Ernest Koliqi - Bylbylat e Plepishtit

Bylbylat e Plepishtit - nga Ernest Koliqi


Gadi për gjith ditë afër mbrâmjes rreth orës gjashtë Hilush Vilza shkonte e e merrte ke shtëpija Loro Shegorin, shokun e vet mâ të ngushtë. Loro Shegori, i biri i Mark Shegorit, nji ndër tregtarët mâ të njoftun të tregut të Shkodrës, njatëherë ngjitej prej Tregut të Madh, lahej petkash edhe dilte bashkë me Hilushin. Me mot të mirë bâjshin zakonisht nji shetí kah Foljetat e Puntorve para se me këthye në kafe për të kalue nji pjesë të mbrâmjes deri sa afrohej koha e darkës.
At ditë Hilushi e gjet Loron tue dalë prej derës s' oborrit, i rruem i lám e i ndrruem.
- Sa mirë qi erdhe - i tha Lorja. - Po shkojmë e shofim makinën në garazhë, pse më duket qi m'a kanë goditë.
Si arrijten ke garazhi, gjeten mekanikun tue i lëshue shikimin e fundëm Fordit të Loros.
- A i ké pá gomat? A i ka mirë? - pyeti ky.
Mekaniku tundi kryet tue fishkullue në shêj pohimi.
- Po veglat a janë të gjitha në vênd?
- Të gjitha.
- Mirë: qite në rrugë.
Mekaniku hyni n' automobil, ndezi motorrin e, tue ecë përmbrapa, duel me makinë në rrugë.
- Po bâjmë nji të sjellun - tha Lorja tue zânë ke volanti vêndin qi i leshoi mekaniku. Hilushi u ul përbrí.
- Tashti ecë me fé - ua bâni mekaniku tue e mbyllë derën prej së jashtmi.
Motorri shungulloi, makina u shkep vêndit me nji të trândun e u drejtue kah Fusha e Qelës. Në lakim të nji udhe, për pak sa s' qe ndeshë në nji kalimtar.
- Ai dreq a s' i ka syt në ball-a? - u idhnue drejtuesi i pamësuem, me shikim të ngulun përpara e me dej të ngrehun në mbajtje të volantit.
Si kapërcyen në shesh mâ të gjânë, Lorja e pyeti Hilushin:
- A e njofte kush kjé?
- Cuk Raja.
Shegori buzëqeshi. Shoku tha:
- E dij pse qeshesh.
- Pse? Ku mundesh m'e dijtë?
- E dij, pra, po të tham - ia priti Hilushi. - Por, pashë Zotin, vênja menden makinës, pse shka më duket s' po dahena shndosh sot. Sielle të dalim kah Ura e Maxharrit.
Këthyen. Mbas pak minutash po ngitshin me mâ të madhen shpejtí mbi rrugë të Vrakës.
- Elé?! - pyeti njatje vonë Lorja. - Ku e din ti pse qeshem un?
- Lêne mâ mirë; s' po na duhet gjâ.
- Kallzò, kallzò.
- Dashke veç m'e dijtë? Pár qi kjé tue e sakatue për pak e gjâ Cuk Rajën, u qeshe pse ky tash njâ dhetë dit të ka folë vajzën. Ka pasë uzdajë të madhe se po ia merr. Por ti e nise shkuesin me nji grusht miza. Kjé edhe tue e zânë me automobil. Ç'do të jét tue të shá...
- Si i merr vesht ti këto punë? - u çudit Lorja.
- Si i marr vesht? E kam pá at nierin qi bân shkuesína tue dalë prej shtëpís sate. Mas do ditve ka trokullue edhe në derë t'eme... Natyrisht kuptova se s' ká krye punë te ti e... po mâ msyente mue.
- Po ti?
- E din mirë, zotni Loro, se jam kundra martesës... - u tall Hilushi.
- Të gjithë na jemi kundra martesës deri sa... nuk martohemi!

ernest koliqi bylbylat e plepishtit
Mbrâmja e korrikut po kaltheronte udhën qi Fordi vînte tue përpî. N'e rrëmakët, syni rrëshqitte prej blerinës së mbyllët t' arave e të livadheve n' argjand të shëndritshëm të liqênit sipër të cilit, në breg të përtejmë, tërthorja e Taraboshit mbushej çdo ças mâ tepër me farfurín pùrpuri të prendimit. N'e djathët malet e murrme kah fundi i Fushës së Shtojit dukeshin në gjysmaterrr karvan kamilesh të përbindshme n' udhtim kah veriu.

