Naim Frashëri - Qerbelaja, kap. 7

Poema Qerbelaja, kapitulli 7 - nga Naim Frashëri


Mavijeja mbret ish bërë,
e njerëzitë të tërë
i pabesi i mundonte,
dhe njeri nukë peshonte,
shumë punë shtoj e nxorri,
botënë më qaf e mori,
me një tërkuzë të-shkretë
njerin' e lidhi për jetë!
S' qenë mjaft këto që bëri
Mavije zëmërë-gdhëri,
po shtërngoj dhe njerëzinë,
parësin e pleqësinë,
që të njohënë të-birë,
atë Jezitn' e fështirë!
për mbret pas vdekjes së tija!
popo! mjerë njerëzija!
Atë njeri, që s' e donte,
nuk e lij, po e helmonte!
ngrysej i gjori e s' gëdhihej,
dh' emëri më nuk' i ndihej!
veç farës' së Mavijesë
tjatrë të mos ketë pjesë,
ata në front të qëndrojnë,
për jetë të mbretërojnë!
gjithë botës i ra pika
njeri s' bëri zë nga frika!
ajy, q' është nënë zgjedhë,
mëndjen nukë mund t'a mbledhë!
kët' e bëri Mavijeja,
po trazoj dhe Mugireja,
q' ish njeri shum i-pabesë
dhe ndihmës i Mavijesë,
të dy dhelpëratë dinake
ishinë posi binjake!
Vetëm pesë njerës s' deshnë,
një fjale s' i vunë veshnë:
Imam-Hysejni q' ish burrë,
e s' vij n' atë fjalë kurrë,
Abdurrrrahman' i Beqirit,
që më s' ish i të pahirit,
Abdullllah-Abaz i gjorë,
që më s' kishte gjë në dorë,
se ish plakur e ish shuar!
dhe nga syt' ishte verbuar,
Abdullllahu i Ymerit,
dh' Abdullllahu i Zyberit.
Mervani më nukë rrinte,
po këta s' munte t' i zinte,
erth dhe vetë Mavijeja
në Medine si rrufeja;
ca i qërtoj ca i trembi,
pa qëndroj në mest si gjëmbi
po s' bënë dot prapë punë
pa e hoqn' e s' e këpunë.
Mavijeja ish një kërmë,
q' u dha botës kaqë dërmë!
vdiq e vate në skëterrë,
e kallë në dhet si derrë;
vate ne djalli shpirt' i-ndyrë
po mbet një tjatrë myxyrë.
Ç' do njeri po dotë vdesë!
jet' e-shkret' është si vesë
po lum kush është i-mirë
mjer ajy, q' ësht' egërsirë.
Mavijeja tej çe nxorri?
nëmënë me vehte mori.
Të paudhëtë u ngritnë,
e vunë në front Jezitnë.
Jeziti s' ish si i ati,
ish më shum i lik lugati,
fat i-zi o fat' i-shkretë,
Jezitnë bën mbret në jetë.
Më njan ishte mirësija,
m' anët tjatrë djallëzija,
më njan ishin urtësitë,
m' anë tjatrë marrëzitë,
më njan ishte e-vërteta,
më njan e-rremja e-shkreta,
më njan ish Imam-Hyseni
m' anët tjatrë Jezit qeni;
njër' ish djal i Fatimesë,
tjatri i Mavijesë;
Hysejni kish at' Alinë,
Jeziti kish faqe-zinë;
njër' ish mbret i-bir' i-mbretit,
dhe i nip i-Muhametit;
tjatr' ish i-bir' i-Zyfjanit,
i-kushërir' i-Mervanit,
njër' ish me Zotn e vërtetë,
tjatri ish djalli vetë.
Drita që ndrin gjithësinë,
e na rrëfen Perëndinë,
ishte Imam i vërtetë,
që la emër për jetë.
Për atë Zot s' ka lëvdatë
kjo fjal është shum e gjatë;
mirësi e ati s' thuhet,
është e-lart shum e s' shkruhet,
gjer atje ne nukë vemi,
pak është sado të themi.
Jeziti fronë e zuri,
në ligësit dorë vuri,
ndenj në front të gjakëtuar,
në një vënt të mallëkuar,
njerëzis i vuri frenë,
e shkoj shumë Mavijenë,
të ligat ajy i zuri,
e ky gjer në funt i shpuri.
Imam-Hysejnë kujtonte
nat' e dit' e shkumbëzonte.
Në Medine nga Jeziti
ish dërguarë Veliti,
Jeziti ati i shkrojti,
e një kartë i dërgojti,
i thotë: Zoti im atë,
që përpiqej dit' e natë
e ish njeri i uruar
pa dhe vdiq i-shenjtëruar,
me urdhërit të tij vetë
më ka lënë mbret në jetë,
kush s' më bënetë rrop mua
t' a vras se më nuk e dua.
Ja dha Mervanit Veliti
kartën qi dërgoj Jeziti,
Velitit Mervan' i thotë,
tani kohë mos hump kotë,
po vra më parë Hysenë,
në do të shpëtosh vehtenë!
Hysenë! tha, veç atija
kam frikë nga Perëndija,
ësht' i nip i Muhametit,
s' bënet ësht urdhër' i mbretit.
Mervani i thotë vraje,
punënë që sot ti ndaje!
Kështu tha Mervan i-ndyrë,
q' ishte e madhe myxyrë!
Pa e thir Imam-Hysenë
Veliti me Mervan-qenë,
me gojë këto ja thanë,
edhe kartënë ja dhanë.
Imam' i thotë Velitit
nuk i bënem rop Jezitit;
thotë vetëm këtë fjalë,
edhe ngrihetë të dalë.
Mervani thotë t' a vrasim,
Veliti tha, nuk e ngasim,
se na nëmin njerëzija,
na vret edhe Perëndija.
Pa Imami me të dalë,
i dërgoj Veliti fjalë,
i tha: me vrap këtej ikë,
se është e madhe frikë
Mervani s' të le të-gjallë,
ti e njeh fort mirë djallë.
Imami u ngrit e iku,
se nuk e linte armiku,
iku me gjithë fëmijë,
opopo, brëngë me mijë,
la qytetin e Medinesë,
j' u lëshua Meqesë,
po ashtu ish dhe Meqeja,
e kish shkelur Mavijeja.
Në Qofe kjo u dëgjua,
pa bota gjith u gëzua,
të tërë vrap u mblodhë
katr' a pesë njerës xgjodhë,
j' a dërgojn Imamit t' ënë,
me kartëra duke thënë:
Neve qemë të-pabesë,
po sot të kërkojmë ndjesë
se e pamë Mavijenë
dhe njerëzit' e tij ç' qenë,
hoqmë shumë të-këqija
nga ligësit e atija,
pa jemi të-dëshëruar,
të djegur të përvëluar;
Jezitnë neve s' e njohim,
se po punërat i shohim,
sonte jemi zëmrë-larë,
dhe ty të kemi të-parë,
dota prishim gjaknë t' ënë
dota prishim edhe gjënë,
se neve s' jemi të-huaj,
jemi të shtëpisë s' suaj,
ne armëtë do t' i marim
e të liqtë dot' i therim;
po jakë sa munt më parë,
të mos e ftohimë zjarrë.
Këto fjalë dhe të tjera
fluturake posi era
Imamit ata i shkruan,
e në Qofe e kërkuan.
Miqtë Imamit i thanë,
edhe nër këmbë i ranë,
të mos dilte nga Meqeja,
si dolli nga Medineja,
s' e njerëzit e Qofesë
nukë mbajnë fjal e besë;
po ata prap i dërgonin
kart' e njerës edh' e ftonin.
Nis të kushërinë Myzlimnë,
e dërgoj në Qofe trimnë,
i bir' i Ykajlit ishte,
e shokët të-rrall i kishte,
i-tha të vij e të shohë,
të-vërtetënë t' a njohë;
Myslimi në Qofe vate,
dhe u fut brënda ndaj nate;
Vanë bashkë me Myslimnë
Myhtari me Ibrahimnë,
ishin të dy djemt e tija,
që u ndanë nga fëmija,
Ibrahimi ish vjetsh tetë,
Myhtari nëntë, a dhjetë.
