Naim Frashëri - Qerbelaja, kap. XXI

Poema Qerbelaja, kapitulli XXI - nga Naim Frashëri


Ybejdi nga Shami dolli,
shtatë dhjetë mijë solli
armiku i Perëndisë,
mundonjës i-njerëzisë,
po vinte me shumë bujë,
e me të madhe rrëmujë,
kish shumë trima të-parë,
të-dëgjuar kordhëtarë.
Ibrahimi u lëshua,
fluturoj posi fajkua,
i dolli me mijë tetë
trim i-math e i-vërtetë.
Ushtëri e-mallëkuar
gjithë dhen e kish mbuluar,
te lum i-Zapit kish rënë,
vëndinë e kishte zënë.
Nga zotërinjtë ç' kish mbetur
Ibrahimi ç' kishte gjetur
nga i par' i-njerëzisë,
e nga mbret' i-urtësisë,
më një arkë i pat vënë,
me vehte i kishte shpënë.
Armikët i-kishte parë
njeriu i tij, q' ish ndarë,
pa lark syresh kishin rënë
vënt të mirë kishin zënë.
Më nesëret me të gdhirë
trim i-math e zot i-mirë
u ngrit dhe thirri Alinë,
e u fal më Perëndinë,
pa mblodhi gjith ushtëtarët,
dhe xgjodhi e vu të parët.
Ishin gjithë burra trima
me vështim si vetëtima.
U tha: I shihni ku janë
të tër' armikëtë t' anë?
dhe Ybejd' i-mallëkuar,
që djall ajy e ka xgjuar
dhe gjithë komb i pabesë
q' i ka ndihur Mavijesë
gjithë zotërinjtë t' anë,
këta që shihni, i-vranë!
Ka ndihmës Zotn' e-vërtetë
në këtë dhe n' atë jetë
edhe Mbren e Qerbelasë
ajy njeri, që t' i vrasë.
Neve sot gjë të mos presim
po t' i vrasim e të vdesim!
Kshu tha dhe punën të tërë
e tregoj, si ishte bërë,
dëgjuanë Qerbelanë
trimat e të gjithë qanë
me lot e me gashërima,
dhe me shumë psherëtima!
U zuri ngoje Alinë,
pa u shumoj trimërinë,
gjithë rrojtjenë s' e deshnë,
kordhët e lara i zhveshnë!
Mëngjezi po hapte sytë,
s' i kish parë shok të dytë!
dielli posa kish dalë,
lumi vinte valë-valë,
ushtërit u afëruan!
trimatë u egërsuan
kuajtë po higëllinin
e shpatatë po vetëtinin
të gjithë trimat e vlerë
prisninë vdekjen e nderë!
shigjetatë me vërtik vinin!
dhe kë zinin, gjall s' e linin
shum u shtua vrasj' e-shkretë
q' u zu së-pari e-qetë,
vdekja në mest rreth po vinte
shpirtërat me grusht i ngrinte
më anët tjatrë dhe fati
ndrint' e shuhej si lugati!
tjatrë herë me të tjerë,
me të-tjerë tjatrë herë!
lëftoninë mijë tetë
me mijëra shtatë dhjetë!
më s' duroj dot Ibrahimi,
po kordhën e zhveshi trimi,
mi armikët u lëshua
burr i fortë si dragua!
i vuri gjithë përpara!
i shtu si duajtë nd' arë
duke vrar e duke prerë,
e përmbi dhet duke nderë,
gjaknë gjer më gjut e shpuri,
edhe s' kish të lodhur burri!
Trim i-bukur i pavdirë
u derth me Hasin-Nemirë,
që ishte trim e i-parë
përmi gjithë luftëtarë,
dhe në Qerbela kish qënë,
e gjë pa bërë s' kish lënë!
Ibrahim' i heq një shpatë,
dhe j' a bën ditënë natë!
Opopo! tha Ybejd-derri,
u ngjallka Maliq-Eshteri!
soje shum' u frikësua,
thiri e u tëmërua!
Vuri dorë Perëndija
u prish e tër' ushtërija
gjaku vij posi përrua!
Ibrahimi si fajkua
Ybejdullllahn' e arriti!
një herë i sokëlliti
pa i bij' e posht' e shtije!
dhe i thotë ngorth Mavije.
Ybejdi ra duke qarë
dhe u ndesh si qen i vrarë
posi djall i-shëmëtuar
fajëtor i mallëkuar!
Shqipja sqokën duke ngritur,
pa zoqtë duke mahnitur,
qysh përhapen e thërresën,
dh' e humbasin fare shpresën,
ashtu edhe ushtërija,
u përhap nga Perëndija!
po trimatë pas u ranë
i vranë e gjall s' i lanë!
Lumi q' ishte gjak i tërë
posi kënet ishte bërë
armikëtë van' e hynë
të gjithë brënda u mbynë
ajo ushtëri e shumë
e-tërë u mbyt në lumë!