Mbas nji heshtjeje, Hilushi me zâ t' ulun e tue shikue para vetes lëshoi kët pyetje:
- Pse s'e merr Çiljetën e Cuk Rajës?
Shoku përgjegji qetisht:
- Po për at arsye qi të shtyni edhe ty me thânë jo. Si mund të martohesh pa e njoftë aspak vajzën qi ka m'u ba grueja e jote e ka me kalue të tânë nji jetë me ty? Jo, mâ, thonë, por âsht shtëpíjet të mirë, e urtë, bojagi e hijeshme, e rritun me kujdes, me shkollë e ku dij un. Tamam. E mbandej? Po me bâ mos me përkue natyra e saj me t'emen? Po, me të gjitha cilsít qi thaçë, mos me pasë ajo kurrgjâ qi me zgjue në mue nji interesim të veçantë? Besoj qi vajza e cila do të bâhet shoqe e përhershme e jetës s'eme duhet të két dishka qi të më nxisi m'e zgjedhë shi atê ndër sá tjera. Si thue? Unë due të njof përpara. Nuk e lidhi veten përgjithmonë me nji vajzë, e cila do të jét, pa dijtë njiherë se ç'mendime e deshire ushqen, ç'mêndesí ka, shka ândrron. S' âsht punë me luejtë; krejt nji jetë do të kalohet bashkë!
- Sa për këtu në Shkodër me këso mêndimesh s'ké m'u martue kurrë, po të tham vetë - vërejti Hilushi. - Vonë e vonë ka me dalë ai zakon qi m'u njoftë e me ndêjë edhe para fejese vajza me djalë.
- Mirë, atëherë vajzat tash mbesin pa u martue: na tash marrim grá përjashta.
- Grue përjashta, ti?! Nuk e besoj. Kur s'e ké marrë nësa ishe atje për me studjue, s'e merr mâ.
- Kushedi...
Hilushi nisi me u tallë:
- Po pse e ndërlikojmë na kaq fort punën e martesës? Mâ të lum ishin baballarët tonë qi ndiqshin doket e vjetra. Nusen e njifshin ditën e darsmës edhe shum prej tyne shkuen jetë mâ të mirë se këta qi po e zgjedhin vetë edhe po e njofin para se me vû kunorë. Edhe ti, n'e paç vû at új në zjarrm, thuej babushit tand me t'a gjetë ai, përse në pritsh adete mâ të lira, qe besa, po plake e po mbetë pa u martue. Ké me ia lypë atëherë ti vetë vajzën Cuk Rajës, por, atëherë, s'ka me ta dhânë ai...
- Luej, luej, - përgjegjte Lorja: - kollaj fort qi ashtu ka me më ndodhë, si po thue, por nuk do të disprohem, pse kam me të pasë ty shok. E tash e kjajmë at hall bashkë...
- Un ia lâ nânës s'eme me mâ zgjedhë nusen...
- Ti tallesh, por, si letrar qi e mban vetin, mâ tepër se kurrkush jé në nevojë m'e njoftë përpara, mirë, atê qi do të quhet zoja jote. Me bâ me të tokue ndonji turulluqe: lamtumirë, vjerrsha! Mbaron inspiracjoni. Mbandej, në fund të fundit, un e marr edhe përjashta: dal edhe e gjêj nji: por ti, si poet shqiptar, e ké me detyrë të marrish nji vashë shqiptare... A s'â kështû?
Pyetjes së tij iu përgjegj krizma e nji gome qi u shpue.
- Fol keq, fol për shokun! - u shpotit vjerrshatari.
Lorja zbriti, shikoi rrotat, hoq setrën edhe çeli arkën e veglave. Doli edhe Hilushi e shikoi në zgrip të rrugës, për me soditun ngjyrat e venituna të prendimit. Ndëgjoi Loron tue shá. U suell.
- Po tash? - bânte djali i tregtarit. - Ai faqezí ka harrue me shtî krikun. Edhe e pyeta, pra, a janë veglat në vênd të gjitha...
- Si po ia bâjme? Âsht vonë. Këtej kalojnë rrallë automobila. Drue se tash po mbesim gjithnatën në rrugë të madhe. Makina s' lêhet këtu vetëm.

Shikuen për rreth me njoftë vêndin. Mund të ishte njâ nji orë automobili larg Shkodre.

