Migjeni - Qershiat

Migjeni - Millosh Gjergj Nikolla
Qershiat janë pjekun, janë bamë kuq si gjaku, dhe në malsoren e re asht pjekun fryti i dashunis. Rrin malsorja në prak të kasolles dhe në ftyrë të zbetë të sajën skuqen buzët mu si qershiat në degëz. E qershia ka mbajtun mirë. I janë randue degët dhe varen gati me u thye. Dhe malsoren e re e randon barra nën zemër e nuk mundet me u çue, me këputë një degëz.
Qershia dhe malsorja janë randue nga frytet e veta, e natyra kënaqet dhe qeshet. Por kush dëgjon qeshjen e saj?
Malsorja lakmon qershiat e kuqe. Lakmon qershiat për me shue ujen, se ka do kohë që edhe misri u ka mungue. Kokrrat e fundit të tij i ruajtën për farë. Nesër duhet me i qitë në dhe, dhe mandej me pritë derisa të bahet misri i ri. E për do kohë, misrit kanë me i xanë vendin qershiat. Dhe malsorja e re si pranvera, me sy të kaltërt si qielli e buzë të kuqe si qershia, vuen... nga uja. Shikon përtej kodrave dhe maleve, mbyll sytë, shikon... Shikimi i saj i molisun, i mërzitun... Gjithshkafja i asht mërzitun, vetëm jo jeta. Sado e keqe që asht e mjerueme, pa bukë, jeta prap asht e dashtun. Jeta në vetvete përmban një gëzim, gëzimin e të qenunit. E malsorja e re, pos këtij gëzimi, ka edhe një gëzim tjetër, gëzimin e natës. Kur shtrohet nata, dhe ajo shtrohet në shtresat pranë burrit dhe u lëshohet përkëdheljeve të tija mashkullore. Dhe harrohet vuejtja e ditës, uja, në gëzimin e mahnitshëm të një çasti. Këto gëzime të natës i dhanë barrën e randë, por barrën e kandshme, të dashtun, me zemër ngushtë të lidhun. Shikon qershiat, me i keputë s' mundet se janë të nalta, e në vjetin e kaluem vetë i asht ngjitë pa farë zorit, por, me t' avitunit të ndoj burrit, ajo shpejt u hudhte në tokë. Po, se veshja nuk ishte e plotësueme. Mendohet malsorja dhe idhnohet pse nuk mund të këpusi qershia. Por idhnimi, në fund të fundit, përfundohet me një dhimbë të kandshme tue mendue se barra, e shkaktueme nga gëzimet e natës, i ka fajet. Ah nett, nett! T' errta e të dashtuna! Kështu mendon malsorja, thjeshtë, si asht e thjeshtë dhe e natyrshme dëshira e rinis së saj.
Në prak të kasolles del një plakë e keqe, tue i mbyllë sytë përgjysmë nga se drita e ditës pranverore asht në kulm të shkëlqimit dhe e verbon. E reja don me i than për qershia, por i vjen turp. Prandaj çohet vetë, lëvizet ngadalë si një barkë me vela kur nuk ka erë, merr një hu të gjatë dhe vehet me këputë një degë. Por shpejt e shef se kot mundohet. Një djersë lehtë, e ftohtë i arrin shtatin; e molisun e lëshon hunin dhe ulet nën qershi. E plaka në prak të kasolles s' tundet. Ka zbërthye këmishën e ndytë si qiella e dimnit, dhe ose numron të hollat ose ban ndonj punë tjetër. Por të hollat ku t'i gjejë? Atëhere ban at punën tjetër. E shikon e reja, e din se edhe ajo vetë do të bahet si njajo plakë. I shkon në mende burri, tash i fortë si lis i ri, por që do të plaket e do të bahet mu si Rexh Meta, i cili kur vjen, kthen ashtu kot, e shikon me sy të ndytë edhe me fjalë ma të ndyta e ban m'u qeshë burrin e saj dhe plakën. Si me qenë ato fjalë ngushllim tash në pleqni! Por ah! Ndjeu një dhimbë në bark. Ah! Me qenë çikë... ishalla... Por edhe djalë me qenë, s'ka gja; vetë ka me i fitue qeset për me ble çikën për vete.
- O nano!
- Ç'ke, nuso?
- A ka m'u kthye shpejt burri?
- Po ku vojti?
... Dhe nusja vazhdoi me shikue qershiat se uja gjithnjë e ma tepër po e pushton e një molisje tjetër gjithnjë e ma tepër shtohet.
- Nano! A po munde të na këputish ndoj degëz qershia, se po më rrënon uja?
- S'po mundem nuso... prit sa të të këthejë burri.
E nuses iu droth zemra. Një aht u shmang nga buzët.
Diçka u përmbys në mbrendin e saj. Një urrejtje - kundër kuj as ajo s'e dinte - por një urrejtje e pamëshirshme rritej, e zu për fyti, e shtrëngoi... dhe e lëshoi, kur lotët filluen me rrjedhë rrkaj gjatë ftyrës së saj të zbetë.
Grueja me shtatzanë, e undshme, e mjerueme, vall çka do të lindi? A mundet me qenë fryt i saj prodhim dashnuer i natyrës? Fryti i saj i filluem dhe i lindun në mjerim edhe ka me u rritë në mjerim, se vuejtjen dhe mjerimin e merr në trashëgim, dhe si pasojë e këtyne: urrejtjen. Urrejtja me të cilën u lind do ta bajë ndoshta cub. E cubi asht cub! Rropos dhe u ve zjarrmin shtëpiave të ndrëtueme prej vllime ligjesh shoqnore. E ai çka jep për at gja? "Ma shumë se me ma marrë shpirtin çka mund të më bani!" - pergjigjet cubi i rrethuem me zjarrm në mes të katër murevet.
Malsorja nën qershi u shtri me gjëmim, i cili rrfente një dhimbë të jashtzakonshme. Malsorja plakë u çue dhe po i avitej ngadalë. Mbas pak kohe u përzien britma vuejtjeje lehone dhe vaji i foshnjes, i cili n' at menyrë shpall se asht pjestar i shoqnis njerzore ndër këto vise të humbuna të botës. E nenesre, e urojnë djalin me fjalë: "I shkoftë lypa mbarë!" (A ju pëlqen zotni, ky urim për fmitë e juej?)
E natyra pranverore qesh dhe kënaqet që po prodhon qershia të kuqe dhe fëmi të mjeruem.

COMMENTS