe jeta,1,shkjeze bushat,1,shko dallendyshe filip shiroka,1,Shko Meshar,1,shko-dallendyshe,1,Shkodër,2,shkoder country,3,shkoder district,2,shkoder familja ceka origjina,1,shkoder familja coba,1,shkoder kisha e zojes,1,shkoder komisia letrar,1,shkoder lord paget house,1,shkoder sahati inglizit,1,shkoder salih myftia,1,shkoder shtepia e lordit anglez,1,shkoder vehbi gavoci,1,Shkodra,2,shkodra 1913,1,shkodra arshi pipa,1,shkodra asht dashni,1,shkodra asht e bukur,1,shkodra city,1,shkodra daily,2,shkodra dhe bicikletat e para,1,shkodra dhe motet,2,shkodra dhe motet hamdi bushati,1,shkodra dhe statutet,1,shkodra district,2,shkodra e rrethuar 1912,1,shkodra e vjeter,1,shkodra hero i punes socialiste,1,shkodra in english,1,shkodra in italiano,1,shkodra karnaval,1,shkodra kryeqytet,1,shkodra lagjet,1,shkodra love,1,shkodra mbi bicikleta,1,shkodra monografi njazi kazazi,1,shkodra ne luften e pare boterore,1,shkodra ne mbramje ernest koliqi,1,shkodra ne mengjese ernest koliqi,1,shkodra ne mesjete,3,shkodra ne shekuj,2,shkodra ne zheg ernest koliqi,1,shkodra qytet i bekuar,1,shkodra qyteti i bicikletave,1,shkodra-dhe-motet,3,shkodra-foto,1,shkodra-kryeqytet,1,shkodra-ne-foto,1,shkodra-ne-mbramje,1,shkodra-ne-mengjese,1,shkodra-ne-mesjete,1,shkodra-ne-shekuj,1,shkodra-ne-zheg,1,shkodra-sot,9,shkodradaily,2,Shkodranet neper bote,3,shkodrani dhe bicikleta,1,shkodranja,1,shkolla e mesme artistike prenk jakova,1,shkolla e pare ne shiroke,1,shkolla e pare shqipe ne shiroke,1,shkolla mesme artistike prenkë-jakova,1,shkolla muzikës prenk-jakova,1,shkolla-e-pare-ne-shiroke,1,shkolla-parruces,1,shkollat e para ne shiroke,1,shkollat e para ne shkoder,1,shkollat e para shqipe,1,shkollat shqipe ne shkoder,1,shkrel malesi e madhe,1,shkrimtari andrea skanjeti,1,shkrimtari bik pepa,1,shkrimtari kole jakova,1,shkrimtari paulin selimi,1,shkrimtari riza lahi,1,shkrimtari xhahid bushati,1,shkroi te parin requiem shqiptar,1,shllak shkoder,1,shoqeria aritike rozafat,1,shoqeria artistike bogdani shoqeria bogdani shkoder,1,shoqeria bashkimi ne shkoder,1,shoqëria bashkimi në shkodër,1,shoqeria kulturore bogdani,1,shoqeria kulturore rozafat,1,shoqeria rozafat,1,shoqeria rozafat aktiviteti,1,shoqeria rozafat shkoder,1,shoqeria rozafat themelimi,1,shoqeria-bashkimi,1,shoqeria-bogdani,1,shoqeria-rozafat,1,shote galica,1,shpirti poetik i tano banushit,1,shpor gur i zi,1,shprehje shkodrane,1,shprehje shkodrane të vjetra dhe të reja,1,shprehje-shkodrane-te-vjetra-dhe-te-reja,1,shqiperia kampione e ballkaniades,1,shqiperia kampione e ballkanit,1,shqipni e mjera shqipni,1,shqiptaret e ukraines,1,shqiptaret ne odesa,1,shqiptaret ne ukraine,1,shqiptarja ne amerike,1,shqypnija,1,shqypnija lire,1,shqypnise,1,shqypnise gjergj fishta,1,shqypria,1,shqypria filip shiroka,1,shqyptari,1,shqyptari frati shqypnija,1,shqyptari-frati-shqypnija,1,shtatzania,1,shtatzënia,1,shtepise sime luigj gurakuqi,1,shtepise-sime,1,shtigjet tona të vështira,1,shtigjet-tona-te-veshtira,1,shtjefe-gjecovi,1,shtjefen