II

Lorja, ndêjun në pedanë të makinës, shikonte - sigurisht pa i pá - dritat e zbéta të qiellit përtej Taraboshit. Befas brofi në kâmbë, shikoi udhën para vetit si të kërkonte dishka me sy edhe i bâni Hilushit:
- Hyp.
- Ku do me shkue me gomë për tokë?
- Hyp, po të tham, - përsëriti ai edhe kërcei mbrêndë tue kapë volantin.
Nisën me ecun çale më çale.
- Kah dreqin po ia mbâjmë këtej?
- Âsht nji shtëpí mbas njatyne lândve. Po i thrrasim katundarët në ndihmë.
Me të vërtetë, kund njâ dyqind metra n'e djathtë të dromit, mbas nji rrjeshti të bukur plepash të gjatë e të ndrejtë, dallohej në hijet e para të muzgut nji ndërtesë e bardhë. Lorja përdrodhi volantin e Fordit, u fut në nji shteg mjaft të gjânë, ndërmjet dy gardhiqesh, qi çonte fill kah ajo shtëpí. Sosën ke nji derë drûnash, para nji livadhi.
Klaksoni lëshoi me poterë bulurimën e vet të shqyeme në heshtín e mbrâmjes, qi mbulonte si tis i hollë arat me kollomboq përqark, livadhin e gjânë edhe shtëpín qi ngrehej në fund të tij. Nji qên filloi me lehë tue ndëgjue klithmën e klaksonit.
- Të bâjmë zhurmë të dalin ndokush - bâni tue qeshë me përdhuni Lorja e tue i shâ si me mllef pullës së klaksonit.
Në çardak të çelun të shtëpís, atje larg, u vrue nji lëvizje. Do figura të pacaktueshme në rrezet e fundme të ditës kishin dalë me shikue kah shtegu ku qitte dera drûnash e livadhit.
- Jena në Plepisht - diftoi Lorja qi, si gjuetar, njifte rrethet e Shkodrës. - Kjo âsht shtëpí e veçueme: katundin e mshefë njâj prozhëm atje poshte.
Nji katundar gjatojë doli prej shtëpís edhe erdhi tue u afrue nëpër livadh, pa u ngutun fort në t' ecun. Si u avit sa me mbërrijtë i qartë zâni, Lorja i vrriti:
- Aman, burrë i dheut, na bje nji hû të trashë edhe eja na ndihmò pak m'e luejtë automobilin sa të nxjerri nji rrotë qi m' âsht çartë.
Iu desht t'i përsërisi fjalët tri herë deri qi ai kuptoi. Katundari këthei e mori shka iu lyp edhe ia befi, tue i dhânun disi mâ shpejt kâmbve, me hû në dorë.
Me ndihmën e hûnit edhe të burrit të katundit, djelmoçat ngrejtën përpjetë nji anë të makinës. Lorja hoqi rrotën, ia nxorri gomës shikën e ajrit, diktoi birën e shkoi kah arka e veglave të marri shka i duhej m'e mbyllë. Prap nisi të shajë me tërbim.
- S'ka zâm. Ka harrue me mâ shtî edhe zâmin.
Ndêjen do kohë tue shikue shoqishoqin, pa folë.
Katundari, me hû në dorë, thei heshtjen e bâni:
- Po ju ndalonju këtu sundte. S'keni ku shkoni natën për terr. Hajde urdhnoni.
Lorja i tha Hilushit:
- S'kena si ia bâjmë ndryshej, nesër heret ka me kalue ndoj automobil rrugës e tash gjêjmë shka duhet për me e ndreqë gomën.
E tue u sjellë prej katundarit:
- Mirë se të gjetme, i zoti i shtëpís - ia bâni tue qeshë.
Hynë në livadh.
Ishte errë. Hijet e natës po mbulojshin fushën. Në heshtí çohej përherë mâ e shtueme tringullima e grillujve.
Nji nuse fytyrërrumbullake e kâmbëzbathun i priti dy të rijt me nji kandil në dorë në krye të shkallës edhe u fal me ta, ndërsa poshtë nên çardak lehte me turr nji qên leshatak i lidhun me hekra. Doli nji vashë katundare hollake mbas nuses. Drita e kandilit ia ndriçonte fytyrën e hijeshme dhe të qeshun.
Miqt, i zoti shtëpís, i qiti në nji odë të dlirët me tavan qi kish katër dritore në dy zdatke të saja. Nusja shpejt e shpejt me zhdërvjelltí shtroi nji plaf në krye t'odës edhe rreshtoi mbi tê nênkrejsa të kuq. Dy djelmoçat u ulen, Hilushi zymtë prej mërzije dhe Lorja tanë gaz mbas idhnimit të krikut e të zamit. I thonte shokut m'e gërgá:
- Del, del me shofera qi s'e dijne mirë zanatin...
- Kanë me ndêjë me kasavet ndër shtëpija - ankoi Hilushi.
- E pat kjo, tash. Zêne se erdhme për qejfi. E ka bukurín e vet edhe bûjtja në katund.
Dy kandila vojguri qi suellën e varën në gozhda, në dy anat e votrës, bâjshin mjaft dritë.
Katundari hupi do kohë tue i lânun vetëm, e këthei i ndrruem petkash e i goditun. Kishte veshë petkat e kremteve: brakesha të láme, xhamadan, xhaketë, si për Zojë të Shkodrës, e nji parë shputa të reja. Ky kujdes për ta e çuditi Hilushin edhe ia bâni qejfin, - atij qi dashunonte aq fort ngjyrat ndër zakonet tona. Burri erdh e ndêi në plaf me ta kâmbëkryq e u mbështolli cigare në kutí duhânit të madhe qi lëshoi para vetes sa u ul. Flokzí, me nji moshë ndërmjet katërdhetë e pesëdhetë vjetve, shikonte për rrëshqit shkodranët e rij me sy vëzhguesa si të donte me ua këndue emnat në ball. Lorja bisedonte me tê. I kallzoi si iu prish goma e automobilit, mbandej kapi punë gjoje. Si pau se edhe katundari ish maraklí, e zgjatoi edhe e zgjânoi bisedën sa s'dijti kurr me mbarue.
Në kët ndërkohë nusja faqekuqe e fytyrërrumbullake solli új të freskët e kafe. Hilushi, të cilin gjuetija s'e interesonte, nuk bzânte tue shikue me mirakande ândrruese lëvizjet e shkathta të katundses së ré. S'ish mâ kâmbëzbathun: mbathte këpucë të kuqë me majuc plot lajle të prarueme. Tue e përsjellë me sy kah dera e hapun e çardakut, kur ajo doli me tabake në dorë, iu duk si me hetue në terr dy-tri fytyra qi po shikojshin mbrêndë n' odë. I mprefi syt, por s'dau gjâ. Erdhi prap katundsa e bukur me rakí edhe djathë të njomë e qepë për meze. Mbas so hyni edhe ajo vasha hollake fytyrëqeshun qi u doli para në krye të shkallës. Veshë e goditë edhe ajo si të tjerët, shtroi nji mësallë të pastër edhe vndoi çinín me bukë të bardhë të préme copa-copa.
- Âsht vajza e eme - tha i zoti shtëpís tue vrojtë se edhe Hilushi po e shikonte atê në të gjitha levizjet plot hijeshí.
- Po ajo qi na priti te shkalla, nusja jote âsht? - pyeti Hilushi me lirín plot çilterí fjale qi kanë do të rij të sotshëm.
- Âsht, si urdhnon, ndjerka e vajzës s'eme. Nâna i ka dekë, po bâhen dy vjet.
Në zâ të katundarit u dridh porsá nji tingull dhimbe, qi Hilushi vûni roe me të shpejtë, me at vesh të hollë mësue me gjetë, në ndrrim mâ të pashënueshëm të zâneve, sfumaturat e ndiesís. Nisi t' ushqejë sympathí të papritun për at burrë qi përmendte aqë njomsisht e zhdrejtazi gruen e dekun tue dishmue me përmallim të zânit dashunín qi pat për tê. E desht me kuvêndue me tê edhe ai si Lorja, por e habiti hymja n' odë e nji grueje të motmueme me brandavekë Shkodre e me bohçe të bardhë. Dy djelmoçat, tue shikue me çudí, u çuen në kâmbë për me ia marrë dorën e m'u falë me tê.
- Mos loni, mos loni - u lut ajo.
Si u përshendet me miq, grueja shkoi e çeli nji arkë nusesh te perdja e odës pa dritore edhe e ndihmueme prej vashës hollake qi i pëshpëriti do fjalë në vesh, dishka nxori e doli andej. Hilushit iu duk se pau në duert e saja, si për rrëshqit, nji petk jo katundaresh.
Lorja flitte gjithnji e pinte cigare mbas cigarejet. Hilushit iu zgjue nji kureshte e therëshme përbrênda. Kush ishte ajo grue shkodrane aty në katund? Shka nxori prej arkës tue u ruejtë aqë fort mos t'a shifshin miqt? Fantazija e vjerrshatarit veshi me myster te kândshëm të dukunt e pamenduem të grues me bohçe të bardhë, pëshpëritjet e katundseve fytyrëqeshuna. Muer me pyetë katundarin për at shkodrane, por kjo këthei n' odë e u ul në plaf brí të zott të shtëpís. Hilushi përpiqej me përkujtue ku e kish pa at fytyrë të njoftun, por e lodhi mênden kot, sepse asnji emën, asnji vênd, asnji rasë e caktueme në lidhje me at fytyrë nuk i përgjegjëshin kureshtës së tij, e cila u shtue e arriti në kulm kur nusja e vasha erdhën prej çardakut tue bartë nji tryezë qi vêndosën midis odës edhe shtruen mbi tê nji sofrabez qi s'dukej kurrkund punue në katund e bânë gati sofrën për katër vetë tue i vû sejcilit çiní të cekët e të thellë, mësallë, lugë, thikë, pirû. Sollen edhe tri ndêjse e nji stol.
- Në kjoftë gati buka, po hamë - tha Lorja tue sjellë kah shoku fytyrën plot çudí për at përgatitje.
- Kur të dueni gati e keni, por çoni nji herë putirat - iu përgjegj katundari tue mbushë gjithnji, i ngrehun në gjûj të mëdhej mbi plaf e i përkulun kah djelmoçat.
Këta e pinë rakín, e u ngritne edhe u rreshtuën në sofër. Loro Shegori ndêi në krye të vêndit me fytyrë kah dera e Hilushi në të djathtën e tij. Kundruell Loros, ajo grueja zûni vênd mbi stol.
I zoti shtëpís rrinte në kâmbë.
- De! - e ftoi Hilushi tue i shênjue ndêjsen e shprazun.
- Kollaj: un tash po há mbandej - tha katundari.
Sofër e shtrueme me takam të mirë. Bukë gruni të bardhë. Po supa qi qitte tym të shijshëm në sahân sjellë e vû në tryezë prej nuses, e cila shpejt e shpejt prûni edhe nji garuzhdë? Kaq i përparuem Plepishti?
- A po dán ti, Kushë? - ia bani nusja grues me bohçe.
- Marrim vetë, marrim vetë - ia priti Lorja tue kapë garuzhdën. Por i shpëtoi garuzhda doret mbrêndë në sahân, ndërsa në sy drejtue kah dera iu shkruente papritmas mrekullija mâ e gjallë. Hilushin e bâni m'u sjellë me hov në drejtim të derës ai shikim i shokut. Rrafi qepallat tue mos i besue shiseve. Të dy djelmoçat u ngrehnë në kâmbë njiheret.
E stolisun me nji petk ngjyrë qielli të qartë me topa të bruztë, flokët e prém të dámun me nji vijë të ndrejtë midis krés, tue urue "Ju bâftë mirë" me nji zâ të këthiellët, nonse pak të dridhun, kish hy n' odë, edhe erdhi e zûni në sofër vêndin e mbetun shprazët, nji zonjushë shkodrane.
Dy të rijt e njoftën sa e panë: ishte Çiljeta e Cuk Rajës.

III

Shka i çmeriti dy të rijt, edhe mâ tepër se dukja e saj e pamendueme n' at sofër katundi, qe zhdërvjelltija e hirshme me të cilën ajo erdh e u ul në tryezë me ta, shtjelloi mësallën e e vûni në prêhën, kapi lugën e nisi me ngranë minestrën. Të gjitha këto veprime i kyente me nji natyrshmëní të kandshme si t' ishte qênë e njoftun gjithmonë me dy djelmoçat. Të pavadituna si janë të rrijnë në shoqní me djelm, shkaku i disa zakoneve të vjetrueme qi ngjasin marrisht në vênd tonë, shumica e vajzave shkodrane toriten para njerzve të huej. Në rasën e Çiljetes, zori me ngrânë në nji sofër me Loro Shegorin e me Hilush Vilzën duhej t' ishte i dyfishuem. S'mujte ajo mos me dijtun se pak dit para kish çue i ati shkuesin njiherë ke njâni mbandej ke tjetri pa arrijtun në nji përfundim. E atëherë ku e mori at guxim të rrallë ndër vajza tona me u dalun shí njatyne qi disi, në njifarë mënyre, e përbuzne tue mos e pranue si shoqe për jetë? At shoqnim në sofër sigurisht ajo vetë e deshiroi mbasi qi shtëpíja mjaft e gjânë e katundarit lêjonte përbûjtjen e miqve pa e shtrëngue aspak zonjushën m'u ndeshun në ta. Prá të befunt e saj midis tyne kishte qellimin e vet. Këtê mendoi Hilushi. Nji qellim i guximshëm qi deshmonte besimin e plotë në tërhjeksín e hireve fêmnore me të cilat dinte vetin të pajisun. Gjuejti rasën e jashtëzakonshme t' asaj pjekjeje të papritun me ia hângër zêmrën ndonjânit prej tyne. Donte t'i dali në skâj ajo vetë, tue përdorue me mjeshtrí të sigurtë mjetet e saja joshëse, punës qi shkuesi s'qe i zoti të kryej. Ky ndjet luftarak në njân' anë ia zbritte disi pahin vajzës para atyne të rijve, por n' anë tjetër zgjonte në ta nji kureshtë plot shqetësim me vërtetue se për të cilin sijsh ajo ushqente mâ fort sympathí, edhe si do të vinte tue e zhvillue lojën e vet. Gjith' at dinakí guximtare në Çiljetën e Cuk Rajës, nji zojushë si njiqind tjera shkodrane, ata s'e pritshin. Por gjithshka po ndodhë në këto kohnat tona.
Me pak ndryshime i pari prej të dytit, njikso mendimesh bluejshin Lorja e Hilushi tue kapërdî hurma-hurma minestrën. Habija e madhe ia kish pré fjalën të dyve e asnjâni s'dinte si me thye heshtjen, në të cilën krisshin lugët tue u përpjekë në çinija. Hilushi, mbas do çasash, ngrejti syt edhe e shikoi vajzën qi i rrinte kundruell. Nonse shpesh i tokoi t'a ndeshte rrugës në Shkodër, iu ngjá se po e shifte për të parën herë. Pa kapelë, dukej shum mâ e hijshme. Fytyra e bardhë, e ndryme ndërmjet flokve të lëmuet, shkëlqente me nji pastrí të qartë vijash prej së cilash gufonte si nji dritë e kthiellët me të ngushllue synin. Jo, qe i shtrënguem të mendojë Hilushi, shpirti i paqët, qi ajo fytyrë pasqyronte, s'ka si me ushqye ndjete të stërholla. Zojusha çoi edhe ajo syt e shikimi i djalit u kryqzue me atê të sajë. Ah, ata dy sy! Hilushit prap i këthyen dyshimet. Syt e gështênjtë kishin nji thellësí përpîse. Mbi ta, vetullat e holla s'rrijshin kurr të qéta.
Lorja mâ i pari ndieu nevojën me thânë dishka, me i dhânë fund asaj heshtjeje për mos m'u bâ të dy qesharakë. Pyeti, sa me nisë nji bisedë ç'faret do:
- A ka shum dit, zojushë, qi jeni në kët katund të bukur?
Ajo, si të pritte qi dikush t'ia drejtonte fjalën, çoi fytyrën nga çinija e tha:
- Pardjé kam ardhë. Me Kushën.
Mbandej, tue sjellë syt me dashuní kah grueja e motmueme qi hânte në sofër me ta, shtoi:
- Kusha tash katërdhetë vjet e mâ âsht te na. Kjo më ka rritë. Ndojën - e i buzëqeshi katundarit - Kusha e ka nip. Qysh e vogël kam ardhë shpesh në verë me kalue nji javë a dy këtu.
Flitte me nji thjeshtësi fare të natyrshme, tue shikue qetisht herë njânin herë tjetrin. Zâni iu dridhte paksá. Ah, ai zâ! I thellë e depërtues. Letrari gjeti me nji herë njifarë analogjije të çudiçme ndërmjet zânit e shikimeve të vajzës.
Ndoja, i cili tue ndêjë në kâmbë rregullonte shërbimin qi bâjshin në sofër - të vërgjilta e buzëqeshuna - e shoqja dh'e bija, ia priti, sa zojusha mbaroi fjalën, tue iu drejtue Shegorit:
- Por s'ndëgjon, zotní, kurr m'u ndalë mâ tepër se pesë a gjashtë ditë. Paj shka âsht me ardhë verës e me kalue nji muej te na? Me të vërtetë qi hiqet keq, si në katund mâ, por e kena vêndin e bukur.
- Sakt i bukur! - ndei gati t'ia levdojë Lorja për me ia bâ qejfin.
Zojusha përgjegji me zâ qi vinte tue fitue siguri çdo ças mâ tepër:
- Mërzitem. Kur t'i késh shëtitë dy-tri herë arat, livadhet, pozhmin, bregun e liqenit, shka të bâjsh tjetër? Në mal s'mërzitem kurr, as në dét; por këtu, s'e dij, mbas dy ditësh më merr mâlli për Shkodër. E, pra, te Ndoja jam si në shtëpí t'eme.
E çoi syt e thellë kah katundari e i fali nji shikim plot dritë e plot mirsí.
- Me të vërtetë - foli Hilushi tue u zgjue prej hutimit qi e ndrydhte qyshë në fillim të bukës - me të vërtetë qi as mali as deti nuk të ngijnë kurr me të páme.
Dy katundset e reja qi shërbejshin suellën mbas supës nji pjatë me pula të zieme e mbandej nji tavë mishi me oriz.
Lorja, qi e kish në krah, e lutte zonjushën të marri e para.
Hilushi, i cili foli pak deri aty, nxitë ndoshta nga dheshku i hollë qi shlironte pranija e vajzës, u lëshue në nji bisedim lyrik. Flitte si me nji zâ gazi për me ia mârrë pak shkëlqimin fjalve qi mos m'u dukë tepër të zgjedhuna.
- Mali e déti! Keni vû roe, zojushë, se ç'veshtrim të thellë kanë për né shqiptarët? Udhët e lira të detit na bijnë idét e reja. Mbi valën e tij rreh fryma e gjânë e Oksidentit. Na, tue ia soditun kaltherín prej brigjesh, andrrojmë bukurinat e panjoftuna të nji bote ndryshej përftue dhe rilindje të paprituna në jetën e kombit tonë. Para valve qi shushurisin fjalë tepër guximtare për natyrën e pîtë tonë, na bâhemi të shqetë. Nësa qi mali na i fashitë deshiret jashta mâ se të ndezuna. Ai me madhnín krenare e t' amshueshme të shkâmbijve qi nuk dyndën e nuk ndrrojnë, na flet për qindresën titanike të fisit e për themele të patrândshme të traditave. Mali âsht kalesa qi ka rrânzat e shtrîme thellë në tokë të të parve. Deti shembullen ardhmënín plot ftime të të pertrîmi dhe ugure lavdije. Kombi ynë duhet të ndëgjojë kângën e detit pa u zhgulë nga traditat e malit.
Lorja duertrokiti përpiqeshët edhe këlthiti: "Bis". Ajo e ndoq me nji buzëqeshje t' âmbël at ligjërim kumbuer, në të cilin zâni i djaloshit mbahej në nji drejtpeshim të sigurtë midis gazit e të rrëmbimit. Kur ai mbaroi, tha:
- Ju jeni poet, zotni Vilza, e mali e deti, sikurse besoj edhe çdo send tjetër, ju falin mendime qi né s'na kalojnë kurr nëpër trû. Veç, të shprehuna ashtu si i shprehni ju, i kuptojmë e na i kande. Un jam lexuese besnike e shkrimeve tueja.
Lorja, tue dashtë edhe ai me fitue nji lavd prej atyne buzëve të njoma a nji shêj miratimi prej atyne syve të thelle, ia çeli shtegun, me dy tri tallje plot thimth, nji kuvendimi të gjatë mbi zakonet e reja e të vjetra, mbi qytetnimin linduer e perëndimuer, mbi veset e mira dhe të liga të shqiptarit dhe mbi mundësít e tija përparimi.
Vilza, me parafytyrime të gjalla, bânte apologjín e traditave mâ të shndoshta tona. Shtjellonte thezën e vet të vjetër. Duhet m'u pertrî, pa u dyndë prej përfitimesh kryesore trashiguese nga kalesa.
Shegori, me epizode komike tregue mjeshtrisht me gjallnín mâ të kandshme, u rrekte t'ia qesi poshtë Hilushit pohimet plot enthuzjazëm edhe të dëshmojë se kurrgjâ të mirë s'la kalesa e se për me përparue duhej nisë jetë e ré tue thye çdo lidhje me zakone të trashigueme. Kallzonte ngjarje të jetës sonë anakronistike tue i krahasue me doke të jashtme. U zgjatte sa mujte mbi kujtime, qi i bijshin për shtat bisedës, t' udhtimeve të shpeshta përjashta. Hilushi tregohej mâ i kulturuem, ai mâ i shetitun.
Zojusha e ndigjonte bisedimin e të rijve me vemêndje. Dy a tri herë qi tokoi rasa e çeli gojë, jo vetëm foli me mêndesquetí, por me njoftime mbi çashtje qi tregojshin lexime të mira edhe ndiesína të holla. Djelmoçat dyluftuen gjatë me fjalë, Shegori përherë gaztuer, Vilza mâ i nxehtë në mendime e mâ i fuqíshëm në shprehje. Në fund lypne gjikimin e zojushës. Ajo çoi përpjetë me nji lëvizje plot hir supat e krahve edhe, tue shikue âmbëlsisht herë njânin herë tjetrin, foli:
- Un jam vajzë e, për mâ tepër, vajzë shkodrane; me dhânë këso gjikimesh kaq të zorshme njiherë qi s'dij e mbandej edhe s'më përket. Me gjithëkëtê po flas edhe un fjalën t'eme. Mue më duket se keni arsye të dy. Duhen nderue zakonet qi patme prej të vjetërve por kena nevojë edhe, besoj, me ia hapë në kapakë dritoret asaj fryme qi na vjen prej detit, si thotë zotní poeti. - E këtu buzëqeshi lehtas kah Hilushi. - Na s'mund të rrijmë gjithmonë kështu. Lypet çilë nji rrugë e ré qi të na nxjerri prej gropës ku kena rá e ku, po ndêjmë pa luejtë vêndit, përveçse bierena kot bâhena edhe qesharakë, si thotë zotní Shegori. - Këso radhe suell syt e qeshun kah Lorja. - Zakonet e vjetra duhen nderue, por vetëm ato qi s'na pengojnë në jetë e në përparim. Un s'dij, por më duket se veç ndër ne kanë qindrue do zakone të mârra qi...
E la frazën në gjysmë. Hilushi e Lorja u shikuen: të dyve njiheret u vojt mendja ke zakoni i fejesave me shkues.
Ndoja mbushte gjithnji gotat e vênës në sofër. Kishin mbarue nga hera të ngrânunit. Hilushi çoi gotën e vet tue urue:
- Zojushe, po pijmë për shëndet të nji Shqipnije të përtrîme e të lume mbi trunkun e atyne zakoneve tona qi s'pengojnë bukurîn e nji jete të ndershme.
Ajo pergjegji:
- Mirë, po pijmë tue shpresue se ajo jetë e ndershme edhe e lirë të nisi sa mâ parë.
Vuni porsa në buzë gotën edhe e uli.
Ajo bisedë u la. Shndrruen për do kohë fjalë kot, tue ftue në kuvênd herë Ndojën herë Kushën. Mâ tepër flitte Lorja se Hilushi. Orët kalojshin shpejt tue ndritë e tue u shkimë në hir t'asaj pranije të kândshme. Mbas nji heshtjeje qi ra midis tyne si degërmí e ndërpáshme qindisë me mendime të njoma e me deshire të paguximshme pse tepër t' âmbëla, Lorja e pau me udhë t'i thonte vajzës:
- Kur t' urdhnoni, zojushë, na ju lâmë të lirshme.
- Jo, jo; un bie gjithmonë vonë. Në daçi, po ngrehim pak gramafonin. Por, në kjofshi lodhë, po u thona me ju shtrue.
- Zojushë, na automobilin s'e kemi bartë, por automobili na ka bartë né...
- Mirë, atëherë. Palinë, mos prito na bje këtej gramafonin.
Nusja shkoi e e mori dh'e vendosi mbi arkë.
Çiljeta u çue, zgjodhi nji disk edhe vûni.
Rrotulloi disku, u gërdhisht në gjylpanë: gazmore kumbuen notat e gjalla të nji fox-trotti.
Ajo ndêi pak ashtu me shpinë këthye djelmoçave, të cilët ia soditshin shtatin e drejtë dhe të lakueshëm. Mbandej u suell kah ata e qëndroi në kâmbë, e mbështetun për arkë.
- I bukur, ás? - tha për fox-trottin.
Lorja e muer fjalën e saj si nji ftim m'u çue me kërcye. Por, si iu afrue m'e marrë, nji hije e shpejtë iu përshkue asaj nëpër syt plot gjallëní, nji hije dyshimi a ndiesije ngurruese. Qé nji ças.
Me nji të tundun kreje u shkep prej arkës e erdh te djali tue bâ:
- Me kërcye-a? - e u mbështet në krah të tij.
Hilushi e Ndoja kapën tryezën dh'e qitën jashtë per me lirue vêndin. Katundset, tue shikue shênd e verë ata të dy qi nisen me vallzue nëpër odë, larguen ndêjset.

IV

Kërcente lehtë tue valvitun bukurisht ne rythmin e fox-trottit. E kishte ves të kêndshëm me tundë hove-hove kryet si të donte të shmêngte flokët e rám mbi fytyrë. Në trup, e mbajtun pa asnji ngurrim ndër lëvizje, e zhdërvjelltë pa asnji shêj lëshimi e llase, ajo të bânte me përdhuni nji herë m'e nderue e mbandej m'e dashtë. Hilushi çuditej në tê sidomos për thjeshtësín e adhurueshme të mënyrave, për at sigurí të hijshme e plot mârëshmení qi kishte në çdo të luejtun të shtatit. Vûni nji disk tjetër, sa mbaroi copa e parë, e shikoi e e mori edhe ai për nji kërcim.
Andje e hollë shqetësuese m'e ndie të mbështetun në krah at trup të njomë prendveruer qi mârrisht përbuzi. Gjire të kadalshme e përpîse vallzimi, rrotullim deshirash e ândrrash në t' avulluem t' atij parfumi të pacaktueshëm qi lëshojshin flokët e lëmuet. Rythëm i mâtun hapash qi duen por s'munden të këthejnë mbrapa në kalesë të pandrrueshme për me thânë nji fjalë pohimi prej së cilës varet lumnija e krejt jetës. Rythëm pa frê hapash qi duen të lëshohen n' ardhmënín mâ të shpejtë për m'u lidhë në nji nye ari qi veç deka zgjidhë.
Si kërcyen edhe nji herë për shoq, ajo refuzoi âmbëlsisht me vazhdue.
- Kam të xét - tha. - A dalim pak në çardak?
Kur duelëm, shka me pá! Rrollja e hânës së plotë rrinte pèzull në firmament mbas rrjeshtit të plepave. Plepat gjasojshin anës livadhit nji rend shtyllash të drejta e të murrme, mbas të cilit hapej ai vegim i mrèkullt: nji qiell vezullues. Lumenj rrezesh të prârueme rrjedhshin heshtazi n' ajrí. Kroje drite fantastike çurgojshin në heshtje an' e kand mbi ara, livadhe, prozhme, tue rrethue gjithëshka me nji âmbëlsí të farfurishme ndërmjet tokës së fjetun e qiellit zgjue në haré. Fllade të paprituna fryjshin si flatra t' erandshme hyrísh qi rrahin nji ças në gjumë. E piprrojshin n' at frymë gjethlat e plepave të largët, andej në dritë këtej në hije, si të rrëshqitte mbi ta nji përqethje rrëmbyese andjeje. Mjesnata e katundit, me kandil arit të hânës mbi krye, përkundej përgjumshëm në kângën e grillujve qi grîjshin heshtjen me tringullima të pamêshme.
Të gjithë u mbështetën për parmakë të çardakut, çelë kah ajo pamje e mrekullueshme.
Heshten bukur do kohë në soditje.
Zojusha e para foli, po me zâ shum t' ulët si të dronte m'e prishë magjín e natës se prarueme:
- Vetëm me pá kso netsh vî në Plepisht. Më çojnë mâllin e fminís. Por çudë si s'po këndon bylbyli, pse ka edhe bylbyla. Qe, qe.
Edhe me të vertete, mbi tingullimën e panumër të grillujve, vërvitej përpjetë, grusht xhevahiresh hjedhun n' ajrí, nji cërcërrim i rrallë e i shkurtë bylbyli.
- S'kênka në qéjf sunde - spjegoi Ndoja. - Por tash po ia thotë kângës mâ vonë.
- Ku këndon ky bylbyl? - pyeti Hilushi.
- N'at prozhëm, njatjè. Qyshë se leva e u bâna kaq gjithmonë verës njatje n' at prozhëm ka bylbyla. S'farohen kurr. Sa plaket bylbyli i çerdhës së vjetër, del ndoj zog i tij e s'e lên shurdhë vêndin. Por sunde s'po ndiehet fort.
Kângatari i Plepishtit s'po kishte at natë trill kendimi. Dridhte hov-hov nji fërshtize mjeshtrore tue e këputun në gjysmë. Hâna ngjitej mbi rrjesht plepash. Ngjiteshin edhe zêmrat e reja në qiellin e ândrrimeve. Çfarë duersh të padukshme êndshin në myster të natës nji rrjet të hollë ndiesínash të dridhuna në të cilin ngatrroheshin zêmrat e tyne ashtu si majet e plepave n' at rrjet rrezesh hâne pèzull n' ajri? Çohej e qetë hâna, dy gisht për çdo thirrje të bylbylit. Edhe nga fundi i zêmrës çohej nji ândërr tue u dridhun, ndiellë prej nji shprese qi nisi të këndojë në msheftësí me zâ të shkurtë e të këputun si cërcërrimi i rrallë i kângatarit të prozhmit.
- Tash më falni: un po shkoj e biej. Natën e mirë.
Edhe nji herë syt e qeshun derdhën dritën e gjallë plot mirsâ kah njâni e kah tjetri. Shikimet e përsollën me mall shtatin e hjedhët e të vërgjilët tue ecë nëpër çardak kah dera qi ua grabiti syve ândrruesa.
- E bukur! - s'mujt m'u durue pa fshâ Hilushi.
- Hâna-a? - ia priti me të tallun Lorja.
- Po, hâna! - përgjegji pak si vrashtë vjerrshatari tue ia këthye shpinën pamjes, qi s'kish mâ asnji tërhjeksí për tê.
U drejtuen të dy kah të shtruemet e pregatituna po n' at odë ku darkuen. U zdeshën pa folë, tue plasë me ia çelun shoqishoqit të vetmen bisedë qi njehshin të dêjë m'u bisedue. Por nji ftoftësí e çudiçme, e paspjegueshme, u ndê për të parën herë midis atyne dy shokve të vjetër. Ia uruen të mirë natën njâni tjetrit edhe ranë me fjetë. Në fund t' odës, prej nji dritorje lânë çelë, hynte drita e hânës.
Hilushi kurr, mbrapa, s'e harronte at natë. A fjet ndoj fije? Nuk mujt me dijtë. Mbante mênd vetëm se papritmas çeli syt e pau dritën e madhe të hânës në fund t' odës. Vûni roe se edhe shoku siellej e përsiellej në të shtrueme e kuptoi se as atê s'e mirrte gjumi. Por nuk foli. Ndêi pa bâ zâ e pa luejtë, i rrembyem nga cërcërrimi dalldues i bylbylave qi tash me haré vijshin tue ia thânë kângës e tue ngadhnjye mbi tringullimën e grillujve. Sa bylbyla ishin? Dy a tre në prozhëm, njiqind në shpirt.
Bylbyla te Plepishtit, lajkatarë të hânës qi ngjitet mbi rrjeshtin e bukur të plepave, - kurr, - jo, kurr, - dy zêmra të reja zânin tuej mallëngjyes s'kanë për ta harrue. Shka u dridh në heshtjen e tyne në nji natë pa gjumë, ju ua kallzuet plepave të livadhit edhe qiellit zbardhue në lumní të dritës s' âmbël. Gurrní hareje ku shpirti mbytej e humbte përsjellë nga zâni i juej qi këndonte; torturë dyshimesh, mardhë e shpirtit, qi bânte kângën tuej m'u dukun váj. Pyetje të ngashtrueme vizatue në terr! Përgjegjet, qi vetëm nji gojë andej afër mund t' epte, herë terratisshin ardhmënín herë e lulzojshin me agime të pashoqe. Bylbyla të Plepishtit, at natë s'keni këndue e qá vetëm gzimet e hallet tueja, por ua dhatë shprehjen muzikore gzimeve e halleve të dy zêmrave të heshtuna qi rrihshin në terr, mjesa syt, përkitë vonë me flatër të butë prej gjumit, shifshin në tubën e rrezeve, hy n' odë nëpër dritore, hirin e nji fytyre të kulluet, e cila ndritte e afërme dh'e largët mbi mendime, si hâna mbi prozhmin e çerdhës suej.

Mbasi torturoi gjatë e gjatë vedin, tue përsritun në kujtim ndër hollsít mâ t' îmta ngjarjet e fjalët e asaj mbrâmjeje plot ndërlikim përshtypjesh t' errta, me vërtetue a kish tregue Çiljeta e Cuk Rajës, ja në sjellje ja në bisedë, pëlqim mâ të theksuem për tê a për shokun e vet, Hilushin, njaty prej dritët, e zûni gjumi, pa i dhânë dum në kurrnji mënyrë punës.

Kur u zgjue, pau Loron në kâmbë tue u veshun e Ndojën ke dera e odës. Ky, dalë heret në rrugë, kishte ndalë nji automobil, shoferi i të cilit, qi i njifte djelmoçat, pranoi me nji herë me ia mbyllë birën shikës s' ajrit të shpueme.
- Çou e veshu - ia bâni Lorja tue dalë.
Hilushi piu kafen qi i solli nusja. U vesh shpejt e shpejt edhe doli në çardak. Nusja vetëm u gjet m'e përshëndetë. U drejtue, ngurrueshëm, kah shkalla. Në krye të saj ndeshi në Loron qi po ngjitej.
- Hajde. Ku jé? Shum u vonove - tha ky, vrântë.
Po Hilushi kuptoi pse këthente, kur vërejti drejtimin e shikimeve të tija. Por ajo derë nuk u çel.
Dy djelmoçat, me zêmra të rrudhuna, iu ulen shkallve përsjellë deri poshtë prej nuses. Ndoja u fal me ta ke dera drûnash e livadhit. Hynë n' automobil të ndrequn e u nisen tue lëshue syt edhe nji herë kah parmakët e çardakut. Por kot.
I kaluen përbrî rrjeshtit të plepave e duelen në drom.
Rrugës, heshten të dy nji copë herë. Hilushi soditte me shikim endës, të pangulun, àvujt e bardhë mëngjesorë mbi ara t' afërme e mbi újna mâ të largët të liqênit. Rrezet e para të diellit shporojshin si shigjeta ata àvuj e vijshin tue i bâ të ndërpáshëm si degërmija të qindisuna.
Mbandej, në nji shêj kohe, foli pa shikue shokun:
- Do të kenë ndêjë në kasavet për né ata të shtëpís.
Tjetri e mirrte me mênd mirfilli se ai kujdes n' at ças s'e lodhte asnji grimë, por s'bâni zâ. Ndieu nevojën edhe ai m'u përgjegjë makar shkado, sepse heshtja e zgjatueme zmadhonte ndërmjet tyne njifarë zorit të ri qi të dy ndiejshin tue ndêjë me shoqishoqin. Prandej tha:
- Bâme mirë qi u nisëm heret. Sot kam punë në pazar.
Edhe Hilushi mendoi se shoku n' at ças pak fort randësí do t'u epte punve sado të ngutshme të tregut. Shokët e padám qysh në voglí u kuptojshin në heshtje dhe asnji ndiesí e njânit nuk i shpëtonte tjetrit. Vûnë roe të dy n' at mëngjes se mbas sa vjetsh miqsije, kishin humbë për të parën herë at lirí marrëdhânjesh shpirtnore, frymën e sinqertë marrëveshtjeje qi përbânte themelin e lidhjes së tyne të ngushtë.