Sa shpëtuanë nga shpata
edhe nga ushtat e gjata,
lumi të tër i piu!
vdekj' e zezë i përpshiu
ng' ato mijë shtatë dhjetë
një njeri s' shpëtoj në jetë
u ngdhinë gjith' e s' u ngrysnë!
më një ditëz' u përmbysnë.
Ibrahim o jetë gjatë
s' e turpërove t' ët atë
të lumtë se ç' pagë more
gjith' idhërimet i nxore
Zot i-math e i-vërtetë!
ti s' e le jetënë shkretë
puna jote s' ësht e çalë,
të qofshim për jetë falë;
Ibrahimi me të parë
nër ata, q' ishinë vrarë,
të nipnë e Mavijesë,
Ybejdullllahn' e pabesë,
shokëvet duke treguar,
u tha: Ky i mallëkuar
i ka më qafë të tërë!
të-ligat ky i ka bërë
i-paudhi ç' ka punuar
qoftë lark, i-mallëkuar.
Ky djall urdhërë pat thënë
pa e vranë Zotnë t' ënë!
me djallëzit të-këtija
u bën ato të këqija
ky derr e dërgoj Ymerë
edhe Shimrinë-dhëmbë-derrë!
Zapatnë ky e ka bërë
dhe ligësinë të tërë!
I ati ish me Alinë,
pasdaj zuri faqezinë
s' i pëlqeu pun e-mbarë,
andaj u bënë kusarë.
Zotit gjith i qofshim falë
se sot vetëzë ka dalë
armikëvet u dha dërmë
i la të vrarë si kërmë
sa qenë të mallëkuar,
të gjithë sot i ka shuar
e shoj kombin e-pabesë
këlyshët e Mavijesë.
Nga ky q' ishte vetë dora,
shpag ashtu si desha mora
Zot i-math e i-vërtetë
më s' të kërkonj gjë në jetë.
Tha këto fjal Ibrahimi,
dh' e vu kordhën në millt trimi
shumë lot nga syt' i rrodhë,
pa shokëtë gjith u mblodhë,
Ybejdit kokën i prenë,
edh' e lanë nderë qenë,
e dërguan në skëterrë
atë, dhe kokën e prerë
Myhtar trimit j' a dërguan,
pasdaj u nisnë e shkuan.
Kur i erth koka Myhtarit,
nga gazi ja dha të qarit,
edhe tha: Zot i vërtetë,
e more shpagënë vetë!
pa u tha pleqet: Një herë
kësaj koke, q' është prerë,
kokën e Imamit t' ënë
përpara j' a kishin vënë,
në këtë vënt, që jam unë
sot këtë mua ma prunë
e shihni ç' bën Perëndija?
m' a pru nër duart të mija
njeriu ç' të ketë bërë
i vjen më kokëz e-tërë
mirësi e ligësija
s' janë një te Perëndija.
Kshu po thoshte Myhtar-trimi
kur u dha dhe Ibrahimi,
dhe shokët e tij të vlerë,
të-gjithë trima të-ndjerë.
Myhtari e qafoj trimnë
shumë herë, Ibrahimnë.
Armikëtë ishin shuar,
dhe miqtë gjithë gëzuar,
delja me ujkunë flinin,
më një rrëke ujë pinin.
Po burrat armik më nj' anë
patn' Abdyl-Meliq-Mervanë
me shumë shokë të tjerë,
më nj' an Abdullllah-Zyberë,
q' ishte dhelpër e pabesë,
kish pej Mavijeje pjesë.
Ndonëse ishin armikë,
nga Myhtari patnë frikë,
pa u bënë miq e shokë,
se kishin rrezik mi kokë,
një më nj' anë e një më nj' anë,
të dy një-herjesh u ranë.
Ibrahimi me Myhtarë
u qafuan duke ndarë,
muarrë shokë dhe vanë,
një më nj' an' e një më nj' anë,
Myhtari posi dragua
Abdullllahut j' u lëshua,
Ibrahimi mi të birë
e Mervanit të-gjështirë.
Aqë luftë kanë bërë
sa i shuanë të tërë
me mijë armikë prenë
gjaku mbyti gjithë dhenë
pa pasdaj ranë dhe vetë
burrat trima të-vërtetë
se punënë e mbaruan,
gjë në jetë më s' kërkuan
dhe kush lint, po dotë vdesë,
s' ka mbetur' e s' munt të mbesë.
Ore fat o fat i shkretë
edhe ti e-zeza jetë
ç' kini nxjerr' e ç' kini ngrënë
kurrë mos u qoftë thënë
me ne të mjerët pse loni?
kaqë keq pse na mundoni?
Dua, t' a di ç' gjë ka bërë
këjo njerëzi e tërë
që heq kaqe të këqija
po s' përgjigjet Perëndija.
Abdul Meliqi me bujë
e bëri botën rrëmujë;
pa dolli Hazhzhazh-Isufi,
që kishte thonj posi bufi
e zunë dhe Abdyllllahnë,
pa e shtruan edhe e rrahnë;
brënda në qytett e varrë,
si të likn' e si kusarë
edhe shokëtë ja vranë,
një të gjallë nukë lanë;
doqnë së-rish Medinenë,
e rrëmbyenë dhe Meqenë
munduan dhe pleqësinë,
q' ishin ndodhur me Alinë
sepse s' i ndihnë Osmanit
dhe Mavijes e Mervanit.
Ng' ata, q' ishin me Myhtarë
shumë trima e të parë
edhe të-tjer e të-tjerë
ngritnë krye këtë herë,
armikëvet më ç' do anë
u ranë dhe shumë vranë,
njerëzija s' u qetua,
po më shum u keqësua,
kurdoher ish e-përzjerë,
edhe lufta e pa prerë.
Vdiq Abdyl-Melill-kukudhi,
vate në djallt i-paudhi,
ndënjti i-biri Veliti,
që ishte vetë Jeziti.
Në mesthit të njerëzisë
ishte drit e Perëndisë,
Imam-Zejnel-Abidini,
q' i vinin lottë si Drini,
kur kujtonte Qerbelanë,
dhe shokët' e tij e t' Anë,
ishte qëngj' i Perëndisë,
shpres e gjithë njerëzisë,
gjithë të-mirët' e donin,
e shpëtim soje kërkonin,
ajy ish si Zoti vetë
i-mirë dhe i vërtetë,
ishte shtyll' e urtësisë,
edhe fjal' e Perëndisë.
Veliti i-mallëkuar
nga nakar' i zi i-shuar
dha urdhërë, pa e zunë,
e brënda në burk e vunë
shtatë vjet brënda e mbajnë
Zot i math kush e ka fajnë?
fajnë s' e ka Perëndija,
po djalli e djallëzija.
Duke shkuar Zot' i-mirë
la në vënt të tij të-birë,
q' ish n' udhët të Perëndisë,
e miku i njerëzisë,
kishte gjithë urtësinë,
shëmbëllente më Alinë,
si i at' ish dhe i-biri,
Imam-Muhamet-Bakiri,
q' ishte det' i diturisë,
edhe drit' e-mirësisë.
Shkoj në skëterrët Veliti,
q' e pritte atje Jeziti.
Ndënj i-vëllaj, Sylejmani,
që ishte vetë Mervani.
Pas vdekjes' së Sylejmanit
ndënj një nga fis i Mervanit,
Ymeri, që njerëzinë
s' e la, të shante Alinë;
se më parë gjith' e shanin!
edhe nëmënë s' ja ndanin,
në falje shanin Alinë,
shpërnderonin Perëndinë,
mallëkoninë Hasanë,
edhe Hysejnë dhe t' Anë,
edhe mëmë Fatimenë,
lëvdoninë Mavijenë,
e lëvdonin dh' e uronin,
popo, se ç' punë punonin.
Mavijeja dhe Jeziti
e vunë, po ky e ngriti,
gjer këtu pra këtë punë
armikët e-liq e shpunë.
Pas ati ndenjti Jeziti,
q' e kishte vëlla Veliti;
pas ati ndënji Hyshami,
që hoqi soje Imami,
Imam-Muhammet-Bakiri,
pa duke shkuar' i miri,
që s' kish pasur shok në jetë,
si ajy Zot' i-vërtetë,
la në vënt të tij të-birë,
q' ish si i-ati i mirë,
ish Imam-Xhafer-Sadiku,
q' i kish nakar armiku.
Pas Hyshanit ndënj Veliti,
q' e kishte djalë Jeziti.
Zejdi Muhammet-Bakirë
e kish vëlla, Zotn' e mirë,
j' a vrau komb' i-pabesë,
e s' i mbet durim e shpresë,
pa tha: Me mua të vinë,
ata, që duan' Alinë.
Ungrit gjithë njerëzija,
dolli posi mizërija,
edhe lëftuanë shumë,
prap u derth gjaku si lumë.
Armikët Zejdin e vranë,
edhe të birë, Jahjanë,
po shokëtë që shpëtuan,
u shtuan e s' u qetuan,
pa në Sham u ngrin' e vanë,
Velitn' e zunë dh' e vranë,
edhe një tufë armikë
i therrë si qe me thikë,
si u vra kështu Veliti,
ndënjti i-biri, Jeziti,
pa vdiq dh' ajy nga lëngimi
ndënj i vëllaj Ibrahimi.
Pa bota duke përzjerë,
edhe atë me të nxjerë
ndënj në front të mallëkuar
që ishte më të rrëzuar,
n' atë front të Mavijesë
Mervan i dyt' i-pabesë.
Ky ishte Mervan gomari
gjysh i-tij ishte i-pari. (vazhdo leximin: kap. XXII)

Naim Frasheri Naim Qerbelaja

COMMENTS