gjecovi,1,shtjefën gjeçovi,1,shtjefen gjecovi ne kulturen shqiptare,1,shtjefën palushi,2,shtjefen-gjecovi,1,shtjefen-palushi,2,shtoj i ri,1,shtoj i vjeter,1,shtuf ana e mailit,1,shtypshkronja nikaj,1,shuajp domnori,1,shyqyri alushi,1,shyqyri-alushi,1,si e njoh gurakuqin anton harapi,1,si falet nje femi per atdhe,1,si festohet 1 maji,1,si lind jeta,1,si lind nje femi,1,si lindi digitalb,1,si lindi dita e tokes,1,si lindi google doodle,1,si lindi photoshop,1,si te blejme ne internet,1,si të dallojmë arin,1,si të dallojmë floririn,1,si-e-njohe-une-gurakuqin,1,sic me thote nenua plake,1,siege of scutari,1,siege of shkoder,1,sikur t isha djale haki stermilli,1,sikur-t-isha-djale,1,simon gjoni biografia,1,simon gjoni jeta,1,simon gjoni lule bore,1,simon gjoni lulja e bores,1,simon pepa,1,simon pepa biografia,1,simon pepa veprat,1,simon rrota,2,simon rrota biografia,1,simon rrota veprat,1,simon-gjoni,1,simon-pepa,1,simon-rrota,1,simpoziumin shkencor,1,sk vllaznia sport klub vllaznia,1,skanderbeg,1,skenderbeu,2,skenderbeu ese,1,skifter këlliçi,1,skifter-kellici,1,skutarini,1,sokol gjoka,1,spartak ngjela,1,spartak-ngjela,1,spathar vau dejes,1,special court of albania 1945,1,spiro dede,1,sport,2,stadiumi loro borici,1,stafa qemal,1,stajke bushat,1,statuta et ordinationes capituli eclesiae cathedralis drivastensis,1,statutet e drishtit,1,statutet e shkodres,1,statutet-e-shkodres,1,statutet-shkodrane,1,statuti i drishtit,1,statuti i shkodres,1,stavro skendi,1,stema e balshajve,1,Sterbeqi,1,studime albanologjike injac zamputti,1,suk-dajc komuna dajc,1,sulejman dibra,1,sulejman-dibra,1,suma familja shkodrane,1,sume postribe,1,tahir dizdari,2,tahir dizdari biografia,1,tahir dizdari veprat,1,tahir-dizdari,1,tamara gaci,1,tamara kudrickaja,1,tani petrotta,1,tano banushi,2,tano banushi biografia,1,tano-banushi,3,tashko lako xhambazet,1,tashko-lako,1,tava e krapit,1,tave krapi,1,tave krapi receta,1,tave peshku receta,1,te dhena mbi korene e veriut,1,te dua atdhe,1,te korrunat migjeni,1,te mirat e blerjes ne internet,1,te-korrunat,1,te-ura-sutjeskes,1,teatri migjeni,1,teatri migjeni historia,1,teatri migjeni shkoder,2,teatri shkodres migjeni,1,teatri-migjeni,6,teatrit migjeni hasan smaja,1,teatrit migjeni katerina biga,1,teatrit migjeni paulin preka,1,tef palushi,2,tef palushi biografia,1,tef-kuqani,1,tef-palushi,2,tefë kuqani,1,tefë pici,1,teksti kenges moj e vogla si florini,1,telume temal,1,teodor haxhi filipi,1,tereza-zorba tereza zorba,1,termet ne shkoder,1,termeti i 15 prillit ne shkoder,1,termeti i viti 1979 ne shkoder,1,termeti me i fuqishem ne shqiperi,1,termeti shkoder enver hoxha,1,teufik gjyli,1,teufik gjyli legjenda dhe tregime per te vegjel,1,teufik gjyli perralla,1,teufik gjyli vepra letrare,1,teufik-gjyli,1,the albanians,1,the balsic,1,The Guardian,1,the highland lute,1,the siege of shkodra,2,the statutes of scutari,1,The X Factor Albania,1,the-albanians,1,themistokli germenji,1,thenie kushtuar