Naim Frashëri - Qerbelaja, kap. 19

Poema Qerbelaja, kapitulli 19 - nga Naim Frashëri


Fjala posi zokth' i shkruar
me vrap duke fluturuar
u përhap e mori dhenë
mësuanë gjithë ç' qenë,
qau gjithë njerëzija
për gjith ato të këqija,
pa miqt e asaj fëmije,
q' ishin njerës Perëndije,
miqtë e Aliut zinë
zun' e Muhamet-Alinë,
bot' e-tër u ngrit më këmbë
donin t' a hanin me dhëmbë
gjithë tufën e Syfjanit,
të Jezitit, të Mervanit,
më shum Ybejd-faqe-zinë,
e të-tërë ushtërinë.
Edhe ata miqt' e-tija,
edhe vetë jezitërija
e-tërë bota Jezitnë
pas kësaj shum e mërzitnë,
edhe njerëzin e tija,
po i munte djallëzija!
këtë ditë u mbarruan
punëtë gjith u ç' quan,
më nj' anë mbet Perëndija,
m' anët tjatrë djallëzija,
kush desh Muhamet-Alinë,
zu besën e Perëndinë,
i bëri nder njerëzisë,
i vate pas mirësisë,
edhe u bë mik me besë
për Hysejn e Fatimesë,
të-tjerët zunë Syfjanë,
edhe Jezitn e Mervanë,
me të gjitha ligësitë,
e të tëra djallëzitë!
njëri xgjodhi të vërtetën,
la gënjeshtrën e të-metën,
tjatëri mori të rremën,
vu përpara thash e themën,
njëri i pat Zotit mallë,
e tjatëri xgjodhi djallë,
një desh Zejnel Abidinë,
një u bë me mbretërinë!
Në Sham po vinte fëmija,
dhe kokët e ushtërija,
ato kokë nga do shkonin,
çudi të mbëdha tregonin!
po armikëtë s' besojnë,
djallëzitë i ndalojnë!
Tek shkonin udhës' së Shamit,
thoshte kryet e Imamit:
Mjer' ajy q' ësht i-pabesë!
e s' ka njerëzije pjesë,
mos pandeh, se Perëndija
s' e di ç' bëjnë njerëzija,
mirësinë ka pëlqyer,
ç' do punë e ka çpërblyer,
ajy, që ësht egërsirë,
s' munt të gjenjë kurrë mirë,
kush ti ndihnjë njerëzisë,
miku ësht i Perëndisë,
ajy, që zë djallëzinë,
s' piqetë me Perëndinë,
njeriu në këtë jetë
duhet të jet i-vërtetë,
mirë duhet të punonjë,
sa të jet e sa të rronjë,
atë, që bën, dotë gjenjë,
se Zotnë s' munt t' a gënjenjë.
Këto fjalëzë nga-herë
thoshte kryethit e-prerë
po vetëm miqt' i dëgjonin,
dhe zëmrën e fortësonin,
miqtë shtonin dashurinë,
armikëtë djallëzinë,
djallëzija po u shtohej,
e shkreta frik po madhohej.
Ata, që mbaninë besën,
deshnë udhënë t' u presën,
t' a shuajnë ushtërinë,
e të vinte në greminë,
po fëmijënë kujtonin,
pa s' muntninë të kuxonin.
Jeziti i-mallëkuar
punën e kish kupëtuar,
q' u bë sa s' qe për të bërë
se u ftoh një komp i-tërë,
e pa që kish tepëruar,
po isht' e bërë dh' e-shkruar,
më nj' anë shum gëzohej,
më nj' anë frika i shtohej,
dhe thosh të tjerit i vranë,
po një syresh pse e lanë!
Kshu thosh me vehtet të-tija,
po kur vinte pleqësija
e-tërë shum e mejtuar,
e gjithë të zemëruar,
u thosh: Deshnë vet' e bënë,
të till urdhër s' pata dhënë!
Shimr' i lik i-mallëkuar
q' ish fare jezitëruar,
këtë vesh e kishte marrë,
pa dërgoj njerës më parë.
Beshir-Maliq i-pabesë
që kish nga Jeziti shpresë,
kryet' e Imamit shpije
te Jeziti shpirt Mavije,
pa i thotë: Derth florinjtë!
më mbush grushtin e pëqinjtë!
se një njeri kemi vrarë!
q' ish i-math shum e i-parë!
i-parë nga mëm e atë
edhe burrë trim me shpatë!
ish m' i-mir i njerëzisë
ndaj nesh e ndaj Perëndisë.
Kështu tha Beshir-armiku,
edhe ndenj më këmb e s' iku,
Jeziti i-mallëkuar
kishte një shufrë nër duar,
kokën e vuri re mirë,
q' ish si dita më të gdhirë,
me purtekët e goditi
mallëkim-shum' Jeziti!