Lorja e çoi Hilushin deri te dera e shtëpís. Mbandej çau kah shtëpija e vet, u ndrrue petkash e doli në treg të madh të qytetit. Vërevërte at ditë iu donte m'u gjetë në magaze. Punoi gjith paraditën, ngrâni drekën në kâmbë e në dorë edhe u përpoq me krye punë sa mâ parë.
Vetëm kah ora pesë mbasdite mujt m'u ngjitë në qytet.
Msyni fill derën e shkuesit.
E gjet në shtëpí. E shtînë n' odë të miqve. Priti sa ndora, mbandej shkuesi, plak me brandavekë, flokëbardhë e vetulltrashë, i doli.
- Hejrli? - pyeti sa u përfal me djaloshin e zû vênd në nji ndejse kundruell tij.
- Pate ardhë për nji fjalë te vete, tash njá dy javë. Aty për aty, kur më thae, s'e peshova mirë punën edhe të dhaçë përgjegjen qi din, por tash kam ndrrue mendim: due m'e marrë vajzen.
Plaku e shikoi me nji fytyre të tretun prej çudije. I shkuen vetûllat e thîme disa herësh poshtë e nalt e tue u çue gati në kâmbë këlthiti:
- Pashë Zotin, më kallzò shka ka ndodhë?
Loro Shegorit i diq zêmra e iu ter fytyra kah e përshkoi nji dyshim si vetima.
- Pse po më pyetë? - bâni me nji fije zâni.
- Po si mos me të pyetë? Kjo âsht nji punë për sèri. Sot nadje më ka ardhë edhe dikush tjetër pa fryme...
- E dishe: Hilushi - vikati djali tue u zbé e tue brofë në kâmbë me idhnim. - Po...
- Më vjen i biri i Filip Vilzës - vazhdoi plaku, qi të rijt i thirrte gjithmonë me êmna t' etënve; - e më thotë tamam njishtu si po më thue ti. Por tepër vonë ti edhe ai.
- Si? Pse vonë?
- Ju s'e deshtet e atëhere i ati, qi kish qitë cekën m'e fejue sa mâ parë, ia dha Zef Laskut qi ia lypte pa ia dá. Ka pesë dit qi kjo punë ka krye: ia kam çue un vajzës shêjin e vogël. Të dielën Cuk Raja pret shêjin e madh edhe qet kafen e fejesës.

__________

Foljetat e puntorve: foljetat, pemët e caracit. Në këtë vend pranë qendrës së Shkodrës administrative, dilnin shpalljet e kërkesave për punë dhe mblidheshin punëtorët pasi shërbente si treg i punës, kryesisht me mëditje për qytetin dhe rrethinat.

volanti: timoni.
me fé: me kujdes, ngadalë.
fusha e Qelës: në lindje, në të dalë të Shkodrës.
Ura e Maxharrit: ura e lumit Kir.
Elé: çfarë ka?
ka folë vajzën: ka prerë fjalën për të fejuar vajzën.
me nji grusht miza: me fjalë të rënda, duke mos e pranuar shkuesinë.
po mâ msyente mue: po nisej drejt meje, po më sulej.
farfurín pùrpuri: vezullimin e kuqërremtë.
bojagi: bajagi, tepër.
në pritsh adete mâ të lira: nëse kërkon të presësh zakone më të lirshme.
turulluqe: e lehtë, tarallake.
pedanë: shkallina e derës së automobilit.
dromit: rrugës.
klaksoni (nga italishtja): boria e makinës.
shâ: mëshuar (butonit).
rrethet: rrethinat.
prozhëm: pyll i vogël.
gjatojë: shtatlartë, shtatgjatë.
vrriti: i foli me zë të lartë.
çartë: shpuar.
shikën: kamerdaren.
zâm: zamk, mastiç.
grillujve (nga italishtja - grillo): bulktha.
u fal: u përshëndet.
plaf: velenxë leshi.
kasavet: në merak.
... shputa: opinga. Numërohen veshjet festive të bujtësit si ajo fetare e Zojës së Shkodrës, Shën Mërisë.
gjoje: gjuetije.
s'dau: nuk dalloi.
so: saj.
bohçe: shami.
takam: servis.
minestrën (nga italishja): supën.
toriten: tuten, fshihen.
ndjet: sjellje, përgjasim.
pahin: dukjen, paraqitjen.
hurma-hurma: me gllënjka.
të vërgjilta: të shkathta.
Paj: vërtet, pse.
dheshku: zekthi (i dashurisë).
pîtë: mpirë.
ftime: ftesa.
përpiqeshët: me zhurmë, nxehtë.
plot thimth: thumbuese.
pa u dyndë: pa u shmangur.
bierena: birremi, humbim.
shkimë: shuajtur.
degërmi: napë, tis.
fox-trotti: foxtrot, lloj muzike dhe vallëzimi.
llase: llastimi.
gjire: shtjella, vorbulla.
rrollja: disku.
firmament -o (nga italishtja): kupa e qiellit.
hyrísh: nimfa parajsore.
të pamêshme: të pashterrshme.
fërshtizë: melodi.
fshâ -j: psherëtij.
ngashtrueme: të shpalosura.
mjesa: ndërsa.
sa ndora: pak kohë.
hejrli: mbarësi, ç'e mirë të solli.
punë për seri: punë e habitshme.
kish qitë cekën: kishte vendosur.

COMMENTS