atdheut,1,thenie per atdheun,1,thenie shkodrane,1,theodor anton ippen,1,theodor ippen,1,theodor-ippen,1,theron j. damon,1,theron johnson damon,1,Theth,2,Theth National Park,1,theth shale,1,Thethi,2,tifozat kuq e blu,1,tingellim per shkodren robert shvarc,1,tingellim-per-shkodren,1,tinka kurti biografia,1,tinka-kurti,1,tinka-thani,1,tiparet e tulipaneve,1,tipet e tulipaneve,1,tish daija,1,tish daija biografia,1,tish daija veprat,1,tish-daija,1,tomor dani,1,tomor-osmani,1,tonin cobani,1,tonin harapi,1,tonin harapi biografia,1,tonin harapi veprat,1,tonin miloti,1,tonin saraci,1,tonin tershana,1,tonin tershana biografia,1,tonin zadeja,1,tonin-harapi,1,tonin-tershana,1,toplane,1,Tourism,6,tradira dhe zakone shkodrane,1,traditat shkodrane,1,traditat-shqiptare,1,tradite zakonore,1,trajneri paulin ndoja,1,trashegimia kulturore,1,tregime nga tashko lako,1,trendafili arte,1,trimereshat shqiptare,1,tring smajli,1,tringa e grudes,1,tringa e malcis,1,tringa lahuta malcis gjergj fishta,1,tringa smajl martinit,1,tringe smajli,2,tringe smajlja,1,tringe-smajli,1,triologjia albanica pipa,1,trush berdice,1,tuj kujtue fishten,1,tuk jakova,2,tuk jakova biografia,1,tuk jakova familja,1,tuk-jakova,1,tulipanet e fushes,1,tulipani i pyllit,1,tulipani i sharrit,1,tulipani shqiptar,1,Turizem,2,ukbibaj,1,une kam nje enderr,1,universiteti gurakuqi vehbi hoti,1,universiteti shkodres vehbi hoti,1,ura e mesit shkoder,1,ura e shenjte,1,uran butka,1,urat e para ne shqiperi,1,urime per 1 majin,1,urime per vitin e ri ne gjuhe te ndryshme,1,urime per vitin e ri ne te gjitha gjuhet,1,ushqime tradicionale shkodrane,1,vace zela,1,vace zela lemza,1,vace zela rrjedh me kenge ligjerime,1,vace zela shqiperia ime,1,vace-zela,1,vaji i bulbyli poezi,1,vajze shkodrane,1,vale mbi vale,1,vallas ana e malit,1,vangjel gjika,1,vangjel gjika biografia,1,vangjel-gjika,1,vargje kushtuar atdheut,1,vaso pashë shkodrani,1,vau i dejes shkoder,1,vdekja e luigj gurakuqit,1,vdekja e pirros,1,vdekja tuk jakoves,1,vehbi gavoci,1,vehbi hoti,2,vehbi ismaili,1,vehbi sulejman gavoci,1,vehbi-hoti,1,vehbi-ismaili,1,vehbi-sulejman-gavoci,1,velikopoje,1,velinaj ana e malit,1,velipoja,1,velipoja plazhi,1,velipojak,1,velipoje,1,velipoje shkoder,1,vepra illyricum sacrum,1,veprimtar i çeshtjes kombetare,1,veprimtari kulturore artistike,2,veprimtari-artistike,1,veprimtari-kulturore,1,vera bitani,1,vera bregu,1,vera-bitani,1,vera-bregu,1,Vermosh,1,Vermoshi,1,vesel rizvanolli,1,vidhgar,1,vig mnele,1,viktor bruceti,1,viktor bruceti biografia,1,viktor koliqi kur bie shi ne shkoder,1,viktor lacaj,1,viktor-bruceti,1,viktor-shiroka,1,vildan tufi,1,vile temal,1,vilze postribe,1,Vinçenc Prendushi,1,vincenc prennushi,1,Vinçenc Prennushi,2,vincenc prennushi poezi kuq e zi 28 nandur,1,vincenc-prennushi,1,Vincens Penushi,1,violeta zefi,1,violeta zefi biografia,1,violeta-zefi,1,viti shahini,1,vitore nino,1,vitore nino biografia,1,vitore nino rolet,1,vitore-nino,1,vjeshte gasper pali poezi nga gasper