Në të-liqt ishte i miri,
plaku i vjetërë, Nemiri,
vdekjenë nër sy e mori,
pa i tha me fort i gjori:
ç' bën ashtu dora t' u thaftë
Zot' i-vërtetë të vraftë
atë kokë, q' është prerë
e kisha parë nga-herë,
që e putht' edh' e fërkonte
i-pari ynë dh' e donte
nuk e pashë Muhammenë
kurrë pa Imam-Hysenë,
gjithënjë më krah' e mbante!
e kurrë soje s' e ndante,
e puthte dhe psherëtinte,
se ç' dotë bëhej e dinte,
pa më thosh: Për këtë djalë,
Nemir të thuash një fjalë
mallëngjimi nuk e linte,
më tej fjalënë s' e shpinte,
i-ziu s' e kupëtonja,
rrinja i qet e dëgjonja;
thoshte: Kushdo të kuxonjë,
të m' i flas' a t' a mundonjë,
nga Zot' i-math dot' a gjenjë,
vet' ajy dot' a ç' përblenjë.
Kështu rrëfeu Nemiri,
qau dhe tha i-pavdiri,
për se më la Perëndija
të shoh këto të këqija
Nemiri kshu tha i-gjori,
pa Jeziti jasht' e nxorri!
pleqt' e-tjerë gjithë qanë,
e Nemirit pas i ranë.
Jeziti i mallëkuar
fajn' e tij për të mbuluar,
s' mundi të vriste Nemirë,
pa vu e vranë Beshirë!
se punën e pa q' e prishi,
rrezik përmi krye grishi,
pa djallëzitë përmblodhi,
fajnë në të tjerë e hodhi,
Mavijeja me Mervanë
kshu nuk' e varrë Esmanë.
Beshiri tha: Ne s' i vramë,
na dërguatë pa vamë,
bëmë atë, që na thatë,
ne s' i vramë, ju i vratë.
Këto tha p' andaj e vranë,
e bënë cop' e s' e lanë!
Pa Shimri i-mallëkuar
ngjarjenë me të dëgjuar,
i la shokëtë dhe iku,
e u arratis armiku
dhe të parët gjithë ç' qenë
të-tërë muarrë dhenë,
të-pakëtë dhe fëmija,
djalli edhe Perëndija,
erdhë në Qytett të-shkretë,
pastë nëmënë për jetë.
Ish bërë gati shtëpia,
që dotë rrinte fëmija,
me nat shum atje i shpunë,
dhe njerës më derë vunë,
ndaluanë njerëzinë,
s' lanë të ven e të vinë.
Eslemi, q' ish plak i ndjerë,
edhe shumë pleq të tjerë,
gjithë Jezitit i vanë,
edhe ndëjnë pa i thanë:
Pun e-madhe është bërë!
u rrëzua jet' e-tërë.
Këtë punë qysh e bënë?
vallë kush u kishte thënë,
t' a sjellën në këtë shkallë?
kush u dha urdhërë vallë?
Ybejdi i mallëkuar
kshu u tha duke dërguar?
fati ynë sot u thye!
këta i kishim mi krye!
pleqt e gjorë kështu thanë,
dhe me lot të gjithë qanë.
Nem-na kokët, tha Eslemi,
të nisemi e të vemi,
në Qerbela, t' i mbulojmë,
sa të mundim, të nxitojmë
se neve trupat i njohim,
po pa të vemi t' i shohim.
Gjithë kokët u' a dhanë,
Eslemi me shokët vanë,
në Qerbela i mbuluan,
punë të-mirë punuan.
Më pasdaj dhe lejë dhanë,
fëmijën van' edh' e panë,
po me Zejnel Abidinë
njerëzija u çudinë,
se vërtet nga goj' e tija,
fliste vetë Perëndija!
Pleqt' e urtë më s' mënuan
fëmijëzën e dërguan
në qytett të Medinesë,
se s' ishin gjithë pa besë,
u dhanë Numan-Beshirë,
q' i shpuri bukur e mirë.
Ishte mbledhur njerëzija
në qytett si mizërija,
gjithë bota duke qarë
kish ardhurë më të parë.
Në Medine erth fëmija,
q' e prit gjithë miqësija,
pa të-tërë erdh' i xbrinë
me Muhammet-Hanifinë.
Ishte përmbysurë jeta,
kish rënë posht e-vërteta!
koh e shkretë ishte ndruar
jeta ishte shëmëtuar
zëmëratë ishin djegur!
shpresë gjëkundi s' kish mbetur
e mori vesh njerëzija,
q' e mbyti jezitërija.
Bota më këmbë u ngrinë,
Imam Zejnel Abidinë
gjith' e njohnë për të parë,
dhe i vanë duke qarë
dorënë të-tër i zunë,
dhe mi krye e vunë.
Imami u tha: U dua,
si më doni dhe ju mua,
po s' e mbanj dot këtë barrë
pa nukë bëhem i parë,
se sot u ngjall djallëzija,
s' ka të bënjë Perëndija,
unë zura Perëndinë
nuk' e qas dot djallëzinë,
është pun e shëmëtuar,
do kohë për të qerruar,
ndaj u lutem, të më lini,
nër djallëzi mos më shtini.
Njeriu ësht' i mahnitur
sot shumë dhe i paditur,
mëndjenë gjersa t' a mbledhë
shumë ujë do të rjedhë,
unë s' zë dot madhëritë,
dhe dëmet e djallëzitë,
në punë kaqe të marë!
qysh munt të bëhem i parë
punëratë, që më ngjanë,
në jetë shpresë s' më lanë,
pa lashë plakn e shtëpinë,
zura dhen' e Perëndinë,
dot' i falem Perëndisë,
t' i ap udhë njerëzisë.
Kshu tha, po ata s' e linin,
të parë donin t' a vinin,
sa u dha e kupëtuan,
i vuri mbë udh' e shkuan.
Këtej shpresën duke prerë,
vunë Abdullllah-Zyberë
në Meqe gjithë të parë,
pleqësi e luftëtarë.
Ubë nj' e madhe rrëmujë,
lufta mori shumë bujë,
Jeziti prishi Meqenë,
përvëloj dhe Medinenë!
ishte ngritur njerëzija,
parësi e vegëlija,
gjakn' e Hysejnit kërkonin,
Jezitnë e mallëkonin.
Jeziti i-mallëkuar
fjalëtë me të dëgjuar,
u sëmur, ra në rënkime,
e në të mbëdha lëngime,
se Zoti, q' ësht i-vërtetë,
s' le gjë pa shpagë në jetë.
Ngordhi, pa çpejt njerëzija
shpëtoj nga duart e tija,
vate drejt e në skëterrë,
atje mbet për kurdo-herë,
gjeti atje Mavijenë,
dhe gjithë të-titë ç' qenë,
pa atëhere u xgjua
edhe ndënj e u mejtua,
mundonjësit e përpshinë,
edh' e hodhë në greminë!
me vehte vallë ç' ka marë
nëm' e mallëkim me barrë,
veç atë nëmën e-shkretë,
ka fituarë për jetë!
O njeri! mba Perëndinë!
hidhe poshtë djallëzinë!
Djall' i-ndyr' i-mallëkuar,
q' ishte si qen' i tërbuar,
la të-birrë Mavijenë,
e j' a dha në dorë frenë.
Ndenj Mavijeja i dytë
në front edhe hapi sytë,
po kur i tfaqet një hije,
trëmbet e nga froni bije,
pasdaj mblodhi njerëzinë,
parësin e pleqësinë,
u tha: Mua të më ndjeni,
një mbret tjatërë të gjeni,
në një fron të-gjakëtuar,
të nëmur, të-mallëkuar,
të-ngrehur pej djallëzije,
unë s' rri, se s' më ka hije,
pa im gjysh edhe im atë
qenë shumë dorë-gjatë,
vranë Alin e Hasanë,
q' ishin Zotërinjtë t' anë,
vranë djemt e Fatimesë,
q' u pru gjithë bota besë,
gjithë këto të këqija
s' i ndjen kurrë Perëndija,
është fron i-mallëkuar,
ngrehur me gjak të-uruar,
ç' bën' ata s' e bënj dot unë
s' është për mua kjo punë
kur e mejtonj ç' kanë bërë,
zëmra më dridhet e-tërë!
Kshu tha dhe u hoq më nj' anë
po djajtë gjall nuk' e lanë,
më nesëret e helmuan,
të-gjorënë dh' e mbuluan!
ferra bëri trëndafilë,
gal' e egërë bilbilë!
për atë fron të pëgërë
shumë punë ishin bërë,
pa s' rrij dot njeri i-mirë,
se kish nëm, ish i-fështirë!
Të-parëtë gjith' u zunë,
pa u bënë shumë punë,
më ç' do çip të ç' do qyteti
ish bërë një farë mbreti;
Ybejdi me shumë shokë
u mblodhë kokë për kokë,
kishin keq për djallëzinë,
mos humpnin jezitërinë!
papo u mblodh e u lodhë,
dhe djall e vërtetë xgjodhë!
në mest të tyre u vranë,
e kë vunë mbret? Mervanë.
Opopo! Mervan-qafoku
ndënj në front posi maçoku. (vazhdo leximin: kap. 20)

naim frasheri qerbelaja

COMMENTS