Ajy Imam i-vërtetë,
që nukë kish shok në jetë
nukë vetëm nga Qofeja,
nga Basra, nga Medineja,
po dhe nga vënde të tjerë
mirte kartra nga herë,
gjithë për të-par e donin,
edhe me drit e kërkonin.
Myslimnë atje e pritnë,
miqësin e përsëritnë
edhe fort shum u gëzuan,
të gjithë miq ju treguan,
njëzet mijë kordhëtarë
Imamn e njohnë të parë.
Myslimi punë mbarojti,
Imam-Hysejnit i shkrojti:
të vinç sa të munç më parë,
se puna po vete mbarë;
Jezitnë nuk e durojnë,
gjithë ç' janë të kërkojnë;
po ngreu çpejt edhe jakë,
mos mëno as shum as pakë.
Kshu i shkroj Myslim i gjorë
gjithë miqtë vunë dorë;
pa i shkroj dhe parësija:
Në je ti e Perëndija!
të na dëgjosh këtë herë,
në rrobëri mos na lerë.
Këta gjithë bënë benë,
që të vdesim me Hysenë.
Imami punën e dinte
po gjetkë s' kish ku të vinte
se dhe në Meqe s' e linin,
armikëtë pas i vinin!
duhej të linte Meqenë,
të vij e të zij Qofenë;
ndonëse miqt e tij s' donin
ta mbanin aty kërkonin.
Në Basrë dërgoj Selmanë,
të mblithte sa miq që janë,
dhe gjetkë dërgoj të-tjerë,
miqtë nga janë t' i bjerë.
Pa pastaj u ngrit e dolli,
parësija e përsolli,
me gjithë fëmijë iku,
të mos ja zinte armiku!
Fëmijënë s' doj t' i shpinte,
po nukë kish ku ti linte!
se armikëtë j' a ngrinin,
n' atë Shamt të-zi j' a shpinin!
Në Qofe kishte dërguar
mbretëri e mallëkuar
të parë Numan-Beshirë,
q' ishte një plak i pështirë.
Ngrihetë djalli pa ndjesë
q' ësht i lik e i-pabesë,
mer një fytyrë të-ndyrë,
bëhetë posi myxyrë,
pa vete e pjek Numanë,
duke hequrë më njanë
a e di ç' bëhet' i thotë,
a po rri pa pun' e kotë?
Këtu njerëzi e tërë,
me Hysejnë janë bërë,
punënë më udh' e vunë,
së pari Myslimnë prunë,
tani dhe Hysejnë presin,
bënë be gjithë të vdesin.
Numani mbleth njerëzinë,
dhe ata të-gjithë vinë,
u thotë: dëgjonj një fjalë,
e s' e di si dot' u dalë;
një punë të-ndryshme zutë,
Myslimnë këtu e prutë,
dhe Hysejnë po e prisni,
brënda në qytet t' a kllisni!
Mos-ni, se nuk u del mirë
se Jeziti s' ka mëshirë,
e ka zëmrënë të gurtë
edhe shpirtinë të-murtë
mjerë! mjer' ajy i gjorë!
që t' i bjer ati në dorë!
ësht i keq edh' egërsirë
s' ka vetëdijë të-mirë
të dëgjonjë për Hysenë,
e përmbys gjithë Qofenë!
edhe foshnjëzat e mjera
dot' i thernjë posi shqera.
Kshu tha, ata u përndanë,
e lanë vetëm Numanë,
q' ish një plak i përzhëlitur
si kalliz' i kahënitur.
Po njerëzit e pabesë,
këlyshët e Mavijesë,
Jezitit i kishin shkruar,
punën ja kishin treguar.
U zemërua Jeziti,
botënë më këmb e ngriti.
Të-parë Jeziti thonë
në punëra kish Serhonë,
që ishte një i Krishterë
me zëmrë të zezë sterë,
të dy bashk ata u mblodhë,
e Ybejdullllanë xgjodhë,
q' ishte i bir i Zijadit,
nip i Mavije-lugatit,
se Zijadi kishte vdekur,
ky në vënt të tij kish mbetur,
në Basr' e kishin dërguar
njerinë e mallëkuar,
pa këti me vrap i shkruan,
e njeri çpejt i dërguan;
një tjatrë atje të lerë,
dhe mjaft ushtëri të ngrerë,
edhe Qofenë të zërë,
e të shohë ç' është bërë.
Ybejdi Selman e zuri
me shokëtë zëmrë guri,
vrau ata dhe Selmanë,
pa la aty të vëllanë,
dhe ju lëshua Qofesë
me mijë katër a pesë.
Si rrufeja me vrap vate,
dhe hyri brënda ndaj nate,
pa, për të mos kupëtuar
me napë ishte mbuluar!
njerëzitë, që e shinin,
nukë muntninë t' a njihnin,
i gënjeu gjithë qeni
e pandehnë q' ish Hyseni!
pa të gjithë u gëzuan,
e zëmërat u zgjeruan!
po pasdaj të gjith e njohnë,
së rish zëmërat u ftonë.
Hyri në Qofet të-shkretë
Ybejdi me shumë vetë;
më nesëret pleqësinë
mbleth e gjithë njerëzinë,
ca gënjeu, ca lëvdojti,
ca shau e ca qërtojti,
gjithë kërkon t' i gënjenjë,
e Myslimnë rreh të gjenjë!
Myslimi ish te Haniu,
q' e kish pasur mik Aliu;
atje edhe djemtë venë,
Ybejdullllahu rreh dhenë!
kishte një rop zemrë-kllirë,
ajy gjen një plak të-mirë,
dhe i thotë me të qetë
O ti! njeri i vërtetë!
që besove Perëndinë,
edhe Muhamet-Alinë,
a mos ke parë Myslimnë?
q' e kam t' afërë e t' imnë,
nga Hysejni diç i bije,
dhe dua tani t' ja shpie!
pa shih, i tha, se ç' i solla,
dhe i rrëfen ca të holla!
e rrejti me të pabesë
plaknë qen i Mavijesë,
dhe plaku, q' ishte gënjyer,
Myslimnë ja pat rrëfyer!
vete atje dhe ja shpije,
edhe në këmbë i bije!
Myfeddal quhej ky djalë,
që bën gjithë këto fjalë!
Këta këtu i gënjeu,
dhe Ybejdit i rrëfeu.
Zot i math e i-vërtetë
ajy ishte djalli vetë!
Pa ja rrethojnë shtëpinë
edh' e marrënë Haninë,
te Ybejdi e këllasin,
s' e lenë gjall po e vrasin.
Myslimi dyke mësuar
dhe djemtë duke dërguar
te Sherihu, q' ishte burrë,
e syri s' i trembej kurrë,
miqet u dërgojti fjalë,
kush është trim letë dalë,
njëzet mijë kordhëtarë
q' i dhanë fjalë më parë,
me Myslimnë u lëshuan,
Ybejdinë e rrethuan;
u ndes me nxit luft' e-shkretë,
dhe u vranë shumë vetë,
Myslimi kordhën' e zhveshi
dhe u hoth posi rrebeshi,
armikëtë duke prerë,
e të vrarë duke nderë
e bëri gjaknë kënetë,
duke vrarë mijë tetë!
Ybejti gënjeshtrë gjeti
si e pa qu munt rrëmeti,
me gënjeshtrët të-gatuar
nis Shimrin e mallëkuar,
me të-tjerë të-pabesë
ng' ata djajt e-Mavijesë,
duallë dhe ulërinë,
thanë opopo! se ç' vinë!
me mijë vin ushtëtarë
pej Shami po ca më parë
ndahi e zini shtëpitë!
u therrë si bagëtitë!
Pa njerëzi e Qofesë,
që nukë kish shumë besë,
me një herë u përndanë,
Myslimnë vetëm e lanë!
po nata, duke nxituar
me errësirë nër duar,
arrin dhe mbulon Myslimnë
e shpëton ng' armikët trimnë!
Myslimi rrotull po vinte,
nga të bënte nukë dinte,
pa i dërgoj Perëndija
nja dy e tre miqt' e tija,
me ata bashkë i miri
vate te Mehmet Qethiri.
I zot i shtëpis i priti
me gas shum e i gostiti.
Ç' ësht e mirë miqësija
në të-tilla të këqija! (vazhdo leximin: kap. 8)

naim frasheri qerbelaja

COMMENTS