pali,1,vlerat e muajit ramazan,1,vllaznia historia,1,vllaznia kampion,1,vllaznia ne vite,1,vllaznia shkoder,1,vojsava kastrioti,1,vojsava triballi,1,vojsava tripalda,1,vojsava-kastrioti,1,vorri i fratit,1,Vorri nanes,1,vox populi,1,vrasja e luigj gurakuqit,1,vrasja tuk jakoves,1,vukaj,1,vukatane gur i zi,1,vukjakaj gegaj,1,vuksanaj shale,1,Vulashi Lulzim,1,wassa effendi,1,welcome to shkoder,1,Welcome to Shkodra,4,willy-kamsi,1,xhahid bushati,1,xhahid bushati botime,1,xhahid bushati perralla,1,xhahid bushati poezi,1,xhahid bushati tregime,1,xhahid bushati vepra,1,xhahid-bushati,1,xhambazet,1,xhambazet tashko lako,1,xhamia e parruces,1,xhamia e paruces shkoder foto,1,xhamia e plumbit shkoder,1,xhamia e plumbit shkoder foto,1,xhamia e shkodres,2,xhamia parruces shkoder,1,xhamia plumit shkoder,1,xhamia-parruces,1,xhamia-plumbit,1,xhan pult,1,xhelal baku,1,xhelal zejneli,1,xhemal bushati,1,xhemal bushati biografia,1,xhemal naipi,1,xhemal naipi biografia,1,xhemal selimi,1,xhemal-bushati,1,xhemal-naipi,1,xhevahir spahiu,1,Zafina Vasa,1,zakonet shqiptare,1,zana popullore,1,zani i shna ndout,2,zef ashta,1,zef deda,2,zef deda biografia,1,zef jubani,1,zef jubani biografia,1,zef jubani histori e gjergj kastriotit,1,zef kadarja,1,zef kadarja biografia,1,zef kadarja lidhje bese,1,zef kolombi,1,zef mala,2,zef malaj,2,zef malja,2,zef ndoci,1,zef ndoja,1,zef ndokillia,1,zef pellumbi,1,zef pllumi,1,zef saraci,1,zef simoni,1,zef valentini,1,zef valentini vepra.,1,zef zorba,2,zef-ashta,1,zef-deda,1,zef-jubani,1,zef-kadarja,1,zef-kolombi,1,zef-mala,2,zef-pllumbi,1,zef-pllumi,1,zef-shiroka,1,zef-simoni,1,zef-valentini,1,zef-zorba,2,zeke ndoci,1,zeneli migjeni,1,zeneli migjenit,1,zhani canco,1,zita bonati,1,zita bonati lacaj,1,zog dushmani,1,zog sakoli,1,Zogaj,3,zoja e kalase,1,zoja e keshillit te mire,1,zoja e shkodres,1,zoja keshillit te mire shkoder,1,zoja shkoder,1,zoja-shkodres,2,zonja z,1,zorba zef,2,zotnis geg postrippes luigj gurakuqi,1,zotnis jakin shkodra,1,zotnis-geg-postrippes,1,zotnis-jakin-shkodra,1,zues,1,zyliha miloti,1,zyliha miloti teatri migjeni,1,zyliha-miloti,1,
ltr
item
ShkodraDaily: Zef Valentini - Giuseppe Valentini
Zef Valentini - Giuseppe Valentini
Zef Valentini (Giuseppe Valentini) lindi me 1 korrik 1900 ne Padova, Itali. Teolog, Albanolog, Historian, Bizantolog por mbi te gjitha nje albanofil i jashtezakonshem. Eshte dekoruar nga Presidenti i Shqiperise me urdherin Gjergj Kastriot Skenderbeu. Vdiq ne Palermo me 16 nentor 1979.
https://2.bp.blogspot.com/-gvd_YB51HUM/VWuOa-BjPSI/AAAAAAAACRM/XZCvZ4cynLM/s1600/Zef_Giuseppe_Valentini.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-gvd_YB51HUM/VWuOa-BjPSI/AAAAAAAACRM/XZCvZ4cynLM/s72-c/Zef_Giuseppe_Valentini.jpg
ShkodraDaily
http://www.shkodradaily.com/2015/05/zef-valentini.html
http://www.shkodradaily.com/
http://www.shkodradaily.com/
http://www.shkodradaily.com/2015/05/zef-valentini.html
true
4794096214637195701
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy